Skip to main content
فهرست مقالات

وجود ذهنی از منظری دیگر

نویسنده:

ISC (12 صفحه - از 37 تا 48)

کلید واژه های ماشینی : صدر المتألهین ،نظریه ،ماهیت ،اثبات ،استدلال ،کتاب ،کتابهای صدر المتألهین شیرازی ،وجود ذهنی ،غایت ،ادراک ،علم ،فخر رازی ،دلیل ،ملا صدرا ،شی‌ء ،حصول ،تصور ،عین ،عالم خارج ،فخر رازی در اثبات نظریه ،امور معدوم ،پاسخ صدر المتألهین ،ماهیت اشیاء ،کلی ،حاصل از شی‌ء معدوم ،صدر المتألهین دربارهء ماهیت علم ،اثبات وجود ذهنی ،نظریات صدر المتألهین ،امور مذکور بمعنای حصول ماهیتی ،مقدمه

خلاصه ماشینی:

"هرچند که این استدلال صحت مقدمه سوم را اثبات‌ می‌کند اما صحت مقدمه سوم را بگونه‌ای دیگر نیز می‌توان به اثبات رساند: مقدمه اول:اگر معنای واحد منتزع عنه در عالم خارج‌ تحقق داشته باشد امر جزئی و متشخص خواهد بود زیرا هر آنچه وجود خارجی دارد متشخص است. اشکال نخست‌ نشأت گرفته از پنداری نادرست در باب چگونگی تحقق‌ کلی طبیعی در عالم خارج است‌84-آنچه در تاریخ فلسفه‌ اسلامی به اعتقاد رجل همدانی مشهور است-و اشکال‌ دوم ناشی از این حقیقت که هر نوع موجودی متشخص و *ملا صدرا در کتاب‌ «الحکمة المتعالیة فی‌ الاسفار العقلیة الاربعة» سه دلیل فلسفی،یک‌ استبصار،یک دلیل‌ عرشی و یک تنبیه را در اثبات وجود ذهنی‌ بیان کرده است. در صورتی که‌ بخواهیم این تنبیه را در قالب یک استدلال بیان کنیم‌ مقدمات ذیل را در برخواهد داشت هرچند که‌ صدر المتألهین فقط به مقدمه نخست اشاره می‌کند: مقدمه اول:اشیای غیر واقع در عالم خارج سبب‌ تحریکات و تأثیرات خارجی می‌شوند؛ مقدمه دوم:عدم نمی‌تواند علت امری وجودی باشد؛ مقدمه سوم:اشیای غیر واقع که سبب تحریکات و تأثیرات خارجی می‌شوند وجود ذهنی دارند. آنگاه‌ صدر المتألهین برای قوت بخشیدن به مقدمه نخست به‌ کلامی از فخر رازی استشهاد می‌کند که ضمن ذکر داستانی‌ بمعالجه یک فرد از طریق قوه نفسانی اشارت دارد و آنگاه‌ به کارهای خارق العاده‌ای که برخی نفوس بدان توانایی‌ (75)-(به تصویر صفحه مراجعه شود) می‌یابند-کارهایی همچون شفای بیمار،تبدیل عنصری‌ به عنصر دیگر،بیمار ساختن اشرار-اشاره می‌کند که همه‌ آنها ناشی از آن است که امور غیر واقع در عالم خارج سبب‌ تحریکات و تأثیرات خارجی شده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.