Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل ساختاری و سایزموتکتونیکی گسل دهشیر

نویسنده: ؛ ؛

پاییز 1384 - شماره 78 علمی-پژوهشی (10 صفحه - از 118 تا 127)

کلیدواژه ها : گسل ،تکتونیک ،ژئومورفولوژی ،دهشیر ،زاگرس ،ایران

کلید واژه های ماشینی : گسل دهشیر ،دهشیر ،دهشیر به طول حدود ،گسل اصلی ،ابرکوه ،جنوب غرب ،کواترنر ،نقشه‌های مغناطیس هوایی ،نقشه‌های مغناطیس هوایی منطقه ،روند گسل ،یزد ،کیلومتر با جهت شمال ،راستگرد ،هوایی ،طول گسل‌های ،گسل‌های ،حرکت راستگرد ،عکس‌های هوایی ،فعالیت گسل ،امتداد ،رسوبات کواترنر ،دشت ابرکوه ،چشمه‌های تراورتن‌زا ،کیلومتری ،گسل‌های فرعی ،استان یزد ،امتداد گسل ،اوایل کواترنر ،نقشه‌های زمین‌شناسی ،کواترنر می‌باشد

گسل دهشیر در دامنه جنوبی رشته شیرکوه قرار دارد و روند آن تقریبا مشابه با روند گسل اصلی زاگرس می‌باشد.این گسل منطقه مهمی از نظر ظهور سنگ‌های آمیزه رنگین به شمار می‌رود.به سمت غرب و جنوب غربی این گسل، چاله‌های گاوخونی، ابرکوه و سیرجان به وجود آمده‌اند(نبوی، 1355).گسل دهشیر به طول حدود 350 کیلومتر با جهت شمال غربی-جنوب شرقی از نایین آغاز شده و تا حوالی سیرجان ادامه می‌یابد(بربریان، 1367).یکی از مهمترین ویژگی‌های این گسل به فعالیت نئوتکتونیک آن مربوط می‌شود.در اطراف گسل اصلی و حتی در طول گسل‌های فرعی وابسته به آن، جابجایی آبراهه‌های خشک در رابطه با حرکت عمدتا راست لغز گسل‌ها اتفاق افتاده است.این پدیده از طریق مطالعه عکس‌های هوایی و اطلاعات ماهواره‌ای و نقشه‌های مغناطیس هوایی منطقه کاملا مشخص می‌شود.از سوی دیگر، رسوبات مزوزوییک و سنگاهای آذرین نفوذی سنوزوییک در طول این گسل، مراحل دگرسانی هیدروترمال را که نشانه فعالیت تکتونیکی است نشان می‌دهند.فعالیت‌های هیدروترمال احتمالا در اوایل کواترنر به خاطر دوباره فعال شده عمل گسل تحت اثر حرکات کوهزایی بعداز پاسادنین روی داده‌اند.در طول منطقه گسلی، مخروطهای آبرفتی جوان، در بالای مخروطهای قدیمی‌تر شکل گرفته‌اند که این امر نشانه‌ای از بالا آمدگی منطقه آبگیر در منطقه گسلی می‌باشد.یک چنین پدیده‌های مورفولوژیکی بر روی هم نشان‌دهنده عملکرد جدید گسل دهشیر به شمار می‌روند.چشمه‌های تراورتن‌زا و گنبدهای مربوطه در طول گسل به چشم می‌خورند که اکثرا در طول درزهای تکتونیکی وابسته به آن پدید آمده‌اند.این درزها به موازات گسل اصلی کشیده شده‌اند.شاهد دیگر از حرکات تکتونیکی در این زون، با جبهه تند و مشخص کوه‌ها و تپه‌های مشرف بر گسل مشخص می‌شود.چنین پدیده‌ای را می‌توان در مناطقی از قبیل مزرعه عبد الله و غرب اکبر آباد مشاهده کرد که در این نقاط تراورتن‌های مسطح بریده شده و ایجاد پرتگاه کرده‌اند اما در مناطق مشرف بر چاله‌های کویری عملکرد گسل موجب ایجاد اختلاف ارتفاع شده است.در برخی نقاط خط گسل لایه‌های تراورتن را قطع کرده که نشان‌دهنده حرکت راستگرد با مؤلفه قائم است.گسل دهشیر، از دیدگاه لرزه‌شناسی، دارای ویژگی لرزه‌ای ساکن است که نشانه‌ای از زمین لرزه بزرگ مقیاس در محدوده آن مشاهده نمی‌شود(بربریان، 1967).با این وجود، برای داشتن یک دیدگاه محکم در مورد احتمال فعالیت آینده آن نیاز به مطالعه دقیق‌تر وجود دارد.هدف از این مقاله تجزیه و تحلیل نحوه عملکرد این گسل و اثرات ژئومورفولوژیک آن در منطقه است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.