چکیده:
هدف: هدف این نوشتار بررسی عواملی است که سبب تحریک احساسات قومگرایانه در مناطق عربنشین جنوب ایران شده و در برههای از تاریخ بهشکل جنبشهای تجزیهطلبانه خودنمایی کرده است. روش: این مقاله با استناد به منابع کتابخانهای و با روش اسنادی-تاریخی نوشته شده است. فرضیه: مقاله بر این فرضیه متکی است که سلسلهعواملی عینی و انتزاعی مانند عوامل داخلی (سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی) از یکسو و مداخلات خارجی از سوی دیگر سبب تحریک تمایلات و احساسات پانعربیسم شده است. در این مقاله پانعربیسم در ایران متغیر وابسته است و عوامل عینی و انتزاعی متغیر مستقلاند. نتیجه: نتیجۀ اصلی بهدستآمده این است که عوامل داخلی نقشی مهمتر در پانعربیسم داشتهاند. برای حفظ وحدت ملی و تمامیت ارضی تا حدِّ امکان باید تلاش شود که عوامل داخلی مؤثر در پانعربیسم -بهعنوان متغیر مستقل- کاهش یابند تا پانعربیسم بهعنوان متغیر وابسته محدود شود.
خلاصه ماشینی:
com چکیده هدف : هدف این نوشتار بررسی عواملی است که سبب تحریک احساسات قوم گرايانه در مناطق عرب نشین جنوب ایران شده و در برهه ای از تاریخ به شکل جنبش های تجزیه طلبانه خودنمایی کرده است .
فرضیه : مقاله بر این فرضیه متکی است که سلسله عواملی عینی و انتزاعی مانند عوامل داخلی (سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی ) از یک سو و مداخلات خارجی از سوی دیگر سبب تحریک تمایلات و احساسات پان عربیسم شده است .
طرح موضوع: پدیده پان عربیسم (قوم گرایی سیاسی عربی) در ایران، سال هاست که محل مداقه و مناقشه بین صاحب نظران جامعه شناسی سیاسی است و پژوهش های میدانی و کتابخانه ای متعددی درباره آن انجام شده است.
اهمیت این موضوع از آن جهت است که در استان های جنوبی ایران (خوزستان، بوشهر، هرمزگان) تعدادی از هم میهنانی ما را اعراب تشکیل می دهند که در مقاطعی از تاریخ، ادعای برتری قومی، خودمختاری و شورش در مقابل دولت مرکزی داشته اند.
برای نمونه اکنون نقش جبهه التحریر (جنبش آزادی بخش خلق عرب) به عنوان عامل نفوذ و گسترش پان عربیسم در برابر ناسیونالیسم تمامیت طلب در جنوب ایران مطرح می شود؛ ولی تحقیقات میدانی بر وجود معضلات متعددی در مناطق جنوبی کشور دلالت دارد؛ چنان که در کتاب آمریکا و تجزیه طلبی قومی در ایران آمده است: «علت اصلی سیاسی شدن قومیت ها و گسترش تمایلات جدایی طلبانه قومیت های ایرانی وضعیت اقتصادی منطقه زندگی این گروه هاست.