Skip to main content
فهرست مقالات

تفسیر قطعی سوگندهای قرآن مجید

نویسنده:

علمی-پژوهشی (حوزه علمیه)/ISC (22 صفحه - از 53 تا 74)

چهرة زیبا و پرفروغ کتاب الهی زیر ابرهای تیره و متراکم اوهام انسان‌ها پنهان است. با زدودن هر ابری خورشیدی نورافشانی می‌کند و راهی به سوی کمال و سعادت گشوده می‌شود. حقیقت این است که برخی از مفسران صدر اسلام با اظهارات غیرمسئولانه و متعارض خود شماری از محکمات قرآن را به متشابه تبدیل کرده و موجب سرگردانی امت اسلام شده‌اند. در این مقاله با برخورداری از شیوة تفسیر قرآن با قرآن و نادیده گرفتن اقوال آن مفسران، در سوگندهای کتاب خدای متعال تدبر خواهیم کرد و با در نظر گرفتن ارتباط آنها با فواصل آیات، تفسیر قطعی آنها را پیش روی قرآن‌پژوهان قرار خواهیم داد. به تفسیر قطعی حروف مقطعه و «کوثر» نیز اشاره خواهد شد.هدف ما از نگارش مقالة حاضر این است که نقاب از جمال دلربای قرآن کریم برگیریم و کلام خدای سبحان را با شکوه و شادابی آغازینش دریافت کنیم.«تکرار» نقش‌های بلاغی و معرفتی مهمی در قرآن کریم ایفا می‌کند. تکرارهای قرآنی را می‌توان در گونه‌های‌ لفظی، معنایی و لفظی ـ معنایی دسته‌بندی کرد. این تکرارها، گاه پیوسته و بدون فاصله‌اند و گاه در یک سوره با فاصله‌هایی منظم و گاه در دو سورة مختلف. این مقاله آیه‌‌برگردان‌هایی را پی می‌گیرد که با قالب‌های زیباشناختی منظمی در قرآن تکرار شده‌اند و با گزینش نام «تکراربند» برای آن درصدد است تا آن را به عنوان یک قالب ادبی زیبا، ویژة قرآن معرفی کند و جایگاهش را در میان شکل‌های مشابه ادبی بازشناسد. در تکراربندهای قرآنی، پس از آیه‌ها یا مقطعی از سوره، آیه یا عبارتی با نظمی ویژه تکرار گشته‌ و چهرة سوره را همبسته و آراسته می‌سازد. این نوشتار، چند و چون این تکرارها را به همراه حکمت‌ها و نکات زیباشناختی‌ آن در هفت سورة الرحمن، مرسلات، شعراء، قمر، صافات، نمل و کهف بررسی کرده است.

خلاصه ماشینی:

"دانش تفسیر نیز باید مانند هر فن دیگر همین وظیفة تجمیع متفرقات و تفریق مجتمعات را بر عهده گیرد؛ زیرا اقوال فراوان و تعمیم‌های بی‌مورد و تخصیص‌های بی‌وجه منسوب به ابن عباس و عکرمه و ضحاک و کلبی و عطا و مجاهد و سدی و مقاتل و قتاده و حسن بصری و ابن جریج و کعب‌الاحبار و وهب بن منبه و امثال آنان بسیاری از آیات نورانی قرآن کریم را در هاله‌ای از ابهام فرو ‌برده و موجب حیرت و سرگردانی قرآن‌پژوهان شده است؛ علاوه بر اینکه استناد تک‌تک آن روایات تفسیری به این اشخاص مسلم نیست و در صورت اثبات این استناد، ادعاهای بی‌دلیل آنان کمترین حجیتی ندارد مگر در موردی که ثابت شود چیزی را از معصوم نقل می‌کنند. 3 تفسیر «عصر» از طریق تدبر در فواصل آیات در تفسیر نمونه پس از اشاره به معانی پسین، روزگار، عصر حضرت رسول اکرم، عصر حضرت مهدی(، انسان کامل و نماز عصر، آمده است: با اینکه تفسیرهای فوق با هم تضادی ندارند و ممکن است همه در معنای آیه جمع باشد و سوگند به تمام این امور مهم یاد شود، ولی در میان آنها از همه مناسب‌تر همان عصر به معنای زمان و تاریخ بشر است، چراکه بارها گفته‌ایم سوگندهای قرآن همواره متناسب با مطلبی است که سوگـند به خاطر آن یاد شده، و مسلم است که خسران انسان‌ها در زندگی نتیجه گذشتن زمان عمر آنهاست؛ و یا عصر قیام پیغمبر خاتم به خاطر اینکه برنامه چـهارماده‌ای ذیل سوره در چنین عصری نازل گردیده است."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.