Skip to main content
فهرست مقالات

ابوالبرکات بغدادی و ابن سینا

مترجم:

نویسنده:

(13 صفحه - از 95 تا 107)

کلید واژه های ماشینی : بو، نفس، عقل، ابو البرکات، ابن‌سینا، بدن، مشاییان، عقل فعال، جسم، فلسفه

خلاصه ماشینی:

"در نظر ابو البرکات مدرک هر چه باشد، محسوس یا معقول، ادراک عبارت است از ملاقات مدرک و مدرک به طور مستقیم(المعتبر، ج 2، ص 493)و این ملاقات با چشم نفسانی است که همان خودنفس است(ج 3، ص 399)و چون ادراک بدون آلت یامستقل از آلت صورت می‌گیرد، لذا فرقی میان ادراک معقول و محسوس نیست و بر خلاف پندار مشاییان ادارک محسوسات تفرقه‌ای در نفس پدید نمی‌آورد و نیازی نیست که، برای پرهیز از شوائب حسی، قوای نفس را متعدد فرض کنیم. اما خود ابو البرکات بیان ساده و روشنی برای حدوث نفس دارد و آن اینکه اگر فرض کنیم که نفس مقدم بر بدن بوده است یا معطل بوده و یا کاری داشته است و در الهیات ثابت است که هیچ موجودی ممکن نیست بیکار باشد و اما برای همه ما مسلم است که ما چیزی از کارهای قبلی خود را به یاد نمی‌آوریم، و هیچ نفسی حین تولد معرفت و علمی ندارد. ابو البرکات بر خلاف فارابی و بو علی سینا و ابن رشد نیازی به عقل فعال نمی‌بیند و عقل را بنفسه قادر به ادراک معقولات می‌داند، مانند دانه که بالقوه درخت است و می‌تواند درخت شود و لازم‌ نیست که درخت دیگری او را کمک کند، و اگر قدما چیزی در این باب گفته‌اند فرض و حدسی بیش نیست و ضرورت ندارد(المعتبر، ج 2، ص 411). مشاییان نفوس انسانی را هم معلول عقل فعال می‌دانستند، اما ابو البرکات از راه اختلاف طبایع و احوال و افعال نفوس استدلال می‌کند که آنها علل متکثره دارند و علل نفوس جواهر غیر جسمانی شبیه مثل افلاطونی است(المعتبر، ج 3، ص 152-153)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.