Skip to main content
فهرست مقالات

اراده از نگاه اهل عرفان

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (24 صفحه - از 101 تا 124)

کلیدواژه ها :

اراده ،طلب ،مرید ،مراد

کلید واژه های ماشینی : اراده، عرفان، حق، انسان، عارفان، سالک، صفات، خدا، ذات، حقیقت

مبحث اراده از مقولات مهم و پر جاذبه‌ای است که در برخی از شاخه‌های علوم انسانی مطرح است و عارفان هر یک از منظر خود به شرح‌ و تفسیر آن پرداخته‌اند و در عرفان اسلامی نیز از جایگاه رفیعی برخوردار است تا آنجا که این مبحث تا ساحت ربوبی کشدیه می‌شود.در این مقاله‌ ضمن تبیین نظر برخیز عرفا درباره‌ی اراده به این نکته اشاره می‌شود که‌ چگونه می‌توان این حقیقت به ظاهر متناقض را-که از سویی توصیه‌ بزرگان معرفت به برخورداری و متصف شدن به آن و از دیگر سو رمز جاودانگی و بقای بعد از فنا در نفی آن است-در کنار یکدیگر نشاند و هر دو را صحیح دانست و در نهایت نظریه‌ی امام خمینی مطرح می‌گردد مبنی‌ بر این که اول بار خالق هستی خواستاری توام با عطوفت را نثار مخلوق‌ نموده است تا انسان دریابد که سیر به سوی کمال هم‌''مراد‘‘خداوندست‌ و هم مقدور انسان و این مطلب هرگز منافاتی با اراده‌ی انسان مقهور نخواهد داشت.

خلاصه ماشینی: "در این مقاله‌ ضمن تبیین نظر برخیز عرفا درباره‌ی اراده به این نکته اشاره می‌شود که‌ چگونه می‌توان این حقیقت به ظاهر متناقض را-که از سویی توصیه‌ بزرگان معرفت به برخورداری و متصف شدن به آن و از دیگر سو رمز جاودانگی و بقای بعد از فنا در نفی آن است-در کنار یکدیگر نشاند و هر دو را صحیح دانست و در نهایت نظریه‌ی امام خمینی مطرح می‌گردد مبنی‌ بر این که اول بار خالق هستی خواستاری توام با عطوفت را نثار مخلوق‌ نموده است تا انسان دریابد که سیر به سوی کمال هم‌''مراد‘‘خداوندست‌ و هم مقدور انسان و این مطلب هرگز منافاتی با اراده‌ی انسان مقهور نخواهد داشت. اراده از نگاه ابن عربی محی الدین بن عربی،عارف نامدار،درباره‌ی تعریف اراده به گفته بزرگان‌ اشاره کرده و معتقد است:اگرچه آنها اراده را گرایش قلب معنا کرده‌اند،اما این‌ تعریف فقط به نوعی از انواع اراده تعلق می‌گیرد و سپس،خود به بیان انواع اراده می‌ پردازد و یک نوع آن را اراده‌ی طبع نام می‌گذارد و اخلاص را متعلق چنین اراده‌ای می‌ داند،شیخ اکبر به سه نوع اراده قائل شده است که عبارتند از: 1-اراده‌ی تمنا یا درخواست آرزومندانه؛ 2-اراده‌ی طبعی یا طبیعی که به حظوظ نفسانی تعلق می‌گیرد؛ 3-اراده‌ی حقی که به اخلاص و پاک شدن از هر شائبه‌ای متعلق است؛ ''وهی لوعه فی القلب یطلقونها و یریدون بها اراده التمنی و هی منه و اراده الطبع‌ و متعلقها الحظ النفسی و اراده الحق و متعلقها الاخلاص‌‘‘،8 شیخ در کتاب گرانسنگ فتوحات،نیز به طرح این مبحث پرداخته و می‌نویسد :''الاراده عند القوم لوعه یجدها المرید من اهل هذه الطریقه یحول بینه و بین ما کان علیه‌ مما یحجبه عن مقصوده‌‘‘."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.