Skip to main content
فهرست مقالات

غم گوهرشاد مروری بر قیام مردم مشهد در واقعه مسجد گوهرشاد

نویسنده:

(10 صفحه - از 44 تا 53)

کلید واژه های ماشینی : مسجد گوهرشاد ،گوهرشاد ،صحن ،مشهد ،بهلول ،واقعه مسجد گوهرشاد ،اسدی ،محمدعلی شوشتری ،احتشام ،فرماندهان نظامی ،متحصنین ،متحصنین در صحن ،شوشتری ،تعداد مقتولان حادثه گوهرشاد ،مسئولان آستانه ،مردم در صحن ،سید محمدعلی شوشتری ،نواب احتشام ،بهلول و احتشام ،ماموران نظامی ،حادثه گوهرشاد ،شیخ بهلول ،نظامی مشهد ،تعداد مقتولان حادثه ،محمدتقی بهلول ،تعداد مقتولان ،تلگراف به مرکز ،احتشام رضوی ،مذاکره با متحصنین ،حمله نظامیان

خلاصه ماشینی:

"این‌ برخورد اندک‌اندک‌ منجر به‌ درگیری‌ شدید شد و ماموران‌ شروع به‌ تیراندازی‌ کردند و عده‌ای‌ از مهاجمان‌ مجروح‌ و مصدوم‌ شدند و در نتیجه‌ چندین‌ بار جزرومد مردم‌ و نظامیان‌ عاقبت‌ قشون‌ به‌ علت‌ نداشتن‌ دستور از مرکز و مسئولیت‌ بعدی، صحنه‌ را خالی‌ کرد و میدان‌ برای‌ مهاجمان‌ باز شد و یک‌ ساعت‌ بیشتر طول‌ نکشید که‌ بالغ‌ بر بیست‌ هزار نفر وارد صحن‌ شده‌ به‌ بهلول‌ و نواب‌ احتشام‌ و دیگر متحصنین‌ پیوستند. تیرانداز، یکی‌ از افراد نظامی‌ بود که‌ بعد از شکسته‌‌شدن‌ در‌ صحن، وارد صحن‌ شد ولی‌ وقتی‌ مورد حمله‌ متحصنین‌ قرار گرفت، برای‌ نجات‌ خود از دست‌ مردم‌ تیراندازی‌ کرد. سرهنگ‌ بیات‌ رئیس‌ نظمیه‌ وقت‌ خراسان‌ آمار کشته‌شدگان‌ را بیست‌ نفر ذکر می‌کند ولی‌ محمدرفیع‌ نوایی‌ که‌ بعد از غائله‌ مسجد جهت‌ رسیدگی‌ به‌ حادثه‌ با عنوان‌ رئیس‌ نظمیه‌ شرق‌ عازم‌ خراسان‌ شد، در گزارشی‌ که‌ از حادثه‌ فوق‌ به‌ مرکز مخابره‌ می‌نماید، با تاکید بر این‌که‌ «عده‌ای‌ مقتول‌ و جمعی‌ مجروح‌ شدند» قید می‌کند که‌ «چون‌ عده‌ مقتولان‌ را در مسجد، نظامیان‌ جمع‌آوری‌ کردند در نظمیه‌ مدرکی‌ برای‌ تعیین‌ مقتولان‌ موجود نیست»[54] ولی‌ در دادگاهی‌ که‌ بعد از شهریور 1320 که‌ جهت‌ محاکمه‌ وی‌ تشکیل‌ شد در این‌ باره‌ می‌گوید: «طوری‌ که‌ به‌ من‌ صورت‌ داده‌ شده‌ بود، هفتصد نفر در مسجد کشته‌ شده‌ بودند. وی‌ در مورد آمار مقتولان‌ می‌گوید: «آن‌ شب‌ حدود دو سه‌ هزار نفر را کشتند بردند بیرون‌ دروازه‌ پایین‌ خیابان‌ در قبرستان‌ که‌ الان‌ درخت‌ کاشته‌اند خندق‌ کندند هرکس‌ که‌ کشته‌ می‌شد مثل‌ جوال‌ گندم‌ همه‌ را می‌ریختند توی‌ ماشین‌ می‌بردند و می‌ریختند توی‌ آن‌ خندق‌ و خاک‌ روی‌ آنها می‌ریختند البته‌ از پاسبانها و نظامیها هم‌ کشته‌ شده‌ بود که‌ بروز داده‌ نمی‌شد!»[64] حاج‌ غلامعلی‌ نخعی‌ کفشدار وقت‌ مسجدگوهرشاد، دیگر شاهد حادثه‌ بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.