Skip to main content
فهرست مقالات

روش های جاحظ در تبیین گزارش های تاریخی

نویسنده: ؛

تابستان 1382 - شماره 14 (26 صفحه - از 75 تا 100)

کلیدواژه ها : جاحظ ،تاریخ‌نگاری ،تواتر ،اجماع

کلید واژه های ماشینی : جاحظ گوید ،رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ،طبع مردم ،اصل گزارش تاریخی ،راوی خبر ،حضرت صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ،خبر دارند ،پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ،حضرت عیسی علیه‌السلام ،حضرت یحیی علیه‌السلام ،جاحظ ،جاحظ در تبیین گزارش ،گزارش‌های تاریخی ،طبع ،صحت اخبار ،صحت گزارش‌های تاریخی ،علی علیه‌السلام ،دست‌یابی به صحت اخبار ،طبایع ،صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ،خبری اجماع ،حضرت علی ،نحوه‌ی گزارش راوی ،آثار جاحظ می‌توان ،حضرت علی علیه‌السلام ،آثار جاحظ ،طبایع مردم ،روایات توجه ،اختلاف طبایع ،اخبار صحیح

با جست‌وجو در آثار جاحظ می‌توان روش‌های او را در دست‌یابی به صحت اخبار، به صورت قواعدی کلی دریافت. وی با بیان قاعده‌ی «طبع» اعتقاد دارد که در نهاد افراد نسبت به یک موضوع، یک پذیرش عمومی و همگانی وجود دارد که این پذیرش عمومی می‌تواند ملاک و معیار خوبی برای صحت گزارش‌های تاریخی باشد. هم‌چنین وی اعتقاد دارد اگر بر خبری اجماع باشد، احتمال تأویل و تفسیر در آن وجود ندارد و همه یک برداشت از خبر دارند. وی اعتقاد دارد که در نقد و فهم حدیث باید به نقش زمان و مکان، شأن نزول، نحوه‌ی گزارش راوی و مقتضی حال مجلس، در روایات توجه کرد، تا بتوان به اصل گزارش تاریخی پی‌برد. در مقاله‌ی حاضر پس از معرفی اجمالی شخصیت و آثار جاحظ، مهم‌ترین اصول و قواعدی که وی در تاریخ‌نویسی به کار گرفته، ارزیابی شده است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.