Skip to main content
فهرست مقالات

وجود در فلسفه ابن سینا

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (30 صفحه - از 87 تا 116)

کلیدواژه ها : ماهیت ،اعتباری ،اشتراک معنوی ،وجود ،عروض ،اصالت ،تشکیک

کلید واژه های ماشینی : ابن‌سینا، ماهیت، عروض، تشکیک، ملا صدرا، ذات، فلسفه ابن‌سینا، اصالت وجود، شی‌ء، مشائیان، واجب‌الوجود، ثبوت، ذهن، انسان، عارض، حقیقت، عروض وجود بر ماهیت، عرضی، موجود، اصالت وجود و اعتباریت ماهیت، مفهوم، اختلاف، قاعده، حمل، اعتباریت ماهیت در فلسفه ابن‌سینا، قایلین به اصالت ماهیت، تشکیک در حقیقت وجود، فلسفه صدرایی، عبارات، موضوع فلسفه

در میان انبوه واژه‌ها و مصطلحات فلسفی خواه در فلسفه کلاسیک و خواه در فلسفه جدید که فراروی اندیشمندان قرار دارد پاره‌ای از آنها نقش پایه و اساس نسبت به سایر مصطلحات دارند و از چنان درجه اهمیتی برخوردارند که اگر به دقت و اندیشمندی تبیین نگردند شناخت درست و دقیق بسیاری از مسائل فلسفی را دشوار و گهگاه غیر ممکن می‌سازد.در این میان واژه«وجود»جزو بنیادی‌ترین اصطلاحات فلسفی به شمار می‌آیند به گونه‌ای که حکیمان شناخت وجود را محور و اساس تمامی معارف شمرده‌اند و بر این باورند که بدون شناخت درست از آن هیچ معرفت پایدار و درستی برای انسان حاصل نمی‌گردد.و از آنجا که پرداختن به تمامی مسائل پیرامون وجود مجال و فرصتی گسترده می‌طلبد.نگارنده در این نوشتار بر آن است برخی از مسائل اساسی و کلیدی آن را نظیر معنای وجود، اشتراک معنوی، اصالت وجود، تشکیک در وجود و زیادی وجود بر ماهیت را، تنها در فلسفه ابن سینا مورد بحث و بررسی قرار دهد و اهمیت این انتخاب آنگاه دو چندان می‌گردد که به یاد داشته باشیم که در فلسفه سینایی تفکیک روشن و واضحی از مباحث وجود و ماهیت چنان‌که در فلسفه صدرایی گرفته انجام نشده است.

خلاصه ماشینی: "اما شاید بتوان قدمی‌ فراتر برداشت و گفت اصولا جدال علمی متصور بیشتر برخاسته از مجامع علمی تا از خود صاحبان اندیشه، جالب توجه و یادآوری است که بدانیم در جای جای آثار گرانسنگ ملا صدرا آنگاه که اظهار از همسانی و همترازی رأی خود با آرای پیشینیان چونان فارابی، ابن سینا، و شیخ اشراق می‌کند، اظهارنظر او نوعی اعتمادسازی برای تثبیت دیدگاهش قلمداد می‌گردد و مفسران و مدرسان کلامش آن را به سجیه سنجیده و شایسته او برمی‌گرداند و می‌گویند مؤلف می‌خواهد به نوعی وفاق علمی در مسأله پدید بیاورد و اضطراب و ترس از القای رای جدید را در مخاطبان از بین ببرد، البته این خود نکته‌ای بسیار دقیق، ستودنی و ارزشمند است لیکن به نظر می‌آید فارغ از تعارفات علمی این مطلب جای تأمل فراوان دارد که چگونه در اساسی‌ترین مسأله وجودشناسی یعنی مسأله اصالت و تشکیک در وجود که پایه و اساس همه مباحث حکمت متعالیه است، آنجا که صدر المتألهین به صراحت تأکید می‌کند اختلافی بین ما و مذهب مشاء نیست 5 (22:ص 7)این تصریحات حمل بر تواضع، جلب اعتماد مخاطب و..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.