Skip to main content
فهرست مقالات

اندیشه دینی در شعر فارسی

نویسنده:

(17 صفحه - از 192 تا 208)

کلیدواژه ها : شعر ،ادبیات ،تعهدمحوری ،شرع و شعر ،شاعران پارسی‌گوی

کلید واژه های ماشینی : شعر، دینی، شاعر، اندیشه دینی در شعر فارسی، هنر، اسلام، شعر فارسی، عرفانی، اندیشه دینی، بیدل، قرآن، نگاه، سنایی، اندیشه‌های دینی و عرفانی، ادبیات، پیامبر، شعر و شاعر بررسید، سخن، در شعر، شاعر بزرگ پارسی‌گوی، حکمت، تاریخ شعر فارسی، حق، تاریخی، شعر بیدل، زبان، بیدل دهلوی، امام، هنر شعر، اسلام به هنر

برای درک جایگاه شعر در شریعت، از بررسی نگاه کلی اسلام به هنر باید شروع کرد؛ سپس منظرها و نظریه‌های گوناگون را در مواجهه با شعر و شاعر بررسید. در نوشتار پیش رو، نگاه‌های مخالف و موافق بررسی شده است. در ادامه، از چهره هنر و شعر در روایات دینی سخن رفته و در پایان نیز نام و یاد مختصری از چند شاعر بزرگ پارسی‌گوی شده است. ذکر این چند تن، بدان رو است که خواننده از باب «مشت نمونه خروار» دریابد که شعر فارسی در بن‌مایه‌ها و پیکر خود، وامدار اندیشه‌های دینی و عرفانی است. بدین‌رو در مثال‌ها و ابیات، بیشتر به محتوا نظر شده است.

خلاصه ماشینی: "قرآن کریم با ذکر همین اوصاف در مورد دسته‌ای از شاعران، در واقع شعر را تأیید کرده است و به شعر اجازه می‌دهد تا به عنوان هنر مطلوب جزو عناصر فرهنگی اسلامی باشد و بدین ترتیب هنر شعر را از فضاهای مسموم و آلوده به عرصه‌ای اجتماعی و انسانی کشاند و از این هنر در خدمت تبلیغ اسلام و فرهنگ دینی بهره‌گیری کرد. از جمله اشاره او به «آیه قربی» (قل لااسئلکم علیه اجرا الاالمودة فی القربی) است که بخشی از آیه 23 سوره شوری و ناظر به مودت و دوستی با اهل بیت است: دامن اولاد حیدر گیر و از طوفان مترس گرد کشتی‌گیر و بنشان این فزع اندر پسین بی‌تولا بر علی و آل او دوزخ تراست خوار و بی‌تسلیمی از تسنیم واز خلد برین کسایی در فراز دیگری از این قصیده، حکومت مروانیان و یزیدیان را ذم می‌کند و از اینکه این گروه فاسق منبر رسول الله و اولاد او را با وجود خویش آلوده نموده‌اند، می‌گوید: منبری کالوده گشت از پای مروان و یزید حق صادق کی شناسد و آن زین العابدین؟ سوگنامه کربلا نخستین سوگنامه مذهبی در شعر فارسی است که توسط کسایی مروزی سروده شده است. ایشان کارنامه دوره دوم شعر سنایی را چنین ارزیابی می‌نمایند: دوره دوم زندگی شاعر، دوره تغییر حال تکامل معنوی او است و شاعر دراین دوره مدتی را در سیر آفاق و انفس گذرانده است و چندی با رجال بزرگ خراسان معاشرت داشته است و مدتی در خدمت مشایخ زانوی تلمذ بر زمین زده است و دیر گاهی در تفکر و تأمل به‌سر برده و مایه علمی خود را از این راه‌ها و با افکار نو و اندیشه‌های دینی عرفانی همراه کرده و از این میان سنخ جدید و شیوه شاعری تازه خود را پدید آورده و در قصائد و غزلیات و قلندریات و ترجیعات متعدد نشان داده است و به همان معروف شده است."

صفحه:
از 192 تا 208