Skip to main content
فهرست مقالات

خلافت الاهی؛ با تاکید بر دیدگاه آیت الله جوادی آملی مقاله

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (‎24 صفحه - از 137 تا 160 )

چکیده:

و هدایت‌گر تشریعی بشر و نیز،معلم تمام موجودات اعم از ممکن و مجرد است.وی‌ فانی در خداوند متعال است و از خود هویتی ندارد.ازهمین‌رو،تشکیک خلافت به‌ مراتب اتصاف به صفات الاهی ممکن خواهد بود. یکی از ارزش‌های والای انسانی،مقام خلافت الاهی است که به نوع بشری تعلق‌ دارد.در قرآن کریم،حضرت آدم علیه السلام در مقام الگوی بشری،به عنوان خلیفه الاهی از سوی خداوند متعال معرفی شده است و معیار این انتخاب نیز،در پاسخ به اعتراض‌ استفهامی فرشتگان،علم به اسماء الله بیان شده است همچنین از منابع اسلامی برمی‌آید که منظور از اسماء الله،حقایقی از جهان غیب و خزائن است. گستره خلافت انسان محدود به زمین نیست،بلکه وی در زمین و آسمان،خلافت‌ الاهی را به عهده دارد و از باب سنخیت خلیفه با خداوند متعال،به غیر از صفات‌ کبریاء و الوهیت متصف به تمام صفات الاهی است. انسان کامل،به عنوان مصداق بارز خلیفه الاهی،مظهر تام اسمای حسنای الاهی‌ است و در تمام هستی،جانشین و خلیفه خداوند متعال است و توان کون جامع را دارد. وی خلیفه بی‌واسطه خداوند متعال است و دیگر انسان‌های کامل،به واسطه او خلیفه الاهی‌اند. جنبه اصلی خلافت انسان،آگاهی از اسمای الاهی و مظهریت تام آن‌هاست و منظور از اسمای الاهی،حقایقی از جهان غیب(عالم خزاین)است.مقام خلافت،به‌ دلیل محدود بودن مستخلف عنه نیست؛زیرا او محیط محض و ظاهر محض است، بلکه به علت محدودیت و ناتوانی مستخلف علیه از کسب فیوضات الاهی است. خلیفه الاهی،آینه تمام‌نمای اسماء الاهی و هدایت‌کننده تکوینی موجودات هستی‌

This article will investigate the question of Divine caliphate according to Islam's view: what is the meaning of Divine caliphate? Who is the Divine caliph? What is the domain of this caliphate? One of the great values of human being is the position of Divine caliphate which belongs to humankind. Holy Adam، peace be upon him، in the position of a model for human being، is introduced as the divine caliph of the transcendent God in Quran. In the answer to the questioning objection of angles، the criterion of this selection is explained to be knowledge of Divine names. Islamic sources indicate that the Divine names are some facts about the unseen world and the treasury. The domain of human's caliphate is not restricted to earth، rather human being has the Divine caliphate on earth and in the skies and due to the cognation of caliph and the transcendent God، human being has all the Divine attributes except majesty and divinity. A complete human، being an obvious referent of the Divine caliph، is an absolute manifestation of the good Divine names and is the successor and caliph of the transcendent God in the universe and has the potentiality of a general existence. He is the direct caliph of the transcendent God and other complete humans are God's caliph through him. The main aspect of human's creation is his awareness of the Divine names and an absolute manifestation of these names and the meaning of the Divine names is some facts of the unseen world (the world of treasury). The position of caliphate is not the restriction of 'the person granting the caliphate'، because he is the absolute Encompasser and Manifest، rather the reason is the restrictions and weaknesses of 'the caliph' to achieve divine blessings. A divine caliph is a complete-showing mirror of the Divine names and is the genetic guidance of universe's beings and the divine legislative guidance of humankind and also the teacher of all beings including possible and abstract beings. He is perished in the transcendent God and doesn’t have any identity for himself. Thus the analogical gradation of caliphate depending on the rating of attribution to God's attributes is possible

خلاصه ماشینی:

"همچنین با دقت در سیاق و ظاهر آیه «إنی جاعل فی الأرض خلیفة» روشن می‌شود که‌ خداوند متعال در مقام تعیین جانشین برای خود بوده است و امر به سجده فرشتگان بر حضرت آدم علیه السلام نیز در این جهت بوده است؛زیرا اگر انسان خلیفه جز خدا بود،سجده‌ فرشتگان معنایی نداشت. الف)وقتی جمله‌ای به صورت اسمیه بیان شود ویژگی استمرار را به همراه دارد و آیه‌ شریفه «انی جاعل فی الأرض خلیفة» به صورت جمله اسمیه بیان شده است؛ ب)آیات تسخیر نشان می‌دهد که مسخر شدن زمین و بهره‌مندی از فوائد آن،برای‌ تمام انسان‌ها است و ویژه شخص خاصی نیست و این تصرف که به عنوان جانشینی‌ خداوند متعال صورت می‌گیرد،برای نوع انسان است و این کلام مؤید به روایت‌هایی است‌ که تسخیر زمین و بهره‌مند شدن از آن را به همه انسان‌ها اختصاص می‌دهد؛ ج)چنان‌که بیان شد ملاک شایستگی انسان برای خلافت الاهی آگاهی از اسماء حسنای‌ الاهی است و این علم به شخص حضرت آدم علیه السلام مختص نیست و انسان‌های دیگر نیز می‌توانند در سایه عمل به آموزه‌های دینی آن را از قوه به فعل تبدیل کرده و از خلافت‌ الاهی بهره‌مند شوند؛ ر)خلافت الاهی،به حضرت آدم علیه السلام اختصاص ندارد؛زیرا اگر چنین بود با توجه به عصمت‌ حضرت آدم علیه السلام،اعتراض فرشتگان بر خون‌ریزی و فساد انسان در زمین،دلیلی نداشت؛ هـ)خطاب آیه شریفه «و لقد خلقناکم ثم صورناکم ثم قلنا للملائکة اسجدوا لآدم»."

کلیدواژه ها:

انسان ، انسان کامل ، خلیفه ، تعلیم اسماء ، خلافت الاهی ، صفات‌ الاهی ، اوصاف کمالی ، خداوند متعال ، اسمای حسنای الاهی

caliph ، Human ، divine attributes ، Divine caliphate ، teaching Divine names ، complete human ، perfection attributes ، transcendent God ، the good Divine names

کلید واژه های ماشینی:

خلافت ، خلافت الاهی ، حضرت آدم علیه‌السلام ، مقام خلافت الاهی ، خلافت انسان ، انسان ، خدا ، خداوند ، خلیفه الاهی ، جانشینی حضرت آدم علیه‌السلام


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

تحتاج دخول لعرض محتوى المقالة. إذا لم تكن عضوًا ، فتابع من الجزء الاشتراک.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You need Sign in to view the content of the article. If you are not a member, proceed from part Membership.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.