Skip to main content
فهرست مقالات

معرفی نخستین نرم افزار فارسی، عربی و انگلیسی سازماندهی و استناددهی منابع؛ پژوهیار

(8 صفحه - از 48 تا 55)

کلیدواژه ها :

استناد ،مدیریت استناددهی ،پژوهیار ،معرفی نرم‌افزار

کلید واژه های ماشینی : اطلاعات ، پژوهیار ، استناددهی ، نرم‌افزار ، منابع اطلاعاتی ، انگلیسی سازماندهی و استناددهی منابع ، استناد ، کتابخانه ، ذخیره ، سازماندهی منابع اطلاعاتی

جستجو، گردآوری و سازماندهی منابع اطلاعاتی، تحقیقاتی و پژوهشی از یک سو و استناددهی به منابع مورد استفاده قرار گرفته از سوی دیگر، همواره یکی از مسائل مهم و ضروری پژوهشگران بوده است. به موازات رشد و توسعه فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی، کتابخانه‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز اطلاع‌رسانی، علمی و پژوهشی، به ابزارهای ذخیره و بازیابی اطلاعات مناسب و سودمند مجهز شدند و همچنین، ایجاد و توسعه شبکه وب و اینترنت جهانی، منجر به دسترسی پژوهشگران به منابع بی‌شمار اطلاعاتی شد. به این ترتیب، چالش اولیه پژوهشگران در زمینه چگونگی دسترسی به منابع اطلاعاتی تا حد زیادی برطرف شده است. اما چالش دوم، یعنی چگونگی استناددهی و ارجاع به منابع اطلاعاتی استفاده‌شده، همچنان مشکلاتی را برای پژوهشگران ایجاد می‌کرد. نوشتار حاضر، با مروری کلی به برخی چالش‌های موجود در زمینه استناددهی به منابع علمی، به معرفی نرم‌افزار پژوهیار، به عنوان اولین نرم‌افزار فارسی‌زبان مدیریت استناددهی و ارجاعات می‌پردازد، ویژگی‌ها و قابلیت‌های آن را در همه مراحل جستجو، ذخیره و بازیابی اطلاعات برمی‌شمارد و امکانات آن را در زمینه مدیریت استناددهی معرفی می‌کند.

خلاصه ماشینی:

"3. استناددهی در محیط واژه‌پرداز Word بعد از نصب افزونه پژوهیار برای Word، یک نوار ابزار در محیط آن تحت عنوان برگه Pajoohyar ایجاد می‌شود که به کمک آن می‌توان از منابع موجود در کتابخانه پژوهیار به هنگام نوشتن مقاله استفاده کرد. مطالعات آینده پژوهشی پژوهیار مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) برای گسترش نرم‌افزار پژوهیار به عنوان نخستین نرم‌افزار فارسی‌زبان مدیریت استناددهی و ارجاعات، امکاناتی را در نظر گرفته که گزیده‌ای از آن‌ها به شرح زیر است: - امکان همزمان‌سازی 1 (استفاده همزمان از کتابخانه شخصی خود در پژوهیار در مکان‌های مختلف): به طوری که پژوهشگر را قادر می‌سازد، از طریق هر رایانه‌ای که به اینترنت متصل است، به داده‌ها و منابع خود در نرم‌افزار دسترسی و نسبت به روزآمدسازی اطلاعات خود اقدام کند؛ - امکان استفاده از بانک‌های جانبی «مستند مشاهیر»: به گونه‌ای که کاربر می‌تواند بانک‌های جانبی قابل پشتیبان را در نرم‌افزار به کار گیرد؛ - ارائه نسخه مستقل از مرورگر موزیلا فایرفاکس: در این حالت، کاربر می‌تواند بدون اتصال به اینترنت و بدون نیاز به مرورگر، نسبت به مدیریت استنادها و منابع علمی خود اقدم کند؛ - افزودن موتور جستجو در پایگاه‌های داده‌ای نور: در این حالت، کاربر از طریق مکانیزم‌های جستجوی تعبیه‌شده در محیط خود نرم‌افزار و بدون نیاز به مراجعه به پایگاه اطلاعاتی مجموعه نور، قادر به جستجو و فراخوانی اطلاعات از این پایگاه‌ها خواهد بود؛ - افزوده شدن پایگاه‌های فارسی بیشتر تحت پشتیبانی پژوهیار؛ - افزوده شدن شیوه‌های استناددهی استاندارد فارسی؛ - افزوده شدن امکانات جانبی از قبیل: فیش‌برداری، ضبط صدا و ذخیره آن به عنوان فایل صوتی و‌..."

صفحه: از 48 تا 55
48 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

49 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

50 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

هر‌ نوع منبع اطلاعاتـی مـانند: کـتاب، مقاله، صفحه وب، اثر هنری، فیلم، صوت، نقشه‌ و‌‌... را می‌توان در نرم‌افزار پژوهیار ذخیره کرد. لازم به یـادآوری اسـت که هر‌ آیتم‌، با‌ نمادهای متفاوت و مرتبط با ماهیت آیتم، در کتابخانه نمایش داده مـی‌شود. از جـمله قـابلیت‌های مجموعه‌سازی‌ نرم‌افزار‌ می‌توان به این موارد اشاره کرد:

 ذخیره انواع آیتم‌ها در کتابخانه پژوهیار‌؛

 ذخـیره‌ مـوضوعی‌ آیتم‌ها؛

 ذخیره اطلاعات کتاب‌شناسی مورد نیاز در نرم‌افزار؛

 ذخیره صفحات وب، اثر هنری، فیلم، صـدا‌، نـقشه‌ و‌‌...؛

 ذخـیره فایل‌ها به صورت PDF؛

 امکان دسترسی به فهرست‌ها و کتابخانه‌ها؛

 قابلیت ذخیره‌ کردن‌ صفحه وب و یادداشت‌نگاری بر روی آن.

2. امـکانات سـازماندهی: برخی از قابلیت‌ها و امکانات سازماندهی نرم‌افزار پژوهیار، به‌ شرح‌ زیر است:

 ایجاد مـجموعه‌ها و زیـرمجموعه‌های مـختلف؛

 ویرایش آیتم‌ها؛

 اختصاص برچسب جداگانه به‌ عناوین‌ ذخیره‌شده؛

 ایجاد یادداشت برای هر عنوان منبع‌ اطـلاعاتی‌؛

 جـستجو‌ در عـناوین و برچسب‌های ذخیره‌شده؛

 جستجوی سریع تمامی‌ مطالب‌ و یادداشت‌ها.

3. استناددهی در محیط واژه‌پرداز Word

بعد از نـصب افـزونه پژوهیار برای Word‌، یک‌ نوار ابزار در محیط آن‌ تحت‌ عنوان برگه‌ Pajoohyar‌ ایجاد‌ می‌شود که به کمک آن مـی‌توان‌ از‌ مـنابع موجود در کتابخانه پژوهیار به هنگام نوشتن مقاله استفاده کرد.

قابلیت‌های‌ استناددهی‌ در مـحیط واژهـ‌پرداز Word با استفاده‌ از پژوهیار، عبارت است‌ از‌:

 انتخاب شـیوه‌نامه اسـتنادی مـورد نظر‌؛

 ایجاد‌ و ویرایش استناد درون‌متنی و برون‌متنی؛

 ایـجاد و ویـرایش کتاب‌نامه در انتهای پژوهش؛

 امکان افزودن شیوه‌نامه‌های‌ استناددهی‌ بیشتر؛

 استناددهی به انواع منابع‌ چـاپی‌ و الکـترونیکی‌؛

 ساخت کتاب‌نامه از‌ مجموعه‌های‌ ذخیره‌شده.

امـکانات کـلی نرم‌افزار‌ پژوهـیار‌

- ایـجاد بـانک اطلاعاتی تحت عنوان کتابخانه جدید بـرای سـازمان‌دهی اطلاعات؛

- ذخیره کتاب‌شناسی کتاب‌های مورد‌ نیاز‌ در نرم‌افزار؛

- ذخیره صفحات وب، اثر‌ هنری‌، فـیلم، صـدا‌، نقشه‌ و ...؛

- ذخیره‌ فایل‌ها به صورت PDF‌ و Word؛

- اخـتصاص برچسب جداگانه به عـناوین ذخـیره‌شده؛

- ایجاد یادداشت برای هر عـنوان مـنبع اطلاعاتی؛

- جستجو‌ در‌ عناوین و برچسب‌های ذخیره‌شده؛

- ذخیره عناوین و آیتم‌های‌ مختلف‌ با‌ شناسه‌ مورد‌ نـیاز (مـانند ISBN‌)؛

- گزارش‌گیری‌ از مجموعه و کتابخانه به صـورت RTF، PDF و HTML؛

- مـکان‌یابی آیـتم‌های ذخیره‌شده در پایگاه www.lib.ir‌؛

- امـکان‌ دسـترسی‌ کتابخانه نور با بـیش از 43000 کـتاب‌ در‌ حوزه‌ علوم‌ اسلامی‌؛

- امکان‌ دسترسی به فهرست‌ها و کتابخانه‌ها؛

- جستجوی خودکار فراداده PDF (نظیر نام نـویسنده، عـنوان و غیره)؛

- بازیابی آیتم‌های حذف‌شده و حفظ آیـتم مـهم؛

- قابلیت ذخـیره کـردن صـفحه وب و یادداشت‌نگاری بر روی‌ آن؛

- ذخـیره و طبقه‌بندی انواع فایل‌ها اعم از PDF ها، تصاویر و حتی پیوندهای مربوط به موضوع مورد نظر؛

- جستجوی سـریع تـمامی مطالب و یادداشت‌ها؛

- قالب‌دار کردن نتایج و مـطالب خـروجی در یـک فـایل‌ واحـد‌ برای سهولت در ارائه نـتایج تـحقیقات.

امکانات پژوهشی نرم‌افزار

نرم‌افزار پژوهیار، به مکانیزم‌های جستجو، ذخیره، سازماندهی و بازیابی اطلاعات از پایگاه‌های اطلاعاتی آنلاین مـجهز اسـت.

51 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

52 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

53 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

54 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40

55 ره آورد نور , پاییز 1391 - شماره 40