Skip to main content
فهرست مقالات

ریخت شناسی هزار و یک شب

نویسنده: ؛

زمستان 1383 - شماره 6 علمی-پژوهشی (22 صفحه - از 45 تا 66)

کلیدواژه ها : ریخت‌شناسی ،پراپ ،روایت‌شناسی ،قصه‌های پریان ،هزار و یک شب ،حکایت درونه- گیری شده

کلید واژه های ماشینی : پراپ ،قصه‌های پریان ،نمادهای ریخت‌شناسی پراپ ،ریخت‌شناسی قصه‌های پریان ،ولادیمیر پراپ ،ریخت‌شناسی پراپ ،ساختار حکایت ،حکایتهای جامع ،ریخت‌شناسی قصه ،ریخت‌شناسی حکایت ،پریان ،روش ریخت‌شناسی ،بررسی قصه ،کارهای موجود در قصه ،حوزه عمل قهرمان ،ضد قهرمان ،اشخاص قصه ،شمار ،حکایت درونه‌گیری شده ،نظریه ریخت‌شناسی ،اسلوب مطالعاتی ،عناصر قصه ،حوزه عمل ،حکایتهای درونی‌شده ،مواد کار ،خلاصه حکایت ،کارهای پژوهشی ،کارهای اشخاص ،شمار می‌آید ،شمار می‌رود

ولادیمیر پراپ،فولکلورشناس روسی می‌اندیشید که در بررسی قصه عامیانه باید از اسلوب‌ مطالعاتی علوم طبیعی استفاده کرد.وی معتقد بود که طبقه‌بندی قصه‌ها حاصل کارهای‌ پژوهشی بسیاری است که در پایان مطالعه به دست می‌آید،ولی عموم محققان ابتدا موضوع را دسته‌بندی می‌کنند،سپس مواد کار را در قالب این طبقه‌بندی تحمیلی می‌گنجانند. پراپ خود به بررسی ریخت‌شناسیک صد قصه از مجموعه‌ای از قصه‌های روسی پرداخت‌ که آفاناسی یف آنها را جمع‌آوری کرده بود.وی دریافت که تمامی کارهای موجود در قصه به‌ سی و یک عملکرد محدود می‌شود.او می‌پنداشت که در زیر ظاهر آشفته روایات،قوانینی بر زایش و تکامل این نوع قصه حاکم است که باید فرمول‌بندی شود و این دستاورد آغازگاه علم‌ روایت‌شناسی به شمار می‌آید.پراپ برای هر یک از این عملکردها نمادی تعیین می‌کند و با در کنار هم قرار دادن آنها فرمول نهایی ساخت قصه‌های پریان را به دست می‌آورد. کاربرد مدلهای روش‌شناسی نقد مدرن در ادبیات کلاسیک همیشه با دشواریهایی روبه‌رو بوده است.این نوشته با توجه به اینکه جزو اولین نمونه‌های به کارگیری روش ریخت‌شناسی‌ است،سعی دارد علاوه بر آزمایش این مدل در حوزه ادبیات تطبیقی از دشواریهای این کار در گذرد.مواد کار این نوشته یکی از حکایتهای جامع هزار و یک شب است که افزون بر حکایت اصلی،سه حکایت دیگر را نیز در بر دارد.در تحلیل این حکایت علاوه بر استفاده از نمادهای ریخت‌شناسی پراپ،بنا به مقتضای تحلیل،نمادهای دیگری به آن مجموعه افزوده،و در پایان هم نمودار ریخت‌شناسی حکایت به دست داده شده است.به‌کارگیری این روش‌ علاوه بر اینکه آزمونی برای نظریه ریخت‌شناسی به شمار می‌رود،می‌تواند با توجه به مدل‌ ساختاری به دست آمده،حکایات الحاقی را از اصلی جدا کند.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.