Skip to main content
فهرست مقالات

بازبینی تاریخی اخلاق رایانه ای از دریچه دانشنامه استنفورد

(4 صفحه - از 54 تا 57)

خلاصه ماشینی:

"«اخلاق رایانه» از یک سو ممکن است به صورت بسیار محدود و به عنوان تلاش‌های فیلسوفان حرفه‌ای برای اعمال نظریه‌های اخلاقی متعارف نظیر: فایده گرایی، کانت گرایی و یا اخلاق فضیلت‌محور به مضامین مربوط به کاربرد فناوری رایانه قلمداد شود. اگر چه «وینر» در این کتاب از واژه «اخلاق رایانه» که استفاده از آن دو دهه پیش رواج پیدا کرد استفاده نکرد، اما وی به تعریف یک بنیاد جامع و فراگیر پرداخت که امروزه به عنوان پایه و اساس قدرتمند تحقیق و تحلیل اخلاق رایانه مورد استناد قرار می‌گیرد. به دلیل کارهای «پارکر»، «ویز نباوم»، «منر» و دیگران، بنیادی برای اخلاق رایانه‌ای به عنوان یک رشته دانشگاهی تأسیس شد؛ اما متأسفانه دستاوردهای وینر در این زمینه نادیده گرفته شد. در زمینه روان‌شناسی و جامعه‌شناسی کتاب‌های وابسته به این عرصه منتشر شده بود که در این میان می‌توان به کتاب «خود دوم» (1984) نوشته «شری تورکل» از مؤسسه تحقیقاتی ماساچوست درباره تأثیر رایانه بر روان انسان و نیز کتاب «رایانه‌ها و تغییر اجتماعی: اطلاعات، خاصیت و قدرت» (1987) نوشته «گجودیث پرول» با رویکری جامعه شناسانه به رایانه و ارزش‌های انسان، اشاره کرد. در اوایل دهه 80 م که «تریل وارد بینوم» با «منر» در انتشار کتاب «کیت آغازگر در اخلاق رایانه‌ای» همکاری می‌کرد، بیشتر فیلسوفان و دانشمندان رایانه‌ای این رشته را بی اهمیت می‌خواندند؛ اما «بینوم» کار «منر» را ادامه داد و رشته‌هایی در همین زمینه به وجود آورد و کارگاه‌هایی نیز در این باره برگزار کرد."

صفحه: از 54 تا 57
54 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

‌ ‌‌‌بـازبينى‌ تاريخى اخلاق رايانه‏اى از دريچه دانش‏نامه استنفورد

درآمد

جستار زير ترجمه گزيده‏اى از‌ مدخل‌ اخلاق‌ رايانـه‏اى دائرة المـعارف فـلسفى استنفورد است. در اين نوشتار، خاستگاه‏هاى اخلاق رايانه‏اى و چگونگى استفاده از‌ عبارت اخلاق رايانه‏اى از گذشته تاكنون مورد بـررسى قرار گرفته است.

اخلاق رايانه‏اى‌، شاخه‏اى جديد از اخلاق‌ است‌ كه به سرعت و به هـمراه رشد فناورى رايانه‏اى در حـال رشـد و تغيير است.

«اخلاق رايانه» از يك سو ممكن است به صورت بسيار محدود و به عنوان تلاش‏هاى فيلسوفان حرفه‏اى براى اعمال‌ نظريه‏هاى اخلاقى متعارف نظير: فايده گرايى، كانت گرايى و يا اخلاق فضيلت‏محور به مضامين مـربوط به كاربرد فناورى رايانه قلمداد شود. از سوى ديگر، اين اخلاق ممكن است در يك معناى گسترده‌ به‌ كار رود؛ به طورى كه شامل معيارهاى فعاليت حرفه‏اى، رمزهاى ارتباط، ابعاد قانون رايانه، خطمشى عمومى و اخلاق شركت‏ها قلمداد شـود.

در كشـورهاى پيشرفته دنيا، «تحول اطلاعات» ابعاد بسيارى از زندگى‌ همچون‌: بانكدارى و تجارت، كار و اشتغال، مراقبت‏هاى پزشكى، دفاع ملى، حمل و نقل و سرگرمى را تغيير داده است. در نتيجه، فناورى اطلاعات بر امورى چون: زندگى جامعه، زندگى خـانواده، رابـطه‏هاى انسان، آموزش‌، آزادى‌ و دموكراسى تأثيرات مثبت و منفى اعمال كرده است. اخلاق رايانه‏اى در گسترده‏ترين حالت مى‏تواند به عنوان شاخه‏اى از

55 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

56 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10

57 ره آورد نور , بهار 1384 - شماره 10