Skip to main content
فهرست مقالات

ارجوزه ابن ابی حمیده در تعلیم صحافان

شاعر:

مصحح:

مترجم:

علمی-پژوهشی/ISC (16 صفحه - از 163 تا 178)

کلیدواژه ها :

ارجوزه ،نسخه مخطوط ،تسفیر ،تعلیم صحافان ،واژه شناسی فنی

کلید واژه های ماشینی : ارجوزه، نسخه مخطوط، مخطوط، متن، چرم، ابن ابی حمیده، نخ ابریشمی، ابی حمیده در تعلیم صحافان، واژه، کتاب

متن حاضر تحقیقی است از تنها نسخه مخطوط ارجوزه نسبتا مفصلی در صنعت تسفیر (صحافی) که احتمالا در سده نهم هجری تصنیف شده و در دارالکتب قاهره نگهداری می‌شود. این ارجوزه از حیث اشتمال بر مبانی این صنعت و واژه شناسی فنی اختصاصی آن در خور توجه است. تحقیق و نشر چنین نسخه‌ای منحصر به فرد در مجله مخطوطات خاورمیانه(2)با دقت زائدالوصفی که آدام گسک در آن به کار بسته است. مجله مقالات و بررسیها را بر آن داشت تا ضمن انتشار متن عربی ارجوزه، نسبت به ترجمه مقدمه‌ای که مصحح بر آن نگاشته اقدام کند. بدین وسیله از جناب آقای نادر مطلبی کاشانی که تصویر تحقیق حاضر را در اختیار دفتر مجله نهاده‌اند سپاسگزاری می‌شود.

خلاصه ماشینی:

"ارجوزه ابن‌ابی‌حمیده در تعلیم صحافان آدام گسک (1) چکیده: متن حاضر تحقیقی است از تنها نسخه مخطوط ارجوزه نسبتا مفصلی در صنعت تسفیر (صحافی) که احتمالا در سده نهم هجری تصنیف شده و در دارالکتب قاهره نگهداری می‌شود. با این همه، با مشاهده نسخه خطی و تزیین ساده و ابتدائی عنوان آن، معلوم می‌شود که به نیمه سده نوزدهم میلادی تعلق دارد؛ و تا جائی که می‌دانیم هیچ نسخه دیگری از آن هنوز یافت نشده است. در این متن مصطلحاتی یافت می‌شود که در سه متن دیگر دیده نمی‌شود، از جمله: مسطره (جلد، احتمالا مقوایی) تشفیر(تراشیدن)، مبرد (سوهان)، شبیکه(شیرازه)، تکریس (تنظیم)، اسفل الکتاب(عطف)، بشرط(نخ ابریشمی رنگی که در شیرازه بکار می‌رود؛ شیرازه ابریشمی رنگی)، رباع (کتابهای قطع رحلی)، ثمان (کتابهای قطع وزیری)، تربیع (چهار گوشه کردن، شطرنجی کردن)، مراشم (نقشها)، مواشم (بخشهایی از طرح روی جلد که حاصل ترشیم و نقش زدن است)، و نیز نصب، رفع، نقطه، سکون، یعنی طرحهائی ظریف که شبیه به خط تیره {-}، هلال { ) }، خال، و دایره است. شیوه کار چنین است که یکی از این مواد با آب آمیخته شده و حرارت داده می‌شود تا قوام یابد. این واژه در معانی دیگری نیز همچون خط‌کش، صفحه‌ای با نخهای ابریشمی برای خط کشی کاغذ، اثری که از چنین صفحه‌ای بر جای می‌ماند، و خطوط هر صفحه (خط‌کشی) استفاده شده است. در این متن راجع به دوختن دسته‌های کاغذ توضیحی داده نشده، چنانکه هیچ ذکری از بخش مرکزی شیرازه نیز به میان نیامده است. 8 - پیش از داغکاری (ترشیم)، چرم روی جلد باید پرداخت شود، چرا که این یکی از مقدمات توشیم است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.