Skip to main content
فهرست مقالات

نقد ابن هیثم بر بطلمیوس

نویسنده:

مترجم:

کلید واژه های ماشینی : بطلمیوس، ابن‌هیثم، نقد ابن‌هیثم بر بطلمیوس، شکوک علی بطلمیوس ابن‌هیثم اشاره، نقد، شکوک علی بطلیموس، اخترشناسی، نقد ابن‌هیثم بر نورشناسی بطلمیوس، شکوک علی بطلمیوس، ترجمه لاتینی شکوک علی بطلیموس

خلاصه ماشینی: "زیرا کسی که به مطالعه آثار پیشینیان می‌پردازد و عنان تمایلات طبیعی خود را به گونه‌ای آزاد می‌گذارد تا با نظر مساعد به این آثار بنگرد، هرگز جستجوگر واقعی حقیقت نیست، و ترجیحا کسی جوینده واقعی است که در این آثار با تردید بسیار اندیشه کند و با یاری گرفتن از قوه داوری، نسبت به اقوالی از آنان که او آنها را فهم کرده است، خویشتنداری پیشه کند، و به جای پذیرفتن‌[صرف‌]ادعاهای انسانی که سرشتش سرشار از کاستیهاست، به دنبال دلیل و برهان باشد. ابن هیثم، بیانیه سازش ناپذیر ضرورت داوری بیطرفانه را با ستایشی چند از بطلیموس -که به هیچ روی اغراق‌آمیز نیست-دنبال می‌کند: (برگ 162 ب)اگر قرار باشد به مطالعه آثار کسی بپردازم، که فضیلت و برتری او مشهور همگان بوده و نبوغ خارق‌العاده‌ای در(برگ 163 الف)اندیشه‌های ریاضی نشان داده و در علوم حقیقی(همواره)به قول او استشهاد شده باشد، من کلودیوس (بطلمیوس قلوذی)را بر می‌گزینم. در مورد اثر اخیر ابن هیثم این نکته را متذکر می‌شود که وی در این کتاب گزاره‌های درستی را یافته است؛حال آنکه روش بطلمیوس برای اثبات آنها صحیح نیست. در عصر ابن هیثم در میان اخترشناسان-و از آن میان بیرونی-این عقیده که بسیاری از اجرام آسمانی که در نظریه‌های بطلمیوس ارائه شده‌اند، «دوایر»فرضی و فاقد وجود فیزیکی(طبیعی)اند، به طور گسترده‌ای حاکمیت داشته است 2 ، و به نظر چنین می‌نماید که غالب منجمان در برابر این نظر تسلیم شده و بدان تن در داده بودند. اگر این تبیین پذیرفته باشد، می‌توان چنین استنتاج کرد که دیدگاههای ابن هیثم در رساله مورد اشاره بیهقی، به آنچه در شکوک علی بطلمیوس آمده است، شباهت دارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.