Skip to main content
فهرست مقالات

جسم و جان در مثنوی مولانا

نویسنده: ؛

کلید واژه های ماشینی : جسم و جان ،تمثیل پرنده و قفس ،روح و جسم ،حقیقت وجود ،وجود آدمی ،روح سخن می‌گوید ،روح و نفس ،تن پر ،نگاه مولانا ،روح و تن ،روح و بدن ،رابطهء روح و تن ،قالب تمثیلهایی ،کف و دریا ،روح سخن ،نفس گویند ،میل تن ،سخن می‌گوید ،رابطهء روح ،ذیل نفس ،آغاز می‌شود ،خاص بیشترین

تمثیل پرنده و قفس(باز و کنده)،مظروف و ظرف،ذات و سایه و...بر این تأکید می‌کند. گاهی نیز جنبه‌های نظری اهمیت بیشتری دارد و بحث مولانا ظریفتر و دقیقتر است و مناسبت بیشتری بین روح و جسم را نشان می‌دهد که تمثیلهایی مثل روغن و دوغ،دریا و کف و دریا و کشتی گویای این امر است. ارتباط روح با عقل و ایمان نیز موضوع مهمی است که به مناسبتهای مختلف‌ مولانا به آن پرداخته و از این طریق گوشه‌هایی از حقیقت وجود آدمی را آشکار ساخته است. تصوف و عرفان به عنوان یک جریان فکری خاص بیشترین نمود خود را در آثار ادبی و شعری به جای گذاشته است.در میان شاعران عارف یا به عبارت دقیقتر عرفان شاعر(فارسی‌زبان)مولانا جایگاهی بس والا دارد و برجستگی او هم در حوزهء اندیشهء عرفانی است و هم قوت ذوقی و شاعری.مولانا در قیاس با عارفان و شاعران‌ صوفی‌مشرب پیش از خود مصداق این کلام خویش است که:«چونک صد آمد نود هم پیش ماست». در مقام یک عارف تمام‌عیار و عاشق‌پیشه به بسیاری از موضوعات و مقولات‌ حوزه عرفان و اخلاق وارد شده و به بحثها و مبانی نظری-و حتی فلسفی-اعتقادات و احکام اخلاقی وسیر و سلوک نیز پرداخته است.انسان‌شناسی-و خودشناسی-به‌ عنوان یک اصل در سیر و سلوک و عرفان تعلیمی مطرح است و در این میان تعیین‌ نسبت جسم و جان و کیفیت رابطهء این دو جایگاه مهمی دارد.مولوی به مناسبتهای‌ مختلف به این مهم پرداخته و بیان و شرح مسأله را در قالب تمثیلهایی زیبا و شاعرانه‌ آورده است. روح در نگاه مولانا-همچون بسیاری از حکما و عارفان روزگارش-موجودی‌ ملکوتی و الهی است که در زندان جسم گرفتار آمده است و بی‌قراری او در این جهان‌ ناشی از همین امر است.البته گاهی جنبهء عملی عرفان مورد نظر اوست و قیاس و تمثیل‌ او به گونه‌ای است که مخاطب را به نکوداشت روح و سرکوب جسم دعوت می‌کند و

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.