Skip to main content
فهرست مقالات

بحث در عموم و خصوص

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : عموم، مخصص، عام، ظن، لفظ، لام، خبر، بعموم، دلالت، تخصیص، فحص، بعمومات، حکم، عمل بعام، تکلیف، علم بعدم مخصص لازم، شریفه، افاده عموم، خیر، مفهوم، عمل، عمل بعمومات، لفظ عام مخصص، مفهوم مخالف، محلی بالف، حصول، مخصص عام، علم، لفظ عام، قطعی

خلاصه ماشینی: "هر چند از قواعد اصولی«ما من عام الا و قد خص»ولی مادامیکه‌ علم بوجود مانع پیدا نشود عمل بعمومات میشود و بهمین جهت عده کثیری از علماء میگویند فحص از مخصوص هم لازم نیست و عمل بعمومات را قبل از فحص از مخصص‌ جایز دانسته‌اند برخلاف قول مرحوم علامه و دیگران که قائل شده‌اند بعدم جواز عمل‌ کردن بعام قبل از فحص از مخصص و استدلال آنها این است که شرط دلالت عام است‌ که مخصص منتفی باشد و با احتمالی مخصص باید فحص شود که شرط مرقوم موجود شده یا خیر. مطلبی که مورد گفتگو شده آنستکه گاهی بین عمومات و مفهوم تعارض واقع‌ میشود در اینصورت آیا باید تمسک بعمومات نمود یا خیر بعضی قائل شده‌اند که در چنین‌ صورتی باید طبق اصول کلیه عمل نمود و بعضی حجیت عمومات را اقوی بر مفهومات‌ دانسته‌اند زیرا عمومات قطعی الصدور است و از اینجهت است که میگوئیم خبری که‌ ظنی الصدورهم باشد اگر مخالف بالنص قرآن شد باید طرح بجدار شود. و مهما امکن در مواردیکه جمع بین عام و خاص ممکن باشد باید جمع نمود و اگر عام قطعی السند باشد و مخصص ظنی باشد عمل بعام میشود مثل عمومات کتاب الله نسبت‌ بخبر واحد و در مواردیکه منطوق و مفهوم هر دو ظنی باشد ولی ظن یکطرف قوی است‌ البته عمل بظن قوی میشود و هر گاه دو ظن من حیث السند مساوی باشند رجوع بمرجحات‌ میشود و در صورتیکه مرجحی نباشد تخییر است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.