Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی به شرحهای نهج البلاغه

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (12 صفحه - از 126 تا 137)

کلید واژه های ماشینی : نهج‌البلاغه ،شرح نهج‌البلاغه ،کتاب ،کلام ،ادبی ،شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید ،ابن ابی‌الحدید ،شارحان ،شرح ابن ابی‌الحدید ،اسلامی ،راوندی ،کتابخانه ،متن ،روایات ،نقد ،علی ابن ابی‌الحدید اثر شیخ ،تألیف ،تاریخی ،متن نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید ،ترجمه ،شرح ابن ابی‌الحدید اثر ،استاد ،علی شرح ابن ابی‌الحدید ،علی علیه‌السلام ،ذکر ،تاریخ اسلام ،امام علی ،امام علی علیه‌السلام ،کلام مولی علیه‌السلام ،امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام

از زمانی که شریف رضی در سال 400 ه'' ق کار جمع و تدوین نهج البلاغه را به پایان رسانید، تا امروز که بیش از هزار سال از عمر این کتاب شگفت انگیز در حوزه فرهنگ اسلامی می گذرد، توجه اندیشمندان و معرفت پژوهان رشته های مختلف اسلامی از ادب گرفته تا تاریخ، اخلاق، عرفان، حکمت و کلام، سیاست و حکمرانی و مدیریت، به این کتاب به عنوان یکی از مهمترین منابع قابل استناد و قابل تامل جلب شده است. سنت شرح نویسی بر متون دینی قدمتی طولانی دارد. کتابهای مقدس ادیان مختلف از سوی عالمان دینی با دقت و تامل مورد بررسی های دقیق و موشکافانه قرار گرفته اند. در تاریخ اسلام، پس از قرآن کریم که اصلی ترین و اصیل ترین منبع تمامی مسلمانان بشمار می رود، تقریبا هیچ کتاب مقدس دیگری، بسان نهج البلاغه مورد شرح و تفسیر قرار نگرفته است. شارحان با انگیزه های گوناگون اقدام به شرح نویسی می کرده اند: توضیح واژگان دشواریاب، شرح مبانی کلامی، فلسفی موردنظر، تحلیل و تبیین حوادث تاریخی که به اجمال ذکر شده اند، ذکر نکات ادبی و بلاغی، استفاده وعظگونه و اخلاقی از متون دینی و به تعبیری کمک به گسترش فرهنگ معنوی، نقل و نقد آرا شارحان پیشین، نقد و بررسی اسنادی و اثبات صحت روایات، و حتی اثبات قدرت علمی نویسندگان شرح، در زمره این انگیزه ها بشمار می روند. در هر حال، انگیزه شارحان هرچه که بوده یا خواهد بود، ما اکنون وارث انبوهی از شرحهای گوناگون بر نهج البلاغه هستیم که کم وبیش دارای مزایا و کاستیها، کژی ها و راستی ها و درستی ها و نادرستی هاست. اما این همه، جزئی از فرهنگ مکتوب اسلامی بشمار رفته و بر ما است که در شناسایی همه - یا اهم آنها - هرچند به اجمال، بکوشیم

خلاصه ماشینی:

"همچنین این شرح دارای ویژگی‌هایی است که در سایر شرحها نایاب یا کمیاب است: 1ـ ضبط اعداد متن نهج‌البلاغه جهت تسهیل امر پژوهندگان، 2ـ تقسیم خطبه‌ها و کلمات طولانی به چند قسمت، 3ـ جداسازی میان لغت، معنی و اعراب و ذکر نکات لطف ادبی، 4ـ شرح آمیخته با متن (شرح مزجی)، 5 ـ اشاره به مواردی که ابن ابی‌الحدید از جاده صواب خارج شده و نقد آراء و دیدگاههای وی، 6 ـ اشاره به حوادث تاریخی مذکور در نهج‌البلاغه، 7ـ ذکر سلسله سند هریک از بخشهای نهج‌البلاغه. این دانشمند فرزانه که عمری را به بررسی آراء و اندیشه‌های متفکران و فیلسوفان و عارفان شرق و غرب گذرانده و دهها اثر ارزشمند را پدید آورده بود، در دو دهه اخیر عمر پربار خویش، تمامی وجهه همت خود را مصروف ترجمه و شرح نهج‌البلاغه کرده بود و حاصل این کار بسیار ارزنده ـ اما متأسفانه ناتمام ـ تاکنون در 27 جلد عرضه شده است. 6 ـ عبور از ظواهر الفاظ و بسنده نکردن به شرح زیباییهای لفظی و ادبی نهج‌البلاغه و تلاش برای دریافت عمق اقیانوس کلام مولی علیه‌السلام نیز از دیگر ویژگی‌های این اثر تاریخی است. این جلد که به‌عنوان مقدمه شرح نهج‌البلاغه می‌باشد، به موضوع "رسالت انسانی و شخصیت علی علیه‌السلام " می‌پردازد و می‌کوشد تا زوایای ناشناخته یا کم‌شناخته شخصیتی آن حضرت را در قالب جملات و کلماتی دلنشین و با استفاده از آراء اندیشمندان مسلمان و غیرمسلمان و نیز در پرتو قرآن کریم و روایات نبوی و همچنین سخنان خود آن حضرت را بررسی نماید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.