Skip to main content
فهرست مقالات

اصحاب سراچه

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (16 صفحه - از 127 تا 142)

کلیدواژه ها :

نهضت های فرهنگی ،تشکلهای مدنی ،تجدید فکر دینی ،عرفان تجربی ،اصلاحات اجتماعی ،قرن سیزدهمهجری ،سرگذشت و آراء ،اصحاب سراچه

کلید واژه های ماشینی : اصحاب سراچه، حاج میرزا حبیب مجتهد خراسانی، خراسانی، همراهی حاج میرزا حبیب خراسانی، اجتماعی، خدیو گیلانی، اشعار حاج میرزا حبیب خراسانی، حاج فاضل حاج میرزا حسن، دیوان اشعار حاج میرزا حبیب، دیوان حاج میرزا حبیب خراسانی

دهه های نهائی قرن سیزدهم هجری، شاهد جریانهای فکری و اجتماعی تشکلهای متعددی در جهت تجدید فکر دینی و اصلاحات اجتماعی بود. یکی از این نهضت های فرهنگی ـ اجتماعی، تجمع «اصحاب سراچه» در خراسان به همراهی حاج میرزا حبیب خراسانی، خدیو گیلانی، فاضل خراسانی، صید علی خان درگزی، رئیس الطلاب سبزواری و یاران ایشان بود. اصحاب سراچه، عموما از طبقه عالمان و نخبگان فرهنگی مقیم خراسان بودند و در چهار چوبهء التزام به اسلام و روح دیانت و پرهیز از تعصب و ریا، بر تجدید و ءاحیاء فکر دینی، و لزوم اصلاحات فرهنگی و اجتماعی تأکید داشتند. این تشکل فرهنگی ـ اجتماعی که زیر چتر عرفان تجربی و تزکیه نفس پیدا شده بود، با تحریک عوام بوسیله رهبران سنتی فرهنگی و سیاسی، محکوم و سرکوب شد.

خلاصه ماشینی:

"یکی از این نهضت های فرهنگی ـ اجتماعی، تجمع «اصحاب سراچه» در خراسان به همراهی حاج میرزا حبیب خراسانی، خدیو گیلانی، فاضل خراسانی، صید علی خان درگزی، رئیس الطلاب سبزواری و یاران ایشان بود. اعضاء «اصحاب سراچه» به تعبیر یک تن از دانشوران خراسان، «اعزاصحاب سراچه» حاج میرزا حبیب مجتهد خراسانی بود (ساعدی، 269)، و به گزارش یکی دیگر از اینان، «زبده روشنفکران روحانی آن دوران که به علم و فضل و قدس و تقوی شهرتی بسزا داشتند به اصحاب سراچه پیوستند» (حبیب، 36). حاج میرزا حبیب، پس از چندی خود به مشهد آمد و با آن که مجتهد و فقیه مسلم و صاحب مسند ترافع و افتاء بود، از جهت طریقتی و سلوک روحانی به خدیو سرسپرده بود چنان که در شعری در حق او گفته است: جان فدای خدیو کشور دل ختم شعرم به نام او افتاد حاج میرزا حبیب خراسانی، پس از پراکنده شدن اصحاب سراچه به نجف باز گشت و چون به خراسان باز آمد، مدتی محضر ترافع و قضاء و افتاء را ادامه داد. سید حسن مشکان طبسی (1258 ـ 1327 شمسی) از استادان بزرگ ادب و قاضی دیوان عالی کشور در مجله دبستان نوشته است: یکی از اشخاص بزرگ خراسان بلکه ایران، مرحوم حاج میرزا حبیب الله مجتهد بود که بسیاری درک فیض محضر آن مرحوم کرده و از بیانات منبری و محضری ایشان استفاده نموده‌اند..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.