Skip to main content
فهرست مقالات

اصول حاکم بر اخلاق اطلاع رسانی اسلامی

(2 صفحه - از 18 تا 19)

خلاصه ماشینی:

"از این‌رو، اطلاع‌رسانی در دولت‌های اسلامی باید مبتنی بر تعالیم دینی باشد و برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی فعالیت‌های مربوط به اطلاع‌رسانی نیز با هدف تقویت آیین اسلام، شریعت و اخلاقیات اسلامی مسلمانان صورت بگیرد؛ زیرا دین اسلام دارای یک نظام ارزشی است که مجموعه‌ای از اصول اخلاقی، اجتماعی و سیاسی را متبلور می‌سازد و روش خاصی را برای زندگی مطلوب ارائه می‌دهد و این‌گونه، هویت فرهنگی اسلامی را که دارای مشخصات و ویژگی‌های متمایزی است، شکل می‌دهد. برخورد با جریانان‌های فکری گمراه کننده از اصول مهم دیگر آن است که از جوامع اسلامی در برابر جریان‌های فکری گمراه کننده داخلی و خارجی که قصد آنها آسیب رساندن به هویت اسلامی است، حمایت شود و با تمامی عواملی که قصد تحریف چهره اسلام یا تضعیف وحدت و هم‌بستگی مسلمانان را دارند، به مقابله پرداخت و به تقویت آگاهی شهروندان برای مواجهه با این خطرات همت گمارد."

صفحه: از 18 تا 19
18 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

19 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

پيوندهاى‌ خيرخواهانه ميان انسانهاست و تأكيد بر اين امر است كه امت اسلامى در پى تعاون و همكارى‌ بـا‌ تـمامى مـردم جهان است و خواهان تدارك وسائل آزادى و حرمت آدمى بر اساس‌ ارزش‏هاى‌ اسلامى‌ است.

3. حقيقت و عـينيت

التـزام عملى به حقيقت و درستى مطالب، تعيين ارزش و اعتبار موضوعات جديد و منابع‌ خبرى‌ پيش‌ از چـاپ و ارائه آنـها، پرهـيز از اشاعه اخبار مشكوك و تحريف شده و يا‌ پخش‌ شايعات گمراه كننده، از ديگر اصولى است كه بايد در رسـانه‏هاى كشـورهاى اسلامى در نظر گرفته‌ شود‌.

4. زبان گفتگو

در گفتگوها بايد به رويكردى مبتنى بر خردورزى، رويهـ‏هاى درسـت‌ اسـتدلال‌ منطقى به همراه تسامح و خويشتن‏دارى پاى‏بند بوده‌، از‌ به‏كار‌ بردن واژه‏ها و عبارات مبتذل پرهيز كرد و از‌ گرايشات‌ تـعصب‏آميز نـژادى، منطقه‏اى و مانند آن مبرا بود. به طور كلى، اجتناب از نيشخند‌، طعنه‌، افتراء، تهمت، بـرخورد شـخصى، بـدگويى‌ و ناسزا‌، لازمه گفتگوى‌ سالم‌ و ثمربخش‌ است.

5. همبستگى اسلامى

دقت نظر در‌ كنش‌ اطلاع‏رسانى داخلى و خارجى بـه تـعميق هـمبستگى اسلامى، حمايت از شناخت دولت‏هاى اسلامى‌ از‌ هم و نيز همكارى با يكديگر مى‏انجامد‌ و مـوجب تـحكيم روح برادرى‌ در‌ امت اسلامى و پايبندى به تقويت‌ جنبه‏هاى‌ مثبت كنشى متحد مسلمانان مى‏گردد.

6. كوشش براى يادگيرى

بـا تـوجه به بيزارى دين‌ اسلام‌ از بى‏سوادى مسلمانان، دقت نظر‌ رسانه‏هاى‌ جمعى‌ جهت ريشـه‏كن كردنـ‌ بى‏سوادى‌ در جهان اسلام، امر‌ ضرورى‌ است و بـرجسته كردن امـتيازاتى كه اسـلام براى با سواد شدن قائل است، بـسيار تـأثيرگذار‌ مى‏باشد‌. از اين‏رو، در امر اطلاع‏رسانى بايد‌ مسلمانان‌ را به‌ فراگيرى‌ علم‌، گسترش دانش و انجام رسـالت‌ اسـلامى آنها در اين باره ترغيب نمود.

7. مـقابله بـا اسطوره‏ها و تـصورات نـامناسب

بـرخورد صحيح و منطقى‌ با‌ اسطوره‏ها و تصورات نـامناسب كه بـا ماهيت‌ اعتقاد‌ و عقيده‌ اسلامى‌ تفاوت‌ دارند، به گسترش‌ خوش‏بينى‌ و اجتناب از اشاعه و گـسترش مـظاهر مربوط به سرخوردگى، نااميدى و بزرگ‏نمايى امـور مى‏انجامد.

8. تشويق به كار و تـلاش‌

اهـميت‌ دادن‌ به انجام كار و احترام گـذاردن بـه تلاش‌ و فعاليت‌، بايد‌ جاى‌ اعتماد‌ كاذب‌ و منفى‏گرايى و سربار بودن را بگيرد و در نظر داشت كه كار و تـلاش بـه عنوان نوعى عبادت و ابزار مـؤثر بـراى پيشـرفت جامعه اسلامى بـه شـمار مى‏آيد.

9. خلاقيت

تقويت فـرهيختگى‌ و خـلاقيت در امت اسلامى در تمامى زمينه‏هاى: ادبى، هنرى، علمى و فرهنگى؛ و نيز كشف و حمايت از افراد مستعد، كمـك شـايانى به رشد و توسعه اطلاع‏رسانى خواهد كرد.

10. زبـان عـربى

با تـوجه‌ بـه‌ اهـميت خاص زبان عربى و اينـكه اين زبان، زبان قرآن است و ميانجى مهمى براى كتاب و سنت محسوب مى‏شود، دقت در استفاده از معيارهاى زبـان عـربى براى اطلاع‏رسانى در كشورهاى عرب‏زبان‌ بسيار‌ مـهم اسـت. از اينـ‏رو، الزام سـخنرانان غـير عرب‏زبان به يادگـيرى زبـان عربى و توجه نقش رسانه‏هاى جمعى در گسترش اين زبان از اهميت وافرى‌ برخوردار‌ است.

11. ارج نهادن به‌ خانواده‌

ارج‏گذارى بـه خـانواده كه هـسته اصلى ساختار اجتماعى به شمار مى‏رود، از ديگـر اصـولى اسـت كه حـائز اهـميت اسـت و با توجه به آموزه‏هاى اسلامى‌ اهتمام‌ خاصى به فرزندان، زنان‌ و جوانان‌ داشت.

12. انگاره اسلام و مسلمانان

عرضه يك تصوير حقيقى از اسلام و مسلمانان به جهان، مبتنى بر توجه به مـنافع جهان اسلام و ملت‏هاى مسلمان است تا وضعيت اقليت‏هاى اسلامى و شرايط زندگى‌ آنها‌ روشن‏تر عرضه شود. پروژه تمدن اسلامى و تأثير آن در تقويت تمدن بشرى و قابليت پايان ناپذير آن براى ارائه ارزش‏هاى والاى معنوى، نشأت گرفته از اصل عـدالت، آزادى، حـرمت، برابرى و حقوق‌ اسلامى‌ است.

13‌. توسعه و توجه به مسائل و موضوعات اجتماعى

طرح‏هاى جامع مربوط به جنبه‏هاى اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى بايد توسعه يابد‌ و به مشاركت مردمى جهت تحقق اهداف توسعه اهـميت داده شـود. البته‌ توجه‌ جامعه‌ نيز بايد به موضوعات و مسائل اساسى كه با آنها مواجه است، معطوف باشد و ابزار مشاركت سازنده مردم ‌‌بر‌ مبناى احكام اسـلامى، مـسئوليت اجتماعى و هم‏بستگى دينى شكل گـيرد.

14. بـرخورد با جريانان‏هاى‌ فكرى‌ گمراه‌ كننده

از اصول مهم ديگر آن است كه از جوامع اسلامى در برابر جريان‏هاى فكرى‌ گمراه كننده داخلى و خارجى كه قصد آنها آسيب رساندن به هـويت اسـلامى است‌، حمايت شود و بـا تـمامى‌ عواملى‌ كه قصد تحريف چهره اسلام يا تضعيف وحدت و هم‏بستگى مسلمانان را دارند، به مقابله پرداخت و به تقويت آگاهى شهروندان براى مواجهه با اين خطرات همت گمارد. در اين خصوص، استفاده از‌ روش‏هاى علمى براى اقناع و تـأثيرگذارى بـر ديگران، بسيار سودمند است.

15. نظارت بر تبليغات

همچنين بايد به دستاوردهاى منفى ناشى از تبليغات توجه نمود و دقت كرد تا اين گونه تبليغات با‌ مسائل‌ اخلاقى و ارزش‏هاى اسلامى تناقضى نداشته باشد و تابع قـواعد و مـقررات مربوط بـه موضوعات گوناگون اطلاع‏رسانى باشد.

16. حوزه يادگيرى

بهبود و توسعه توانايى‏هاى انسان در عرصه‏هاى گوناگون اطلاع‏رسانى و ارتباطات به طورى كهـ‌ بتواند‌ همگام با پيشرفت‏هاى بين‏المللى حركت كند، از اصول راهگشايى است كه حـوزه اطـلاع‏رسانى را سـامان مى‏بخشد و فضاى مناسبى را براى آموزش نسل‏هاى آتى فراهم مى‏سازد.

منبع:

غراب، ناصرالدين، معرفى‌ پايگاه‏هاى‌ اسلامى، تهران، چـاپ ‌ ‌اول، صـص 40-47.