Skip to main content
فهرست مقالات

جامعه شناسی تاریخی قیام عاشورا

نویسنده:

علمی-ترویجی (20 صفحه - از 90 تا 109)

کلید واژه های ماشینی : کوفه ،قیام ،قیام عاشورا ،عبید الله ،جامعه ،جامعه‌شناسی ،مردم کوفه ،قیام امام حسین علیه‌السلام ،تاریخی قیام عاشورا ،تاریخی ،انقلاب ،اجتماعی ،حکومت ،مردم ،سیاسی ،اسلامی ،معاویه ،قبیله‌ای ،قیام حسین علیه‌السلام ،علل اجتماعی رفتار مردم کوفه ،حسین علیه‌السلام و مردم کوفه ،شهر ،رفتار ،امام حسین علیه‌السلام و مردم ،زمان ،جنبش اجتماعی ،علی علیه‌السلام ،مطالعه قیام عاشورا ،رفتار کوفه در قیام عاشورا ،قیام حسین‌بن‌علی علیه‌السلام

خلاصه ماشینی:

"بدین جهت که در حرکت امام تغییر ساختار سیاسی و اجتماعی مد نظر بود، حرکت ایشان نمی‌تواند شورش یا کودتا تلقی شود؛ چرا که کودتا «گرفتن حکومت توسط عده‌ای محدود به زور اسلحه است و در آن هیچ جنبش مردمی وجود ندارد» (1) و شورش نیز چنانچه هدف سیاسی داشته باشد به دنبال تغییر رژیم حاکم است نه تغییر کل ساختار سیاسی، لذا قیام حسین بن علی علیه‌السلام با ویژگیهایی که داشت تنها می‌تواند انقلاب یا جنبش تلقی شود. هر چند پیامبر در زمان حیات خود با مسئله تعصبهای قبیله‌ای برخورد کرد و عملکرد او در مدینه که باعث از بین رفتن خصومت دیرینه دو قبیله اوس و خزرج در آنجا شد، نشانگر مخالفت پیامبر با این مسئله است و عمر نیز با گماردن عمار یاسر ـ که مردی فاقد امتیازات قبیله‌ای بود ـ به عنوان حاکم کوفه کوشید این ویژگی را، لااقل در کوفه، از بین ببرد (1) ، اما این امر محقق نشد و در زمان قیام حسین بن علی علیه‌السلام همچنان روابط قبیله‌ای نقش بسیار مهمی در معادلات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی داشت. گر چه برخی ویژگیهای فرهنگی مردم کوفه مثل تعصب قبیله‌ای و غلبه احساس بر تعقل و بعضی ویژگیهای اجتماعی آنها، مانند چندپارگی ساخت اجتماعی، از دست دادن اعتماد به نفس سیاسی و روحیه عدم اطمینان به اوضاع، در افول جنبش کوفه نقش داشت، اما این عملکرد ماهرانه عبید الله‌ ـ در استفاده از همه پتانسیلهای حکومت و بهره‌گیری از تمام ______________________________ 1 ـ هر چند مسلم سپاهی چهار هزار نفری فراهم کرد، اما این سپاه به دلیل عدم انسجام، همچون یک انبوهه عمل کرد و بسیار تلقین‌پذیر بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.