Skip to main content
فهرست مقالات

بحث در عموم و خصوص

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : عموم، عام، ظن، لفظ، خبر، بعموم، دلالت، تخصیص، فحص، بعمومات

خلاصه ماشینی:

"هر چند از قواعد اصولی«ما من عام الا و قد خص»ولی مادامیکه‌ علم بوجود مانع پیدا نشود عمل بعمومات میشود و بهمین جهت عده کثیری از علماء میگویند فحص از مخصوص هم لازم نیست و عمل بعمومات را قبل از فحص از مخصص‌ جایز دانسته‌اند برخلاف قول مرحوم علامه و دیگران که قائل شده‌اند بعدم جواز عمل‌ کردن بعام قبل از فحص از مخصص و استدلال آنها این است که شرط دلالت عام است‌ که مخصص منتفی باشد و با احتمالی مخصص باید فحص شود که شرط مرقوم موجود شده یا خیر. مطلبی که مورد گفتگو شده آنستکه گاهی بین عمومات و مفهوم تعارض واقع‌ میشود در اینصورت آیا باید تمسک بعمومات نمود یا خیر بعضی قائل شده‌اند که در چنین‌ صورتی باید طبق اصول کلیه عمل نمود و بعضی حجیت عمومات را اقوی بر مفهومات‌ دانسته‌اند زیرا عمومات قطعی الصدور است و از اینجهت است که میگوئیم خبری که‌ ظنی الصدورهم باشد اگر مخالف بالنص قرآن شد باید طرح بجدار شود. و مهما امکن در مواردیکه جمع بین عام و خاص ممکن باشد باید جمع نمود و اگر عام قطعی السند باشد و مخصص ظنی باشد عمل بعام میشود مثل عمومات کتاب الله نسبت‌ بخبر واحد و در مواردیکه منطوق و مفهوم هر دو ظنی باشد ولی ظن یکطرف قوی است‌ البته عمل بظن قوی میشود و هر گاه دو ظن من حیث السند مساوی باشند رجوع بمرجحات‌ میشود و در صورتیکه مرجحی نباشد تخییر است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.