Skip to main content
فهرست مقالات

تاریخ و عقاید معتزله

نویسنده:

مترجم:

(20 صفحه - از 157 تا 176)

کلید واژه های ماشینی : معتزله، مکتب، بصری، عبدالجبار، واصل، اسلام، مکتب معتزله، کلام، اصل، خدا

خلاصه ماشینی: "به خاطر همین عقیده بود که طبقات بعدی معتزله او را کنار گذاشتند (ابن ندیم این نکته را نقل کرده است) و گفته که ابوالقاسم بلخی به نوبه خود صریحا او را در کتابش مقالات مورد انتقاد قرار داد، به علاوه در طبقات المعتزله قاضی عبدالجبار نام او به چشم نمی‌خورد. همچنین همین اصم عینا همان چیزی را که در ابتدا مشخصه اعتزال بود یعنی نظریه «المنزلة بین المنزلتین» را منکر شد؛ یکی دیگر از اصول اساسی مکتب معتزله که واقعی بودن تهدیدها (به عبارت دیگر، واقعی بودن جهنم ابدی برای مرتکب کبیره) را تأیید می‌کند، از سوی همه مرجئه معتزله از جمله: ابوشمر، مویس بن عمران (دو تن از معاصران ابوهذیل) و بعدا محمد بن شبیب (از طبقه بعدی معتزله)، انکار شده است. دو قرن پس از مرگ ابوهذیل، باز هم این اصول معتبر بودند؛ چرا که، شالوده بهترین «راهنمای» شناخته شده کلام معتزله درآن زمان را تشکیل دادند؛ یعنی کتاب شرح الاصول خمسه قاضی عبدالجبار که مانکدیم ششدیو نوشته بود اما ما نمی‌توانیم آن اصول را به طور مطلق بپذیریم. اختلاف میان معتزله و اهل سنت در این موضوع و نیز موضوع پیشین، اختلاف بین دو کل همگون تلقی نمی‌شود، بلکه همانند اختلاف بین کسانی است که روش‌ها، موضوعات و واژگان «علم الکلام» را می‌پذیرند و بین آنهایی که آن را رد می‌کنند؛ نظیر حنابله دروهله نخست (که البته در مورد قاضی ابویعلی بن فراء، عنوان «متکلم» تمام عیار آن چنان‌که بر جوینی اطلاق می‌شود صادق نیست) یا کسانی که در قلب مکتب اشعری (برای مثال، ابوبکر بیهقی) بر وفاداری به فکر «اصحاب حدیث» تأکید دارند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.