Skip to main content
فهرست مقالات

نوگرایی در اجتهاد

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : فقه، نص، احکام، خدا، پیامبر، عقل، سنت رسول خدا حکم، وحی، کتاب، فقه اهل سنت

خلاصه ماشینی:

"باید تحقیق کرد چه حادثه‌ای رخ داده که فقهای ما به نو گرایی در اجتهاد نیازمندند و چرا نباید به کتب قدیمی فقه بسنده کرد؟شاید برخی گمان برند «قبض و بسطی»که به دلیل گسترش علوم بشری در فهم احکام شریعت پیدا می‌شود، نو گرایی در اجتهاد و تجدید نظر در متون فقهی را ایجاب می‌کند، ولی این گمان چندان موجه نیست زیرا بسیاری از فتاوای مجتهدان با وجود گسترش علوم، ثابت مانده و مثلا چهار ده قرن است که همه اتفاق دارند: «ازدواج با دو خواهر در یک زمان حرام است»و«به زنی که سه طلاقه شده، به اصطلاح فقهی نتوان رجوع کرد»و«خیار غبن و تدلیس... در اینجا باید افزود که قانونگذاری عقلی حتی المقدور به صورت فردی و خود سرانه نباید انجام پذیرد و آنچه که قرآن و سنت در این باره ما را بدان راهنمایی کرده‌اند حجیت «عقل شورایی»است(نه عقل فردی)چنانکه قرآن کریم می‌فرماید:أمر هم شوری بینهم(الشوری:38)و نیز از عبد الله بن عباس مأثور است که از رسول خدا پرسیدند:کیف نفعل إذا جاءنا أمر لم نجده فی کتاب و سنة؟یعنی:«هنگامی که برای ما کاری پیش آید که حکم آن را در کتاب و سنت نیافتیم، چه کنیم؟»پیامبر خدا فرمود:سلو الصالحین و اجعلوه شوری بینهم. این قبیل آثار تاریخی با مفاد قرآن کریم نیز موافقت دارد چنانکه به پیامبر گرامی دستور می‌رسد که:شاور هم فی الأمر(آل عمران:159)یعنی:«در کارها با ایشان (یارانت)مشورت کن این آیه کریمه به روشنی نشان می‌دهد که همه اقوال و اعمال پیامبر(ص)مولود وحی نبوده است زیرا در وحی و امر خداوندی، جای مشورت با غیر نیست!بنا بر این یکصد و چند مجلد از کتاب «بحار الانوار»که از پیامبر و عترت او گزارشهای انبوهی را آورده است، تماما وحی الهی و احکام شریعت شمرده نمی‌شود بلکه بسیاری از بخشهای آن از احوال شخصیه پیامبر گرامی(ص)و آل اطهارش(ع)حکایت می‌کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.