Skip to main content
فهرست مقالات

جایگاه مطبوعات دینی در پایگاه های اسلامی

نویسنده:

(4 صفحه - از 36 تا 39)

نوشته حاضر کوشیده است در نگاهی گذرا، به بررسی وضعیت مطبوعات دینی در کشور و ضرورت‌ها و چالش‌های آن بپردازد و آنگاه ضرورت حضور مطبوعات دینی در پایگاه‌های اطلاع‌رسانی علوم اسلامی و چگونگی عرضه نشریات در پایگاه‌های اسلامی را یادآور شود

خلاصه ماشینی:

"گزارشی که در خصوص روند تولید علم در ایران از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی منتشر گردیده است،(3) حاکی از آن است که درصد اعتبارات دولتی به منظور تحقیقات مربوط به فرهنگ و آموزش، در آخرین رده‌های پژوهشی در کشور قرار دارد. ویژگی‌های این رسانه سبب شده است تا عده‌ای فعالیت جدی خود را در پایگاه‌های اطلاع‌رسانی علوم اسلامی در زمینه مطبوعات تخصصی آغاز نمایند و هم‌اکنون شاهد تحول و رشد روزافزون خدمات‌دهی این گونه پایگاه‌ها در زمینه مطبوعات هستیم؛ ویژگی‌هایی از قبیل: دارا بودن حجم انبوهی از مقالات تخصصی و نیمه تخصصی در کلیه زمینه‌های فرهنگی اجتماعی و دینی؛ نظریه‌پردازی و ارائه تحلیل‌های مناسب نسبت به جدیدترین مسائل عقیدتی و شبهات گوناگون؛ پرداختن به مسائل روز جامعه و به طور کلی مسائل جهانی در قالب مقاله، گزارش، مصاحبه و میزگرد؛ امکان اظهارنظر جمعی و نظریه‌پردازی گروهی توسط صاحبان فکر و اندیشه؛ و تضارب آراء، نقد و نظر ایده‌ها و ده‌ها ویژگی دیگر که دقیقا متناسب با ارائه اطلاعات و تولید محتوا در پایگاه‌های اسلامی است. در پایان، توجه تمامی مسئولان فرهنگی به‌خصوص دو نهاد حوزه و دانشگاه را به این نکته جلب می‌نماییم که اگر وجود این رسانه در ارتقاء سطح علمی و پژوهشی کشور تأثیرگذار است و می‌تواند کاستی‌های تولید محتوا در پایگاه‌های اطلاع‌رسانی را تا حد زیادی مرتفع سازد، پس سزاوار است که به جای توجه به کمیت این نوع رسانه‌ها و افزودن عناوین آنها، نخست به تخصصی نمودن این رسانه‌ها در حوزه‌های مختلف دینی و فرهنگی همت گماریم و آمار انتشار مقالات علمی-تخصصی در مطبوعات تخصصی را بالا ببریم."

صفحه: از 36 تا 39
36 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

37 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

38 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

حجم انتشار مطبوعات اسلامى در‌ ايران‌، بالاترين رقـم‌ را‌ نـسبت‌ به ساير كشورهاى اسلامى‌ دارا مى‏باشد.

در حال حاضر، در شهر مقدس قم، حدود 90 نشريه اعـم از هـفته‏نامه‌، ماهنامه‌ و فصلنامه به طور تـخصصى تـوسط مراكز‌ و مـؤسسات‌ دينـى‌ يا‌ مـراكز‌ دانشگاهى و حوزوى منتشر‌ مى‏شود‌ كه در اين ميان، حـوزه عـلميه قم با مؤسسات وابسته‏اش، با انتشار بيش از 25 عنوان‌ نشريه‌ اسلامى‌، فعال‏ترين نـاشر مـطبوعات اسلامى است.(2)

همچنين با‌ تحولات‌ شـگرف‌ در‌ زمينه‌ اطلاعات‌ و دانش بـشر، شـاخص ميزان رشد و توسعه‏يافتگى كشورها ديگـر «درآمـد سرانه» يا «توليد ناخالص ملى» نيست؛ بلكه ميزان دانايى و دانشى است كه در نظام اطلاعاتى و ارتـباطى (ICT) بـه‏دست‌ آمده است. با اين دگرگونى، امـروزه جـامعه تـوسعه يافته، جامعه‏اى اسـت كه بـه كمك فنّاورى مدرن اطـلاعات و ارتـباطات (ICT) از علم و دانش بيشترى برخوردار باشد. از اين‏رو، مى‏توان به اين‌ نتيجه‌ مهم رسيد كه رسانه‏هاى گـروهى و از جـمله مطبوعات، با رسالت خطير خود و بـا بـهره‏گيرى از فنّاورى اطـلاعات مـى‏توانند نـقش بسزايى در رشد و توسعه كشـور داشته باشند.

مطبوعات دينى و رسالت‏ها‌

رسالت‌ مطبوعات به‏ويژه نشريات تخصصى اسلامى از جهات متعددى قابل طـرح و بـررسى است كه در اين نوشتار به اهمّ آنها اشـاره مـى‏گردد:

1. ارتـقاء فـرهنگ‌ و پژوهـش‏هاى‌ دينى با طـرح ديدگـاه‏ها، نظريات‌ جديد‌ و متناسب با نياز زمان و بيان آسيب‏ها و آسيب‏شناسى‏هاى دينى و دين‏دارى؛

2. نظريه‏پردازى نسبت به پرسش‏هاى زمـانه در قـالب پاسـخ‏هاى علمى و متقن از منظر دين؛

3. پاسخگويى به‌ نياز‌ نـسل حـاضر در حـل‌ مـعضلات‌ فـرهنگى و ارائه راهـكار به منظور تأثيرگذارى فرهنگى؛

4. پديدآوردن قدرت تحليل دينى و تقويت بنيادهاى معرفت دينى در مخاطبان با طرح پرسش‏هاى كاربردى و ارائه پاسخ‏هاى متعدد؛

5 . فراهم نمودن زمينه مناسب به منظور‌ تضارب‌ آراء و نقد و نـظر در آثار دينى و آسيب‏شناسى محتوا؛

6. ايجاد ارتباط ميان متصديان امور فرهنگى به خصوص حوزويان با كليه گروه‏هاى سنى جامعه؛

7. معرفى صاحب نظران، تأثيرگذاران فرهنگى، صاحبان انديشه‏هاى ناب‌ و اصيل‌ اسلامى در‌ حوزه‏هاى گوناگون دين بـه مـخاطبان مطبوعات به منظور ارائه الگوى صحيح به خصوص به نسل جوان؛

8. استفاده‌ از شيوه‏هاى مختلف تبليغ و اطلاع‏رسانى در قالب‏هايى چون: خبر، گزارش، عكس‌، مصاحبه‌، ميزگرد‌، ترجمه، نقد و نظر، قصه و شعر و انواع مـقاله؛

9. اطـلاع‏رسانى وسيع و به‏موقع به قشرهاى فهيم جامعه در عرصه دين‌.

‌‌با‌ بررسى رسالت سنگين نشريات به خوبى مى‏توان جايگاه رفيع اين رسانه را در‌ پايگاه‏هاى‌ اطلاع‏رسانى‌ علوم اسـلامى بـه اثبات رساند. به دليل اهميت اين مـوضوع، حـضور ارزشمند و تأثيرگذار مطبوعات دينى‌ را در عرصه فنّاورى اطلاعات از جنبه‏هاى مختلف مورد بررسى قرار مى‏دهيم.

چند‌ سال قبل در واكنش‌ متفاوت‌ از سوى بعضى از متصديان امور فرهنگى، ضـرورت حـضور مطبوعات دينى در پايگاه‏هاى اطـلاع‏رسانى عـلوم اسلامى مطرح گرديد. گروهى بر اين عقيده بودند كه بايد با تمام قدرت به مبارزه با‌ اين پديده قرن برخاست و از رشد و گسترش آن كاملاً جلوگيرى كرد؛ زيرا از سويى به مرزهاى عقيده و فرهنگ جامعه ما آسيب جدى و جـبران‏ناپذير وارد مـى‏سازد و از سوى ديگر، كنترل اين جريان‌ عظيم‌ اطلاعاتى و پاكسازى اين شاهراه بزرگ ارتباطات كه فناورى پيشرفته پشتوانه حركت سريع آن است، غير ممكن خواهد بود؛ ولى پرواضح است كه چنين تفكرى پسنديده نيست؛ چرا كه عدم حضور‌ مـقتدرانه‌ فـرهنگى در عرصه ارتـباطات به معناى پذيرفتن شكست در بخش وسيعى از صحنه تهاجم فرهنگى است. گريز از حضور در شبكه‏هاى جهانى اطلاع‏رسانى و ارائه نكردن نـظريات حق و پاسخ ندادن‌ به‌ تحليل‏هاى باطل، ما را در موضعى منفعلانه و ضعف قـرار مـى‏دهد. از اينـ‏رو، امروزه ديدگاه گروه دوم ملاك عمل قرار گرفته و از حمايت جدّى در دستگاه‏هاى دولتى و بخش‏هاى فرهنگى برخوردار‌ است‌. بر‌ اسـاس ‌ ‌اين ديدگـاه، نه تنها‌ «اينترنت‌» و در‌ معناى وسيع آن «فنّاورى اطلاعات و ارتباطات» تهديد نيست، بلكه فرصت نـيز هـست!! آن هـم بهترين فرصت براى بيان ايده‏ها، آرمان‏ها، عقايد‌ و در‌ نهايت‌ سوار شدن بر اين موج توفنده و حركت بـه‌ سمت‌ ساحل پيروزى. با وجود همه نگرانى‏هاى موجود و خطراتى كه زيربناى فكرى نسل جوان مـا را تهديد مى‏كند، مى‏توان بـا‌ هـمين‌ ابزار‌ جديد و با پشتوانه فرهنگ غنى اسلام كه برگرفته از معجزه‌ جاويد قرآن كريم و دستورات ائمه اطهار (ع) است، در عرصه تعامل فرهنگى در تهاجم عليه فرهنگ‏هاى ناسالم و آموزه‏هاى غير‌ اخلاقى‌ و فاسد‌، ابتكار عمل را به دست گـرفت و به اين ترتيب، نه تنها‌ به‌ عنوان يك مدافع؛ بلكه به عنوان يك مقابله كننده قدرتمند به ارائه فرهنگ اصيل اسلامى پرداخت‌.

در‌ راستاى‌ عمل به چنين وظيفه‏اى، امروزه شاهديم كه انبوهى از پايگاه‏هاى اطلاع‏رسانى علوم‌ اسلامى‌ در‌ داخـل كشـور به منظور انواع خدمات‏دهى به كاربران راه‏اندازى شده است و به رشد فزاينده‌ خود‌ همچنان‌ ادامه مى‏دهد. ولى آيا تلاش براى راه‏اندازى پايگاهى اسلامى و عرضه

39 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10