Skip to main content
فهرست مقالات

بازخوانی نظریه انحطاط

نویسنده:

(4 صفحه - از 35 تا 38)

خلاصه ماشینی:

"»(ص 821) 4)اگر مجموعهء دیدگاهها دربارهء علل و دلایل انحطاط ایران را بتوان‌ در سه گروه دسته‌بندی کرد،گروه اول:متفکرانی که بیشترین تأکید را بر عوامل داخلی دارند و خاستگاه عقب ماندگی را به خود ایرانیان‌ باز می‌گردانند:گروه دوم:متفکرانی که تأکید تحلیل آنها در عقب ماندگی،بر عوامل خارجی است و استعمار و امپریالیسم را عامل اساسی توسعه نیافتگی‌ قلمداد می‌کنند و گروه سوم:دیدگاههایی که همزمان به عوامل داخلی و خارجی توجه دارند،بی‌تردید دیدگاه طباطبایی به گروه اول اختصاص دارد و در تبیین دلایل انحطاط نه تنها بر عوامل درونی تأکید دارد،بلکه از نقش‌ بیگانگان و استعمار کاملا غفلت می‌کند:این غفلت اگر در مقطع مربوط به‌ این کتاب،عهد صفویه قابل توجیه باشد،در مجموعه آثار این نویسنده که به‌ طباطبایی به سراغ برخی از احیاگران و مصلحان کشورهای اسلامی می‌رود و چاره جویی آنها را غیر منطقی‌ ارزیابی می‌کند و معتقد است که‌ سکهء رایج،در مجموع،در تاریخ سده حاضر، در نزد احیاگران و اصلاح طلبان، احساسات سطحی و اعراض جدی از پرسشهای نو،با توجه به روح زمان‌ بوده است این مدعای نویسنده که‌ شیوهء فرمانروایی ایرانیان، شاهنشاهی خودکامه نیست،بلکه‌ «دولت دولتها»ست و این صورت از دولت‌ با خودکامگی و وحدت بدون کثرت دولتها سازگار نیست،جای چند و چون فراوان دارد مسائل عصر و قرن اخیر نیز توجه دارد،توجیه پذیر نیست:باید گفت که حداقل در دو قرن اخیر دلایل انحطاط و عقب ماندگی‌ ایران،استعمار و قدرتهای بزرگ جهانی‌اند و گر چه در بحث راه‌ رهایی و برون رفت از وضع موجود،باید اهتمام جدی بر عامل‌ داخلی باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.