Skip to main content
فهرست مقالات

تحقیق و مقارنه نسخ خطی نخبه البیان نراقی بزرگ و تحلیل و رفع یک التباس

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (10 صفحه - از 55 تا 64)

کلیدواژه ها :

ناسخ ،کتابخانه ،استعار ،علوم بلاغت ،نسخه خطی

کلید واژه های ماشینی : نسخ، نسخ خطی نخبه البیان، نراقی، استعاره، نخبه البیان نراقی، رساله نخبه البیان اثر مهدی، نخبه البیان، مشبه، البیان اثر مهدی نراقی، نسخه خطی

رساله نخبه البیان اثر مهدی نراقی در علم و بدیع به زبان فارسی است.نسخه‌های خطی متعددی از این مجموعه به جا مانده و نیم قرن قبل در یک نوبت نیز به چاپ رسیده است.در مبحث استعاره ظاهرا خلط مطلب شگفتی به وقوع پیوسته و جایگاههای طرفین استعاره از ارکان مخدوش و مشتبه گشته است.در این مقاله، عدم استناد این التباس به مؤلف با پژوهش در اسناد خطی این رساله در کتابخانه‌های معتبر تهران و کشف و احراز و وقوع آن توسط یکی از ناسخان خطی و حذف سهوی یک خط کامل، برای اولین بار اثبات گشته است.

خلاصه ماشینی:

"اینک گامی کوچک در این راه پر فراز و نشیب برداشته و همراه با شناسایی رساله فرید نخبه البیان از آثار ارجمند نراقی، بخصوص در صدد کشف و ردیابی و رفع التباس مهمی بر آمده‌ایم که در آغاز نخسه چاپی و حتی برخی نسخ خطی این رساله در ضمن مبحث استعاره، رخ داده و چه بسا به حساب مؤلف صاحب نظری چون ایشان گذاشته شده است؛دانشمندی که در عرصه‌های گوناگون علم و اخلاق و ادبیات، به تدقیق و تنقیح، شهره و ساحت علمی وی از وجود چنین اشتباهات محرزی مبراست. دو نسحه خطی از مجموع مخطوطات این رساله، در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به شماره‌های(2611 و 4407 به شرح ذیل موجود است؛درفهرست کتابخانه مرکزی دانشگاه مرکزی دانشگاه تهران، مجلد نهم انتشارات دانشگاه تهران، حاوی نسخه‌های خطی شماره‌های 2121 الی 2629، ص 1468، به کوشش محمد تقی دانش پژو در مورد نسخه شماره 2611 پس از توصیف جلد و قطع نسخه کاتب آن را حسن بی ابی طالب حسنی حسینی معرفی نموده که در شب پنجشنبه 21 جمادی الثانی 1288 ق از کتابت آن فراغت یافته است. پس از بررسیهای فراوان در کتابخانه‌های خطی ملی نیاروان، ملک و مرکزی دانشگاه تهران، و تطبیق نسخه‌های خطی معلوم شد یکی از ناسخان، یک خط کامل را از قلم انداخته و معنا و مفهوم را دگرگون ساخته است و از آنجا که ابتنای اصلی مصحح و ناشر نسخه چاپی، چنین نسخه‌ای بوده و ظاهرا نسخه اصلی در دسترس و یا مورد توجه او نبوده است، این اشتباه به همان شکل، منتقل و منتشر شده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.