Skip to main content
فهرست مقالات

موسیقی و تخیل در شعر پژمان بختیاری

نویسنده:

ISC (16 صفحه - از 131 تا 146)

کلیدواژه ها :

موسیقی ،تخیل ،شعر معاصر ،پژمان بختیاری

کلید واژه های ماشینی : شعر، شعر پژمان بختیاری، پژمان بختیاری، فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات، شاعر، دیوان اشعار، تخیل در شعر پژمان، فاعلات، وزن، مفعول فاعلات مفاعیل فاعلان

حسین پژمان بختیاری (1353-1297) یکی از شاعران سنت‌گرای رمانتیک است که اشعارش را با توجه به الگوهای زیباشناختی شعر کهن ایران سروده است. چنان‌که می‌دانیم شعر سنتی با قالب‌های متنوع خود پس از نوگرایی‌های دوران معاصر، به حیات خود ادامه داده و شاعران نسبتا برجسته‌ای نیز به فرهنگ و هنر معاصر معرفی کرده است. پژمان بختیاری در ردیف شاعرانی مانند رعدی آذرخشی، رهی معیری، امیری فیروزکوهی، وحید دستجردی و بدیع‌الزمان فروزانفر قرار می‌گیرد. او از جمله شاعران معاصر است که تاکنون بررسی دقیقی در مورد شعرش صورت نگرفته است. مقالة حاضر عنصر موسیقی و تخیل را در دیوان اشعار وی تبیین و تحلیل کرده و به این نتیجه رسیده است که از میان عوامل اصلی شعر؛ یعنی زبان، موسیقی و تخیل، در آثار این شاعر موسیقی برتری چشمگیری‌ دارد.

خلاصه ماشینی: "در قصیده‌ «آذربایجان‌» نیز شاعر دلنگرانی‌ها و اضطراب‌های‌ وطنی‌ و ایران دوستانه‌اش‌ را با فریاد آزادی‌ خواهی‌ و وطن‌ دوستی‌ سر داده‌ است‌: خسته جان ز اندیشه فردای آذربایجان گشـته مغز آشفته از سـودای آذربایـجان گر شود آن سرزمین بازیچه غوغائیـان آتش و خون خیزد از غوغـای آذربایجـان (دیوان اشعار: 35) در شعر فوق‌ فاعلاتن‌ در رکن‌ پایانی‌ هر بیت‌ تبدیل‌ به‌ فاعلان‌ شده‌ است‌ که‌ کشیدگی‌ آخرین‌ مصوت‌ آن ‌کاملا مناسب‌ فریاد کردن‌ و زنهار دادن‌ است؛‌ به‌ ویژه‌ که‌ این‌ کشیدگی‌ در قافیه‌ فردای‌ آذربایجان‌ قرارگرفته‌ و با تکرار خود نوعی‌ فریادخواهی‌ پیاپی‌ و هشدار دادن‌ شاعر را تداعی‌ می‌کند. تخیل در مجموع‌ تنوع‌ موسیقایی‌ در دیوان‌ پژمان‌ بیش‌ از دامنه‌ تخیل‌ اوست‌، اما این‌ موسیقی‌ در پیوند با صور خیال‌، گاه‌ تصاویر بدیعی‌ ایجاد کرده‌ است‌ و نشان‌ می‌دهد پژمان‌ تا چه‌ حد متأثر از صورت‌های‌ طبیعی‌ و نغمات‌ و موزونی‌های‌ زنده‌ طبیعت‌ بوده‌ است‌: ماه‌ از خلال‌ شاخ‌ درختان‌ دمیـد و ریخت‌ در جــام‌ عـاشقــان‌ طبیعـت‌ شـرابهــا بـا تـارهـای‌ طـره‌ سیمین‌ خـویش‌ دوخت اشجـــار را بـــه‌ دامــن‌ لــرزان‌ آبهــا چـون‌ جیـوه‌ رهـا شـده‌ بــر سطـح‌ آینـــه‌ در جسم‌ زنده‌ رود قرار و سکون‌ نبود جز پیچ‌ و تاب‌ و لرزش‌ و عزم‌ و درنگ‌ آب‌ نقشی‌ بـر آن‌ صحیفه‌ سیمابگـون‌ نبود (دیوان اشعار: 388) تصاویر ابتکاری‌ در مجموعه‌ شعرهای‌ پژمان‌ بختیاری‌ کم‌ نیست‌."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.