Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل تکوین گرایانه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

نویسنده:

ISC (18 صفحه - از 71 تا 88)

کلیدواژه ها :

فرهنگ سیاسی ،سیاست خارجی ،تکوین‌گرایی ،هویت ایرانی ،هنجارهای ملی

کلید واژه های ماشینی : سیاست خارجی جمهوری اسلامی، سیاسی، جمهوری اسلامی ایران، ایران، تکوین‌گرایی، سیاست خارجی، هویت، رفتارهای جمهوری اسلامی ایران، هویت دولت جمهوری اسلامی ایران، دولت‌ها

رهیافت تکوین‌گرایی اجتماعی از جمله رهیافت‌های متأخر در مطالعات اجتماعی‌ و روابط بین الملل است و امروزه بسیار کوشش می‌شود تا مسایل عمده سیاست‌ بین الملل از جمله روابط خارجی دولت‌ها با استفاده از این رهیافت مورد بررسی قرار گیرند.بر این اساس،تکوین‌گرایی برخلاف نظریه‌های خردگرایی چون نوواقع‌گرایی و نولیبرالیسم که بر پایه نظریه انتخاب عقلایی قرار دارند؛بر آن است که منافع بازیگران‌ و دولت‌ها که تنظیم‌کننده رفتار آنها در سیاست خارجی هستند؛اموری متغیر و در حال تکوین بوده و تغییر در آنها معطوف به تغییر و تحول در هنجارهای مؤثر در فرهنگ سیاسی و هویت این بازیگران است.بر این اساس به جای آنکه افزایش‌ قدرت نظامی(در واقع‌گرایی)و یا قدرت اقتصادی(در لیبرالیسم)،هدایت‌گر رفتار خارجی دولت‌ها در عرصه سیاست بین الملل باشد؛قالب‌های ذهنی و تحول آنها نظیر شیوه فهم رهبران از نظام بین الملل،مؤلفه‌های هویتی دولت‌ها،هنجارهای نظام‌ بین الملل و مسایل اخلاقی شکل‌دهنده تغییرها و تداوم‌ها در این عرصه هستند.در این‌ چارچوب،مقاله حاضر مدعی است که برخی از رفتارهای جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی که با برداشت‌های واقع‌گرا و یا مادی‌گرا از منافع سازگار نیستند،با رویکرد تکوین‌گرایانه قابل فهم و تفسیر می‌باشند.

خلاصه ماشینی:

"تحلیل تکوین‌گرایانه سیاست خارجی‌ جمهوری اسلامی ایران رحمن قهرمانپور دانشجوی دکترای علوم سیاسی در دانشگاه شهید بهشتی تاریخ ارائه:8/2/1383 تاریخ تأیید:19/2/1383 چکیده رهیافت تکوین‌گرایی اجتماعی از جمله رهیافت‌های متأخر در مطالعات اجتماعی‌ و روابط بین الملل است و امروزه بسیار کوشش می‌شود تا مسایل عمده سیاست‌ بین الملل از جمله روابط خارجی دولت‌ها با استفاده از این رهیافت مورد بررسی قرار گیرند. توجه هم‌زمان به اصولی چون سیاست استقلال‌طلبی و توسعه اقتصادی،احترام به اصل‌ حاکمیت ملی و عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها،سیاست تنش‌زدایی و مقابله با اشتکبار جهانی از بارزترین جنبه‌های متفاومت بودن سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با کشورهای دیگر است که از منظر تکوین‌گرایانه،عامل اصلی در کند بودن روند تطابق با هنجارهای بین المللی به شمار می‌رود. در این دوره بود که سیاست تنش‌زدایی با اعراب و نیز کشورهای اروپایی به صورت قابل‌ توجهی پیشرفت کرد و هم زمان،طرح ایده گفتگوی تمدن‌ها از سوی رئیس جمهوری ایران به‌ معنای پذیرش هنجارهای بین المللی و تلاش برای سهیم شدن در فرآیند هنجارسازی بود. در یک جمع‌بندی کلی می‌توان گفت در دوره اول و سوم،هنجارهای داخلی و در دوره‌ دوم و چهارم هنجارهای خارجی نقش بیشتری در شکل‌دهی به هویت دولت جمهوری‌ اسلامی ایران داشته‌اند و منافع و رفتارهای ایران در سیاست خارجی نیز تابع این امر بوده‌ است. افزون بر این نقش هویت جمهوری اسلامی ایران(و نیز تغییر آن در طول زمان)بر رفتارهای سیاست خارجی از دیگر موضوعات مورد توجه تکوین‌گرایی‌ است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.