Skip to main content
فهرست مقالات

در انجمن های مذهبی پایگاه های گفتگو چه می گذرد؟

نویسنده:

(4 صفحه - از 32 تا 35)

اینترنت با همه ابزارها و امکانات متنوعش، زمینه‌ای مناسب را برای طرح و ارائه عقاید و تاثیرگذاری بر افکار و اعتقادات دیگران فراهم آورده است. انجمن‌های گفتگو یکی از راه‌های تبادل نظر و اندیشه است که این روزها در اینترنت مخاطبان زیادی را به خود جذب نموده است. در این نوشتار، ضمن مروری کلی بر ویژگی‌ها و شرایط حاکم بر انجمن‌ها، درباره جایگاه انجمن‌های مذهبی، کاربران آن و موضوعات و مباحثی که در آنها مطرح می‌شود، سخن رفته است. نگارنده با بیان مصادیقی از وضعیت محتوایی بحث‌های دینی و مذهبی در انجمن‌ها، گزارش مختصری را در این مورد ارائه کرده است.

خلاصه ماشینی:

"کاربران انجمن‌ها و اطلاعات مذهبی آنان در اتاق‌های گفتگو، هر کاربر می‌تواند در حیطه موضوعات مختلف در انجمن‌ها مقاله بدهد و یا به هر مقاله‌ای که مایل باشد، محیط انجمن‌های گفتگو فضایی است با افکار گوناگون که فکر دینی در آن قوت چندانی ندارد و محل آماده‌ای است برای آنان‌که توان تبلیغ دین را از راه نوشتاری دارند. پس با کمال صراحت باید گفت که جبهه دین چه در انجمن مذهبی و چه در انجمن‌های دیگر در موضع قدرت و قوت نیست و در بعضی مواقع در مهجوریت کامل قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که نظر دینی را در بعضی مسائل به‌خاطر برخورد شدید مدیران نمی‌توان مطرح کرد. نگارنده به عنوان کسی که برای مدتی در این انجمن‌ها به بحث و گفتگو پرداخته، نمونه‌های زیادی را سراغ دارد که افرادی عالم‌نما و به ظاهر مطلع از مسائل و احکام دینی در مورد موضوعی چه حرف‌ها که مطرح نکرده‌اند و حتی گاهی به روایات و منابع دینی هم استدلال کرده‌اند؛ اما پس از مدتی گفتگو و تخصصی شدن مباحث، فورا جبهه مباحثه را به حریف واگذار نموده، با عرضه صحبت‌های غیر منطقی و خارج از روال بحث، میدان را ترک کرده‌اند. اما در صورت اول، این مزیت وجود دارد که وقتی کسی مثلا به‌عنوان طلبه در آن انجمن‌ها حضور می‌یابد، افراد مذهبی زود به او اطمینان می‌کنند و با او به‌راحتی درد دل می‌کنند و سؤالات مختلف خود را از او می‌پرسند؛ یعنی در صورت ورود آشکار، علاوه بر دافعه شدید جاذبه خوبی نیز ایجاد می‌شود که معلوم نیست در صورت ورود غیر آشکار ایجاد گردد."

صفحه: از 32 تا 35
32 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

33 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

34 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

محيط‌ انـجمن‏هاى گفتگو فضايى است‌ با‌ افكار گوناگون كه فكر دينى در آن قوّت چندانى ندارد و محل آماده‏اى است بـراى آنـان‏كه توان تبليغ دين را از راه نوشتارى دارند.

طبيعى اسـت كه انـجام اين كار، آمـاده‏سازى‌ مـقدمات‌ سـخت‏افزارى و نرم‏افزارى را براى مـبلغان مـى‏طلبد. بلكه تبليغ اينترنتى دين به طور رسمى با پرداخت هزينه مناسب به مبلّغان راه‏اندازى شود تا نـداى عـلم و عـمل دينى به قسمتى از اقشار‌ جامعه‌ كه فقط‌ در مـحيطهايى مـثل پرشـين‏تاك قـابل دسـترسى هـستند، برسد و در حد توان پاسخگوى نيازهاى آنان باشد.

البته بايد‌ به‏تدريج انجمن‏هاى گفتگو در پايگاه‏هاى اسلامى ايجاد شود تا مبلّغان سيار‌ و افراد‌ مشتاق‌ مطالب دينى را از آن محل‏ها خارج كنند و بـه سوى پايگاه‏هاى اسلامى سوق دهند

جواب دهد. بديهى ‌‌است‌ كه اين مسئله زمينه مناسبى را براى تبادل افكار فراهم مى‏كند.

آنچه در‌ مورد‌ انجمن‏هاى‌: آقايان، خانم‏ها، دانش‏آموزان، دانشجويان، زندگى و عمومى پرشين‏تاك قابل توجه اسـت، آن اسـت كه عموم كاربران‌ آن از افراد معمولى هستند و از نظر علمى و دينى اطلاعات زيادى ندارند.

بنابراين‌، نمى‏توان از بحث‏هاى طرح‌ شده‌ انتظار بهره‏بردارى علمى و يا دينى سطح بالايى را داشت. نكته جالب توجه در بسيارى از انجمن‏ها آن است كه افـرادى كه حـضور دائمى دارند و اظهار نظر مى‏كنند، تعداد مشخصى هستند و افراد‌ ديگر به صورت موردى و يا موسمى فعال مى‏گردند، همانند دانش‏آموزان كه در ايام تعطيلى مدارس در انجمن دانش‏آموزى بـه فـعاليت مى‏پردازند.

فضاى غالب بر انـجمن‏هايى مـانند خانم‏ها و آقايان كه از جمله‌ انجمن‏هاى‌ پر مقاله‏اند، غير مذهبى است و شايد در تمام انجمن‏ها هم همين‏طور باشد؛ چون معمولاً افرادى كه به انجمن‏ها سر مى‏زنند، چندان مذهبى نـيستند. طـلاّب و افراد مطلع از مسائل و مـوضوعات دينـى‌ هم‌ به صورت آشكار در كل انجمن‏ها و حتى انجمن مذهبى وجود ندارد و برخورد با چنين اشخاصى كه خود را مطلع و متدين و متعهد معرفى مى‏كنند، بسيار تند و با ناسزا همراه است‌.

انجمن‏هاى‌ مذكور و بعضى انـجمن‏هاى ديگـر، كاملاً غير مذهبى است و بلكه شايد ضد مذهبى است و با مسائل مذهبى طرح شده مقابله مى‏كنند و حتى براى جلوگيرى از طرح مسائل دينى در قالب‌ اجتماعى‌ متوسل‌ به اخراج هم مى‏شوند. البـته‌ رياسـت‌ انجمن‌ مـذهبى فردى شيعه و معتقد است؛ ولى معلوم نيست كه غالب كاربران با او موافق باشند. پس با كمال صراحت بايد گفت‌ كهـ‌ جبهه‌ دين چه در انجمن مذهبى و چه در انجمن‏هاى‌ ديگر‌ در موضع قدرت و قوّت نـيست و در بـعضى مـواقع در مهجوريت كامل قرار دارد؛ به‏گونه‏اى كه نظر دينى را در‌ بعضى‌ مسائل‌ به‏خاطر برخورد شديد مديران نمى‏توان مطرح كرد.

انجمن‏هاى مذهبى

در‌ انـجمن ‌ ‌مـذهبى سه نكته قابل توضيح وجود دارد:

1. كاربران

ناگفته پيداست كه شاخصه بحث‏هاى مطرح در اين انجمن‏ها‌، رنـگ‌ دينـى‌ آن اسـت و مطالب از اين منظر مورد بحث و بررسى قرار مى‏گيرند‌. پس‌ بايد عموم كاربران به بحث‏هاى مذهبى عـلاقه داشته باشند تا در بحث‏ها شركت كنند؛ ولى به‌ نظر‌ مى‏رسد‌ كه انگيزه عده‏اى از شركت كنـندگان در بحث‏ها غير از دين باشد‌؛ بـلكه‌ مـاموريت‌ داشتن عده‏اى از مخالفان دين و يا مذهب براى ايجاد شبهه و بيان نظرات خاص، چندان‌ بعيد‌ به‌ نظر نمى‏رسد.

اينان كسانى هستند كه هرچه پاسخ مستدل و منطقى بشنوند، همچنان حرف خود‌ را‌ تكرار مى‏كنند و قصد دارند بـه هر صورت ممكن نظر خود را مطرح كنند‌ و از‌ ارائه‌ استدلال و بحث منطقى گريزانند.

نگارنده به عنوان كسى كه براى مدتى در اين انجمن‏ها‌ به‌ بحث و گفتگو پرداخته، نمونه‏هاى زيادى را سراغ دارد كه افرادى عالم‏نما و به ظاهر‌ مطلع‌ از‌ مـسائل و احـكام دينى در مورد موضوعى چه حرف‏ها كه مطرح نكرده‏اند و حتى گاهى به روايات‌ و منابع‌ دينى هم استدلال كرده‏اند؛ اما پس از مدتى گفتگو و تخصصى شدن مباحث‌، فوراً‌ جبهه‌ مباحثه را به حريف واگذار نموده، بـا عـرضه صحبت‏هاى غير منطقى و خارج از روال بحث‌، ميدان‌ را‌ ترك كرده‏اند.

تعدادى از افراد فعّال، چنين هستند و تعدادى ديگر نيز هر‌ از‌ چند گاهى شبهاتى را مطرح مى‏كنند و اصل يا فرع دين و يا مذهب شيعه را زير سؤال‌ مى‏برند‌. تـعداد انـدكى از كاربران نيز به تبليغ مسيحيت و بهائيت مى‏پردازند.

البته در‌ مقابل‌ اين گروه، شيعيان قرار دارند كه بنا‌ به‌ نظر‌ خود از مكتب دفاع مى‏كنند؛ يعنى اين‌ طور‌ نيست كه هر شيعه‏اى از همه مطالب مـورد قـبول شـيعيان دفاع كند؛ بلكه‌ از‌ آن مقدارى كه خـود قـبول‌ دارد‌، دفـاع مى‏نمايد‌. از‌ اين‏رو‌، به راحتى بعضى آنان كه خود‌ را‌ شيعه مى‏دانند، برخى از مطالب دينى را رد مى‏كنند.

در اين ميان‌، تعداد‌ كسانى كه شيعه و پيرو مشى فقاهتى‌ باشند و بـر اسـاس نـظرات‌ علماء‌ شيعه در علومى چون: فقه‌ و اصول‌، عقايد، حـديث، تـفسير و قرآن اظهار نظر كنند و توان جوابگويى قوى را به آنان‌ داشته‌ باشند، زياد نيست.

از نظر‌ احكام‌ شرعى‌ و دينى هم اطلاعات‌ كاربـران‌ بـسيار ضـعيف است و مطالب‌ رد‌ و بدل شده نشان مى‏دهد كه اطلاعات كاربران يا ناقص اسـت و يا غلط. از اين‏رو‌، براى‌ بسيارى از سؤالات و شبهات جواب

35 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10