Skip to main content
فهرست مقالات

آیین اراکردن در ششتمد سبزوار

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (24 صفحه - از 1 تا 24)

کلیدواژه ها :

اراکردن ،حیات آیینی ،آیین‌های مردمی ،ششتمد سبزوار

Ara kardan ،ritual and ceremonial experission ،people experissions ،ritual life ،popular rituals ،Sheshtamad ،Sabzevar

کلید واژه های ماشینی : آیین اراکردن در ششتمد سبزوار ، آیین ، سبزوار ، اراکردن ، فرهنگ ، فرهنگ مردم منطقۀ ششتمد سبزوار ، مردم منطقۀ ششتمد سبزوار بررسی ، اصطلاح ، هیزمی ، آیین نخل

ادبیات شفاهی بخشی از فرهنگ غیرمادی و گونه‌ای غنی از ادبیات کهن است و انواعی همچون افسانه‌، ترانه‌، ضرب‌المثل‌، چیستان، اصطلاحات و جز این‌ها را دربرمی‌گیرد. هریک از این انواع ابعادی غنی در تحلیل فرهنگی دارند. «اراکردن» یکی از اصطلاحات رایج در ادبیات شفاهی منطقۀ ششتمد سبزوار است و به مجموعۀ فرایندها و اعمال و فعالیت‌هایی گفته می‌شود که با استفاده از عناصر زیبایی‌شناسانۀ بومی، رنگ و بویی آیینی به امور و اشیا می‌بخشد. این مقاله با رویکردی انسان‌شناختی به بررسی کاربرد این اصطلاح محلی و مردمی در چهار آیین نخل، علم، اسب چوبی و اسب هیزمی می‌پردازد. این پژوهش درپی آن است تا به این پرسش پاسخ دهد که چرا کنشی خاص تبدیل به کنشی آیینی می‌شود و اصطلاح منتج‌شده از آن به اصطلاحی نمادین و آیینی تبدیل می‌شود. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که هریک از این آیین‌ها بر معانی و مفاهیم فرهنگی و اجتماعی خاصی دلالت می‌کنند. برای برجسته‌سازی اهمیت این معانی و مفاهیم و به‌طورکلی حیات اجتماعی، از این اصطلاح و کنش که متضمن اعمال هنری و زیبایی‌شناسانه است، استفاده می‌شود. این برجسته‌سازی با گذار از ساحت زندگی روزمره به حیات اجتماعی، آیینی و نمادین جامعه همراه است؛ بنابراین می‌توان اراکردن را اصطلاحی هنری و آیینی دانست.

خلاصه ماشینی:

"با توجه به اینکه کنش اراکردن در آیین های مربوط به آراستن و تزیین ادوات مادی آیین و بیشتر بر اشیای بیجان و غیرانسانی صورت میگیرد، شاید بتوان گفت در این موارد نیز در اصل این اصطلاح در ترکیب و همراهی با واژة عطاکردن قرار داشته که به قرینۀ معنوی حذف شده است ؛ زیرا هر آراستگی در ارتباط با این آیین ها را عامل انسانی انجام میدهد. آیین نخل آیین نخل ، ازجمله کهن ترین و معروف ترین آیین های عزاداری مذهبی مردم ایران است که از گذشته های دور در ایام عزاداریهای مذهبی- به ویژه ماه محرم و عاشورا- در بسیاری از مناطق به ویژه در شهرستان های مختلف استان های یزد و اصفهان ، سمنان و خراسان و نیز در برخی کشورهای مسلمان مانند هندوستان و مالزی اجرا می شود (بلوکباشی، ١٣٨٣: ٥٧-٧٠؛ معتمدی کاشانی، ١٣٧٨: ٦٢٩؛ کاظمی ، ١٣٩١: ١٢٠؛ سعیدی، ١٣٨٦: ٧٨). چنان که داده های مردم نگارانۀ این پژوهش و پژوهش های دیگر درباره نظام آیینی منطقه نشان می دهد (همان ، ١٣٢؛ عسکری و دیگران ، ١٣٩٢: ٦٤)، در مراحل آراستن ، گرداندن و واچیدن ، بیشتر برگزارکنندگان این آیین را فرودستان جامعۀ روستایی به ویژه شبانان (آنان که عمدتا در قالب کارگران مزدبگیر برای صاحبان ابزار تولید، کار می کنند) تشکیل می دهند. این آیین از ساده ترین ادوات زندگی روزمره شکل می یابد، به ویژه در گذشته و فرهنگ سنتی منطقه به علت برخی هزینه های تدارکاتی بالا عمدتا در جشن ها و عروسیهای افرادی خاص و در بیشتر موارد در جشن های شادی ثروتمندان و توانگران جامعه اجرا میشده است ."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.