Skip to main content
فهرست مقالات

نقش ترجمه در پیدایش رمان تاریخی در ایران

نویسنده:

ISC (24 صفحه - از 147 تا 170)

کلیدواژه ها :

ایران ،رمان تاریخی ،ترجمه پیدایش

کلید واژه های ماشینی : پیدایش رمان تاریخی در ایران، فارسی، ترجمه، رمان تاریخی، ادبی، ایران، نقش ترجمه در پیدایش رمان، آثار دوما و جرجی زیدان، الکساندر دوما و جرجی زیدان، دوما

اینکه،نقش و کارکرد ترجه‌های اولیه در شکل‌گیری و تکوین جریانهای‌ مختلف ادبی و فرهنگی معاصر،به خصوص تکامل نثر فارسی امروز،چه‌ بوده است. در پایان،ضمن بررسی و تحلیل موارد ذکر شده و تعیین نقش ترجمه‌ در شکل‌گیری جریانهای ادبی نوین،به این نکته دست یافته‌ایم که پیدایش‌ رمان تاریخی در ایران،به عنوان یکی از مطرح‌ترین ژانرهای ادبی در فاصلهء سالهای نخستین انقلاب مشروطیت و دهه‌های واپسین،بیش از هر عامل‌ دیگر،از جریان ترجمه تأثیر پذیرفته است و مانند دیگر انواع ادبی نوین‌ فارسی،تابعی است از متغیر ترجمه در ایران.رمان تاریخی،در اروپای قرن نوزدهم،نخستین بار با نگارش وی ورلی‌ اثر والتراسکات متولد شد.این نوع ادبی نوین که در آغاز در انگلستان و به خصوص فرانسه،به سرعت از طریق ترجمه،راه خود را به حوزهء زبان و فرهنگ فارسی گشود و به محض فراهم شدن شرایط اجتماعی،سیاسی و فرهنگی در ایران،تقریبا شبیه آنچه در فرانسه رخ داده بود،ایرانیان نیز به‌ تقلید از نویسندگان مشهوری چون ویکتور هوگو،الکساندر دوما و جرجی زیدان به نشوتن رمان تاریخی پرداختند و در طی چند دههء نخست‌ پس از انقلاب مشروطه،دهها رمان تارخی به زبان فارسی نوشتند.در این‌ مقاله برآنیم تا بدانیم که اولا عنصر ترجمه تا چه حد در پیدایش رمان‌ تاریخی در ایران مؤثر بوده است؟دوم اینکه چرا ایرانیان در عصر مورد نظر،بیش از هر کشوری به فرانسه و فرهنگ و ادب آن توجه کرده‌اند؟ سوم اینکه،دلایل عمدهء گرایش مترجمان ایرانی در رویکرد به آثار دوما و جرجی زیدان و ترجمهء این آثار چه بوده است؟چهارم اینکه،مترجمان در انتخاب کتاب برای ترجمه چه ملاک‌هایی را در نظر داشته‌اند.و بالاخره

خلاصه ماشینی: "در این‌ مقاله برآنیم تا بدانیم که اولا عنصر ترجمه تا چه حد در پیدایش رمان‌ تاریخی در ایران مؤثر بوده است؟دوم اینکه چرا ایرانیان در عصر مورد نظر،بیش از هر کشوری به فرانسه و فرهنگ و ادب آن توجه کرده‌اند؟ سوم اینکه،دلایل عمدهء گرایش مترجمان ایرانی در رویکرد به آثار دوما و جرجی زیدان و ترجمهء این آثار چه بوده است؟چهارم اینکه،مترجمان در انتخاب کتاب برای ترجمه چه ملاک‌هایی را در نظر داشته‌اند. دو دیگر آنکه،نویسندگان فرانسوی غالبا در دنیای‌ آن زمان شهرت بسزایی داشتند؛در زبان فرانسوی اشرافیتی نهفته بود؛ انقلاب کبیر فرانسه به فرهنگ این کشور برد چشمگیری بخشیده بود؛ روشنفکران روسیه که در نظر ایرانیان کشوری مترقی و نیمه اروپایی جلوه‌ می‌کرد،از سبکهای ادبی-هنری رایج در فرانسه تقلید و تمکین می‌کردند؛ بسیاری از آثار نویسندگان فرانسوی به ترکی عثمانی ترجمه شده بود و ادبیات فارسی قهرا از ادبیات حوزهء روس و عثمانی تأثیر می‌پذیرفت؛سوم‌ آنکه،برخی از مترجمان این عهد،نظیر سردار اسعد بختیاری،محمد حسن‌ صنیع الدوله،میرزا ابوالقاسم خان سروش و دیگران،وابسته به لژ شرق اعظم‌ فرانسه(گراند اوریان فرانسه)بودند. (22)دربارهء ادبیات نوین ایران،ص 631؛هدایت الله بهبودی در صفحات دیگر این کتاب،در باب‌ ملاکهای سردار اسعد برای انتخاب متون می‌نویسد:«تنوع موضوعاتی که در رمانهای ترجمه شدهء حاجی علی قلی خان سردار اسعد بختیاری دیده می‌شود نشان می‌دهد که او در امر ترجمهء رمانها، قائل به گزینش نبوده و صرفا شهرت نویسندگان فرانسوی به ویژه الکساندر دوما،استقبال کم و بیش‌ اروپائیان و دیگر جوامع از این آثار و مهمتر از همه،«رمان»بودن این نوشته ها برای برگردان آنها به زبان‌ فارسی موضوعیت داشته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.