Skip to main content
فهرست مقالات

معیت الهی، مفهوم، اقسام و راه‌های تحقق آن از نگاه قرآن مقاله

نویسنده:

علمی-ترویجی (وزارت علوم)/ISC (‎18 صفحه - از 31 تا 48 )

چکیده:

از مباحث مهم و قابل طرح در حوزه معارف قرآنی، «معیّت الهی» است. با بررسی مضامین برخی از آیات شریفه این کتاب آسمانی، روشن می‌شود که گاه مقصود از همراهی و معیّت خدای سبحان، اشراف وجودی و احاطه علمی او به همه آفریدگان خود از جمله انسان‌هاست که از آن به "معیّت عام" تعبیر می‌کنیم و گاه مراد، عنایات ویژه پروردگار به افراد و گروه‌هایی خاص از انسان‌هاست که از آن به «معیّت خاص» تعبیر می‌شود. معیّت خاص خود بر دو گونه است، معیّت مهر و معیّت قهر که در اینجا بیشتر به معیّت مهر پرداخته شده است. شرط برخورداری از این عنایات، پیش از هر چیز، ایمان به خدا و پس از آن، تقوا، صبر و احسان به دیگران است. البته امور دیگری مانند: اطاعت از دستورهای خدا و پیامبر و پایبندی به میثاق الهی نیز در این زمینه، ایفای نقش می‌کنند که می‌توان آن‌ها را از مصادیق مهم تقوا دانست.

خلاصه ماشینی:

با بررسی مضامین برخی از آیات شریفۀ این کتاب آسمانی، روشن می‌شود که گاه مقصود از همراهی و معیت خدای سبحان، اشراف وجودی و احاطۀ علمی او به همۀ آفریدگان خود از جمله انسان‌هاست که از آن به "معیت عام" تعبیر می‌کنیم و گاه مراد، عنایات ویژۀ پروردگار به افراد و گروه‌هایی خاص از انسان‌هاست که از آن به «معیت خاص» تعبیر می‌شود. این بحث، افزون بر جنبۀ تربیتی و فرهنگی، از بعد کلامی و اعتقادی نیز درخور بررسی است؛ چرا که از یک سو، حضور خدای متعال در همه‌جا و همراهی او با همه‌کس، از باورهای روشن هر مسلمان و مورد تأکید قرآن کریم است که میفرماید: (وهو معکم أین ما کنتم) (حدید/4) و یا می فرماید: (إن الله علی کل شیء شهید). » علامه طباطبایی معیت مورد نظر در این آیه را «معیت رحمت» و «معیت عنایت» می‌نامد و می‌گوید: این معیت، شامل «معیت نصرت» و «معیت معونت» و همۀ اقسام عنایاتی می شود که خدای سبحان نسبت به بندگان نیکوکارش به مرحلۀ اجرا در می آورد و به این نکته اشاره می کند که این نوع معیت، نسبت به «معیة الوجود» که از آیۀ شریفۀ (وهو معکم أین ما کنتم) (حدید/4) استفاده می‌شود، اخص است (طباطبایی، بی‌تا: 16/152). » نیز می‌توان بر همین مبنا گفت آنان که با اطاعت از ائمۀ اطهار: و به منظور تأسی به سنت و سیرۀ ایشان، قرآن کریم را سرلوحۀ زندگی خود قرار دهند و با آن قرین و مأنوس باشند نیز از معیت خاص الهی برخوردار خواهند شد، چرا که بی‌تردید این ذوات مقدسه، از مصادیق روشن «صدیقان»، «شهدا» و «صالحین» هستند و همراهی با ایشان، چنین نتیجه‌ای در پی خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

آیات قرآن ، معیت ، معیت عام الهی ، معیت خاص الهی ، معیت مهر


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

تحتاج دخول لعرض محتوى المقالة. إذا لم تكن عضوًا ، فتابع من الجزء الاشتراک.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You need Sign in to view the content of the article. If you are not a member, proceed from part Membership.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.