Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی به مفهوم زیبایی شناسی

نویسنده:

ISC (45 صفحه - از 135 تا 179)

کلید واژه های ماشینی : زیبایی، هنری، زیبایی‌شناسی، اخلاق، عواطف، ادراک، مفاهیم زیبایی‌شناسی، کانت، انسان، ارزش

یعنی ادراک و عاطفه،غم و شادی،زیبایی و اراده و غریزه سر و کار دارد و از طرف دیگر،مفهوم و احکام آن شدیدا نسبی است؛به این معنی که هر کس یا هر گروه مفاهیم زیبایی‌شناسی را به خواست خود تعبیر و ارزش‌گذاری می‌کند و ما را به اصول یا الگوهای سنجیده‌ای که فرایند هنرآفرینی و هنرپذیری را هدایت و تسهیل کنند،نایل می‌گرداند.با این که زیبایی‌شناسان در مورد ملاکهای زیبایی، همداستان نیستند،هر شیئی یا پدیده‌ای را که در هنرپذیر،احساس خوشایندی‌ برانگیزد،اعم از اینکه زمینه‌ای طبیعی یا هنری داشته باشد،زیبا و برخوردار از زیبایی می‌دانند. هر چند نویسندگان و شاعران ایرانی از زیبایی،بسیار سخن گفته‌اند، اما از این مفهوم تعریف روشنی به دست نداده‌اند،بلکه همواره خود را مجذوب‌ و مسحور زیبایی یافته‌اند،نمونه‌های زیرین از این واقعیت،حکایت می‌کنند:به چه مانند کنم در همه آفاق تو را هر چه در وهم من آید تو از آن خوبتری یا آخر چه بلایی تو که در وهم نیایی‌ بسیار بگفتیم و نکردیم بیانتاز سدهء هیجدهم به این سو،زیبایی‌شناسی به عنوان یک علم،بر آن‌ شد که راه علوم طبیعی را پیش گیرد و مانند علوم فیزیکی،شیمی یا زیست‌شناسی با روشهای این علوم همل کند،ولی به زودی معلوم شد که‌ زیبایی‌شناسی بر خلاف علوم طبیعی،تأثیر عاطفی دارد و نمی‌توان آن را در آزمایشگاه،مانند پدیده‌های بی‌جان یا جاندارانی همچون خرگوش مورد آزمایش قرار داد. در حال حاضر،زیبایی‌شناسی با آنکه علم جوانی نیست به دلیل دو مانعی که در مقابل آن قرار داشته،به حد کافی از نظام برخوردار نشده است.از یک طرف،زیبایی‌شناسی همانند روانشناسی،با حالات و عوالم درونی انسانی،

خلاصه ماشینی:

"ضعف این شاه از دانش‌ بشری عمدتا در زمینهء روش‌شناسی و تئوری است؛بدین معنی که هر چه دامنهء اطلاعات جمالی ما گسترده است،اما هنوز امکان نیافته‌ایم که به تدوین یک‌ نظریهء جامعه زیبایی‌شناختی دست بزنیم و در پرتو آن،مسایل و مقولات این‌ حوزه از آگاهی را تشریح و تعریف و تبیین کنیم،ولی جای امیدواری است که با طرح مفاهیمی نو مانند مفهوم هنر به عنوان پدیده‌ای عاطفه‌انگیز،محدودیتها از میان برخیزند و طبیعی است که این نیز خود،کار آسانی نیست. می‌فرماید: هر چه را خوب و کش و زیبا کنند از برای دیده بینا کنند 85 اما سعدی که به همهء ذرات هستی عشق می‌ورزد،یک دم از موضوع‌ زیبای غافل نیست و از این رو کرارا این مفهوم را پیش می‌نهد و بر اهمیت و ارزش و تأثیر حیاتی آن اعم از تأثیر مادی و معنوی جمالی تأکید می‌کند و می‌فرماید: سعدیا پیکر مطبوع برای نظر است‌ گر نبینی چه بود فایده چشم بصیر 95 یا که گفت بر رخ زیبا نظر خطا باشد خطا بود که نبینند روی زیبا را 96 یا دیده را فایده آن نیست که زیبا بیند گر نبیند چه بود فایده بینایی را 16 یا خلاص بخش خدایا همه اسیران را مگر کسی که اسیر کمند زیبایی است 26 پی نوشتها -------------- (1)- Plotinus رئیس نحلهء نوافلاطونی که در سدهء سوم در مصر علیازاده شد و در فرهنگ یونانی مسیحی به بار آمد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.