Skip to main content
فهرست مقالات

دین و عقل

نویسنده:

(2 صفحه - از 10 تا 11)

کلید واژه های ماشینی : امکان جعل حکم ابدی، حکم، فقیه، حکم ابدی، دینی، اجتهاد، فقه، اسلام، انسان، استنباط

خلاصه ماشینی: "ما این مطلب را در مقال گذشته توضیح دادیم که به‌ دست آوردن اینکه فلان حکم معین،به یک موضوع ثابت‌ مربوط می‌شود یا نه از ادلهء خودآن حکم،میسر نیست و این کار اساسی این است که فقیه،چگونه و از چه اره می‌تواند به دست‌ آورد که موضوع حکم مورد نظر یک موضوع ثابت و لا یتغیر است؟به اصطلاح متفکران متأخر،فقیه چگونه می‌تواند معلوم‌ کند که جنبه‌های ثابت زندگی انسان کدام است و جنبه‌های‌ متغیر آن کدام،تا اینکه معلوم شود حکم مورد نظر به کدامیک‌ از این دو جنبه موبوط است؟وی از طریق چه علومی می‌تواند جوانب و ابعاد بسیار وسیع زندگی فردی و اجتماعی انسان را بشناسد و سپس تشخیص دهد که در کجا نمی‌توان چنین‌ حرفی زد؟معنا و حدود و قلمرو این نظم طبیعی را چگونه می‌توان‌ کشف کرد؟اگر فقیه این مسائل را برای خود روشن نکند، مانند کسی خواهد بود که در برابر انبوهی از دارو قرار گرفته‌ ولی نمی‌داند کدامیک از این داروها برای کدام بیماری‌ ساخته شده است. مباحثی نظیر تشخیص ضرورت،عنوان اولی و ثانوی، تشخیص مصلحت و تعارض آن با احکام اولیه و تقدم مصلحت بر آن،در صورتی ممکن است به شیوه‌ای علمی در حوزه‌های فقاهت‌ مطرح شود،که قبلا در همین حوزه‌ها به این سؤال پاسخ داده‌ شده باشد که حدود قلمرو شریعت به عنوان مجموعهء احکام و ارزش‌های ابدی اسلام چیست؟این سؤال را نیز وقتی می‌توان‌ پاسخ داد که معلوم شده باشد در چه قلمروی از زندگی انسان‌ می‌توان از نظم طبیعی و مطلوب سخن گفت،قبل از روشن‌ شدن پاسخ این سؤالات هیچگاه بدرستی معلوم نخواهد شد که در مواردی که از تعارض ضرورت و مصلحت با احکام اولیه‌ سخن گفته می‌شود،منظور چیست؟آیا در این موارد تعارض وجود دارد یا اینکه احکام مربوط به این موارد، احکامی موقت و محدود به شرایط خاص بوده و اصلا تعارض و تزاحم در کار نیست."

صفحه:
از 10 تا 11