Skip to main content
فهرست مقالات

معرفی و بررسی مقدماتی کمیسیون غرامت سازمان ملل متحد

نویسنده:

ISC (44 صفحه - از 105 تا 148)

کلید واژه های ماشینی : خدا، برهان، ملاصدرا، تکامل، لایب‌نیتز، ادراک، خداوند، انسان، اصل انتخاب طبیعی، عقل

خلاصه ماشینی:

"معنای اول فطری بودن خداشناسی نخست اینکه وی در مبانی خود از حقایق عقل و حقایق واقع سخن گفت و آنها را به معنای یکسان، فطری دانست؛ اما آیا قضیه «خدا وجود دارد» از همین قبیل است؟ لایب‌نیتز معتقد است میان دو نوع از حقایق یادشده، چهار تفاوت وجود دارد که براساس یکی از آنها، حقایق عقل، قلمرو امکان را شامل می‌شود؛ اما حقایق واقع، قلمرو وجود را؛ قلمرو امکان یعنی قلمرو امور نامتناقض؛ ازاین‌رو حقایق عقل، احکام وجودی نیستند و وجود، هیچ موضوعی را به استثنای قضیه «خدا وجود دارد» اثبات نمی‌کند. دوم اینکه براساس نظریه منطقی لایب‌نیتز ـ که همه محمولات، به‌صورت بالقوه در موضوع یک قضیه مندرج هستند ـ همه حقایق، از جمله قضیه «خدا وجود دارد»، از درون ذهن انسان می‌جوشد و قضیه‌ای فطری و ذاتی برای عقل آدمی است و ذهن می‌تواند با تأمل درونی، به صدق این قضیه علم حاصل کند. (لایب‌نیتز، 1372 الف: بند 6) بنابراین فطری‌بودن شناخت خدا (تصور خداوند، فطری و ذاتی عقل بشر باشد) از نظر لایب‌نیتز ثابت‌شده است؛ البته با در نظر داشتن این نکته که تصورات فطری، بالقوه فطری‌اند، نه بالفعل؛ یعنی نفس و عقل انسان ذاتا توانایی کشف آنها را دارد؛ زیرا عقل، شبیه سنگ مرمری رگه‌دار است ؛ به‌طوری‌که می‌توان گفت مجسمه هرکول، بالفعل در آن مندرج است؛ هرچند نیاز به کار مجسمه‌ساز دارد. بررسی فرضیه انتخاب طبیعی کیث وارد بر این باور است که هدفمندی جهان، حاکی از وجود پروردگار است؛ زیرا بسیار بعید به‌نظر می‌رسد که بتوان پیچیدگی‌های جهان طبیعت را، که دارای طراحی بی‌نظیر مهندسی است، فقط با استفاده از فرایند‌های طبیعی، نظیر ماده، انتخاب طبیعی و جهش‌های تصادفی توضیح داد."

صفحه:
از 105 تا 148