Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی چند قاعده فلسفی و کلامی در کشف المحجوب

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : هجویری، صفات، ذات، خداوند، ثبوت، دیدگاه هجویری دربارهء صفات خداوند، شی‌ء، نفی، اشاعره، فعل

خلاصه ماشینی:

"اما این بحث،صرفا جنبهء لفظی ندارد و از آنچه در شروع این‌ بحث گفتیم و با گفته‌های متکلمان نیز همسوست،معلوم می‌شود که این بحث مربوط است به مغایرت و انفکاک ماهیت از وجود در ظرف خارج،پس جدا جنبهء معنوی دارد و مقصود از آن این است‌ که ماهیت ممکنه در عین اینکه معدوم‌اند به گونه‌ای هستند که‌ منشأ برخی آثار می‌باشند و مرتبه‌ای از مراتب نفس الامر را اشغال‌ کرده اند یا نه؟ یکی دیگراز مسائل مربوط به«عدم و معدوم»این است که آیا بین «وجود»و«عدم»واسطه‌ای هست یا نه؟ در مسئلهء اول عقیدهء معتزله را بیان کردیم که گفته‌اند معدوم بر دو قسم است:1. برای روشن شدن دیدگاه هجویری ابتدا لازم است مقدمه آورده‌ شود تا دیدگاه کلامی او دربارهء صفات باری تعالی معلوم گردد که‌ به نقل از شرح منظومه،استاد مطهری آورده می‌شود:«در باب‌ صفات واجب الوجود مجموعا سه نظریه وجود دارد دیدگاه معتزله، معتزله از متکلمین اسلامی عقیده دارند که واجب الوجود به دلیل‌ اینکه بسیط من جمیع الجهات واحدی الذات است،موصوف به هیچ‌ صفتی و منعوت به هیچ نعتی نمی‌گردد زیرا صفت داشتن مستلزم‌ نوعی تکثر است و از مختصات مخلوقات است،معتزله نظر به‌ اینکه می‌خواهند،عقاید خود را با متون اسلامی تطبیق دهند و در متون اسلامی،صریحا برای خداوند،صفات زیادی ذکر شده است، از قبیل ان الله کان بکل شی‌ء علیما،و انه علی کل شی‌ء قدیر، لا اله الا هو الحی القیوم،لذا مسأله نیابت را طرح کرده و گفته‌اند هر چند ذات حق از هر صفتی عاری است ولی نوع فعل ذات حق، شبیه فعل ذاتی است که دارای صفاتی از قبیل:علم،حیات،قدرت‌ و غیره می‌باشد و ذات عاری از صفات او، کار ذات واجد الصفات را انجام می‌دهد و اینکه در متون اسلامی،صفات زیادی برای خداوند ذکر شده است،از آن روست که ذات عاری از صفات حق،عملا کار ذات منصف به آن صفات را انجام می‌دهد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.