Skip to main content
فهرست مقالات

به یاد استاد امیر توکل کامبوزیا

نویسنده:

(3 صفحه - از 36 تا 38)

کلید واژه های ماشینی : کامبوزیا ، استاد ، استاد امیر توکل کامبوزیا ، اسلام ، کتابخانه ، دانش ، کتاب ، استاد کامبوزیا ، بلوچستان ، سیاسی

خلاصه ماشینی:

"با کمال تأسف تعدادی از نوشته‌ها و کتب استاد به‌ عمد از میان رفته و تعدادی از آنها تا کنون چاپ و یا در دست تدوین می‌باشد،که می‌توان از لابلای آن‌ نوشته‌های محققانه که حدود شصت سال مطالعهء مداوم‌ و مستمر او را در مراکز علمی مختلف و از جمله در کتابخانهء گسترده‌اش نشان می‌دهد افق اندیشه و تفکر او را به اجمال بررسی و به جامعهء دانش پژوهان عرضه‌ کرد زیرا آنگاه که اندیشه و تفکر در سر پروده می‌شود متعلق‌ به صاحب دانش و تفکر است لکن چون به فعل در آمد و به صورت نوشته و اثری شد متعلق به مردم و بطور کلی‌ بشریت است. استاد تحقیقات علمی و تألیفات فراوانی داشت که‌ خود در این مورد چنین می‌گوید: «تحقیقات علمی اینجانب چه در تاریخ و چه در حکمت بیشتر در کتب غربیان منعکس است و تا کنون‌ در حدود 80 جلد می‌شود که برای طبع آن هر وقت‌ نظر می‌افکنم احساس نقص می‌کنم و باز به تجدید و اصلاح می‌پردازم،به قول یکی از دانشمندان غرب‌ هر کتاب خوب و یا تحقیق صحیح همیشه مضاعف از عمر آن محقق یا مؤلف محتاج به زمان است،به هر حال از خداوند متعال مسئلت دارم که توفیق در زمان قریب برای طبع ان حاصل اید."

صفحه: از 36 تا 38
36 کیهان فرهنگی , مهر 1363 - شماره 7

37 کیهان فرهنگی , مهر 1363 - شماره 7

38 کیهان فرهنگی , مهر 1363 - شماره 7

بوده‌اند و این اصل توارثی ماست.وجود کتاب لازم و ملزوم‌ هر‌ خانوادهء‌ مسلمان است.در اسلام علم عبادت است نه‌ تجارت‌.چنانکه قـرآن مـی‌فرماید:

«هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون»

آیا می‌توان بین دانا و نادان تساوی معنوی داد،و پیغمبر‌ اکرم‌«ص»فرمود‌: «العلم حیاة الاسلام و عماد الایمان»،دانش روح اسلام و ستون عقیده‌ است.علی علیه السلام فـرمود:«غـایة العلم حـسن العمل»،نهایت دانش رفتار نیکو است.حکمت در صدر اسلام‌ برای‌ دانش‌ این چنین تعریفی داشت: «هر قـدر انسان پایهء علمی‌اش برتر شود‌ حرص‌ او به لذات جسمانی کمتر گردد».بـدین جـهت حـکما و عقلا و فضلا بیش از پیش به اندوختن‌ علم‌ و حکمت‌ می‌پردازند و هیچ گاه از آن سیر نمی‌شوند.لذت نفس علم،آنان را‌ از‌ لذاتـ‌ ‌ ‌جـسمانی باز داشته و این دلیل بزرگی است که غرض از آفرینش انسان درک علومی‌ است‌ کـه‌ از پروردگـار عـالم در جهان وجود بکار رفته و بین انبوه انواع جنبدگان این تنها‌ انسان‌ است که می‌تواند وجـود عالم را درک کند و به معقول دریابد.پس قطعا‌ کسی‌ که‌ شیفتهء علم و دانش شد سـیری نیابد و هر چه دارد تـا وجـود خویش را بدون‌ آنکه‌ احساس ملامتی در ضمیر خود جز شادی و سرور نماید در سر آن گذارده‌،اینست‌ رمز‌ پدید آمدن این کتابخانه.بدون کوچکترین مبالغه بشر 14 قرن اخیر باید مرهون مدنیت اسلام‌ باشد‌ کـه خورشید دانش را علی رغم اهرمنان نامرئی که از پس پردهء‌ نا‌ پاکی‌ و شیطنت به تخریب مدنیت‌ها و معالم انسانی مشغولند بر مردم زمین تابنده ساخت و دیری نخواهد گذشت‌ که‌ مردان‌ مرد و زنان زن و با تـقوی بـه جای مردمان بی هدف باز مسیر‌ آدمیت‌ را به سوی انسانیت بر خواهند گرداند و آنهم در لوای اسلام خواهد بود و بس».

پس از‌ فوت‌ استاد تعداد بیش از 5 هزار جلد کتاب جهت تکمیل کتابخانه توسط فـرزندانش‌ خـریداری‌ شده که فعلا در حال تنظیم فهرست‌ این‌ کتابخانه‌ می‌باشند.

موضوعات کتابهای این کتابخانه که در‌ سطح‌ استان سیستان و بلوچستان بی نظیر است عبارتند از:مجموعهء معارف اسلامی،تاریخ و جغرافیا‌،تاریخ‌ مـلل،ادبـیات فارسی و عربی،تاریخ‌ علوم‌،طب و علوم‌ جدید‌،کتب‌ مرجع و...می‌باشند.کتابها به زبان فارسی‌،عربی‌، انگلیسی،فرانسه،روسی است.

در تأیید این گفته از بین موارد فراوان‌ کافیست‌ به یکی دو مـورد اسـتناد شـود‌.مهندس فرانسوابلزان نایب رئیس‌ انـجمن‌ فـرهنگستان،نـژاد شناس و نایب رئیس‌ سابق‌ انجمن جغرافیایی و علوم ماوراء دریا در یکی از کتابهای خود به نام تپهء‌ اسرار‌ آمیز چاپ 1957 پاریس در‌ ص 198‌ چنین‌ مـی‌نویسد:

«افـسوس تـا‌ چه‌ حد اطلاعات و معلومات تاریخی‌ نادر‌ و کمیاب هـستند اگـر من پرده‌ای از ابهامات بر می‌دارم بر اثر موهبت و احسان و منتی‌ است‌ که از ملاقات خود با امیر‌ کامبوزیا‌ نصیب مـی‌برم‌.»

ویـ‌ در‌ مـورد کتابخانه استاد کامبوزیا‌ می‌نویسد:«کتابخانه‌اش مملو از کتب نادر و کمیاب مـی‌باشد.»نظر دکتر باستانی پاریزی نیز در این‌ مورد‌ چنین است:«حتما باید آن عقیده‌ را‌ باور‌ کنیم‌ که‌ دانشگاههای ایران در‌ طـول‌ تـاریخ در دهـات و شهرکها پراکنده بوده و هیچگاه صورت متمرکز نداشته است و به نظر مـن کـتابخانهء کامبوزیا‌ می‌تواند‌ نمونه‌ و شاهدی برای این معنی باشد که دهات‌ کم‌ و بیش‌ محضر‌ معنوی‌ فرهنگ‌ اسـلامی و ایـرانی بـوده است».

کامبوزیا با داشتن کتابخانه‌ای نفیس و کتب خطی نادر در پاسخ به ایـنکه بـا ارزشـ‌ترین کتاب کتابخانهء شما چیست فورا قرآن مجید را نام‌ می‌برد.

وسعت دانش او بخصوص در زمینهء قـرآن و تـاریخ اسـلام و نیز به مقتضای تحصیلات فراوانی که در دانشگاههای پاریس کرده بود،در حیطهء علوم امروز زبـانزد خـاص و عام و دوست و دشمن‌ به‌ ویژه دانشمندان و محققان اروپا بود،که هر چند گاه یـکبار بـه دیـدارش می‌آمدند.

پیشنهادات:

الف-دربارهء کتابخانه:کتابخانهء مرحوم کامبوزیا را می‌توان در محل تبدیل به یک مرکز فـرهنگی‌ بـسیار‌ مناسب نمود.از جمله کارهای ضروری اولیه در این راه، فهرست نویسی کامل کتابخانه می‌باشد کـه بـاید مـبتنی بر یک برنامه ریزی دقیق‌ انجام‌ گیرد.مجموعهء کتابخانه در حدی‌ است‌ که می‌تواند اکثر احـتیاجات پژوهـشی علاقمندان را در سطح استان بلوچستان به نحو احسن بر آورده کند.

ب-دربارهء تألیفات و آثـار پژوهـشی کـامبوزیا:

بسیاری از‌ آثار‌ آن مرحوم را می‌توان‌ طبق‌ یک برنامهء صحیح«ویراستاری و چاپ»در دسترس عموم قرار داد.نیز از ایـن راه شـخصیت اسـتثنائی و پر ارزش آن مرحوم به ایرانیان شناسانده خواهد شد.کامبوزیای متعهد،محقق و علاقمندان به‌ فـرهنگ‌ ایـران و اسلام را باید بهتر بشناسیم،چگونه است که این مرز و بوم تحت بدترین شرائط اختناق چنین افـراد والائی را مـی‌پروراند که هدفی جز خدمت به اسلام،مردم و تفکر ندارند‌. مسئولین‌ امور مـی‌توانند‌ بـا صرف هزینهء قلیل با احداث یک مـرکز فـرهنگی مـبتنی بر کتابخانه و آثار کامبوزیا کمبود مبرمی را‌ حـداقل در بـلوچستان جبران کنند.

برای حسن ختام:آغاز تلگراف استاد‌ کامبوزیا‌ را‌ به آیت الله کاشانی در مـوضوع دسـتگیری شهید بزرگوار اسلام سید مـجتبی نـواب صفوی نـقل مـی‌کنیم:

«زاهـدان‌.‌‌اول‌ تیر ماه 1327»

بندهء خداوند آقای سـید ابـو القاسم کاشانی

رونوشت:

آئین اسلام‌-پرچم‌ اسلام‌-نور دانش-دنیای اسلام- وظـیفه.از بـاز داشت سید مجتبی نواب صفوی،هـیچ تأثری بر‌ افراد مـجاهد مـا نخواهد بود،زیرا او به مـزد خـود رسیده،از خداوند‌ امیدواریم که شدیدترین مرحلهء‌ آن‌ نصیب ما گردد.

(فالاین هاجروا و اخـرجوا مـن دیارهم و اونوا فی سبیلی و قـاتلوا و قـتلوا،لا کـفرن عنهم سیاتهم و لا دخـلنهم جـنات تجری من تحتها الانـهار،ثـوابا من عند الله،و الله عنده حسن‌ الثواب)

.

البته این شخص از حیث مقام با ما مساوی نـیست.

(لا یـستوی القاعدون من المؤمنین غیر اولی النور و المـجاهدون فـی سبیل الله بـاموالهم و انـفسهم-قـتل الله المجاهدین باموالهم و انفسهم عـلی‌ القاعدین‌ درجه)

.

ولی این مرتبه هم مثل مراتب دیگر،نفاق و دو روئی و خودمانی نبودن ذی مداران امر که،سـالهاست بـا تمام قوا به نام مصالح عـالیهء کـشور،نـوک بـرنده و تـیز سیاست‌ مزورانه‌ را بـه قـلب ما فرو برده و دستهء استوار آن را به دست بیگانگان داده‌اند و در نتیجه کشوری پر از فقر و فحشا،دزدی و ارتشا و تلقین مـذلت و خـواری بـه ما تحویل‌ داده‌ و یکباره برای انهدام نـسل مـا مـثل سـرخ پوسـتان امـروز و عاد و ثمود یا لیدی و فینیقیهء دیروز قد علم کرده‌اند.»

خدایا گیرم که به شهادت بندگانت نیاز نداری،اما در پیشگاه‌ عدل‌ توبه‌ صداقت شهادت می‌دهم که او‌ به‌ راهـ‌ رضای تو بود،همانطور که صراط مستقیم را در حیاتش به او انعام فرمودی در مماتش وی را مشمول عنایت و فضیلت‌ خود‌ فرما‌ و به ما نیز توفیق عطا کن تا از‌ فیض‌ فهم قرآن بهره مند شـویم و بـه راهی رویم که منتهی به رستگاری و رضای تو گردد.«و السلام علی عباد الله‌ الصالحین‌».(به‌ تصویر صفحه مراجعه شود)

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

>‌;محمود تفضلی مترجم و نویسندهء نـامدار درگـذشت

زنده یاد محمود تفضلی در سال 1297 هجری شمسی در مشهد مقدس‌ و در‌ بین‌ خانواده‌ای مؤمن و متدین بدنیا آمد.

وی تحصیلات ابتدائی و متوسطهء خود را‌ در‌ مشهد و دورهء دانشسرای عـالی را در تـهران به اتمام رساند و پیوسته از شـاگردان مـمتاز بود و در‌ امتحانات‌ نهائی‌ دورهء لیسانس با احراز رتبهء اول موفق به دریافت مدال درجه 1 علمی‌ گردید‌ و با‌ سمت دبیری دبیرستانها مشغول خدمت شد و سال‌ها در دبـیرستان البـرز و سایر دبیرستانها بتدریس پرداخـت‌ ضـمنا‌ با‌ استعداد درخشانی که در نویسندگی داشت به انتشار مقالات و نگارش روزنامه و ترجمهء کتب دست‌ زد‌.شادروان تفضلی با خصیصهء بارز خود یعنی پویایی فکر و اندیشه و تلاش خستگی نا‌ پذیر‌ در‌ راه تکامل روح و جـسم در اطـراف و اکناف جهان تجربیات گرانبهایی به ویژه در امور‌ فرهنگی‌ و شناسائی ملل و نحل کسب کرد و به خاطر تسلط به چند زبان خارجی نویسنده‌ای‌ توانا‌ و مترجمی‌ زبر دست شد بطوریکه شهرتش از مرزهای ایـران گـذشت.وی سالها در کـشورهای هند و نپال‌ و ترکیه‌ و یونان و یوگسلاوی به کار فرهنگی مشغول بود و بخصوص در دو کشور هند‌ و ترکیه‌ دوستداران‌ و یاران زیـادی پیدا کرد.

از این مترجم و نویسندهء توانا کتب و آثار فراوان گرانبهائی بـیادگار مـانده‌ اسـت‌ که‌ در میان آنها تمام آثار جواهر لعل نهرو دانشمند و سیاستمدار بزرگ و فقید‌ هند‌ مرتبتی خاص دارد.از جمله آثـار ‌ ‌وی مـی‌توان به کتب ذیل اشاره کرد:

بتهون(ترجمه از‌ فرانسه‌).نگاهی به تاریخ جهان (3 جـلد،تـرجمه از انـگلیسی،تألیف جواهر لعل نهرو‌).

روابط‌ هند و ایران(تألیف جواهر لعل نهرو،ترجمه‌ از‌ انگلیسی‌)اندیشه‌های نـهرو(ترجمه از انگلیسی) نامه‌های پدری‌ به‌ دخترش(ترجمه از انگلیسی،تألیف جواهر لعل نهرو)کـشف هند(در دو جلد‌ ترجمه‌ از انـگلیسی،تـألیف جواهر لعل‌ نهرو‌)همه مردم‌ برادرند‌ (مهاتما‌ گاندی،ترجمه از انگلیسی)حقیقت من‌ (خانم‌ ایندیرا گاندی،ترجمه از انگلیسی).

شادروان محمود تفضلی سرانجام همه جا و همه‌ کس‌ را رها کرد و مشتاقانه به دیار‌ و زادگـاه خود مشهد مقدس‌ باز‌ آمد تا در آستان پر‌ برکت‌ قدس رضوی با بهره گیری از تجارب و تخصصش در امور فرهنگی با مسئولیت‌ «مشاور‌ فرهنگی آستان قدس رضوی»خدمت‌ خویش‌ را‌ به جامعهء پس‌ از‌ انقلاب اسـلامی انـجام دهد‌.

چند‌ روزی پس از پذیرش این مسئولیت بود که متاسفانه در جاده مشهد بر اثر‌ تصادف‌ به دار باقی شتافت.روحش شاد‌ باد‌.

کیهان فرهنگی‌ در‌ گذشت‌ این نویسنده و مترجم نامدار‌ را به اهل قلم و خـانوادهء ارجـمندش تسلیت می‌گوید.