Skip to main content
فهرست مقالات

مروری بر التفسیر الحدیث

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (26 صفحه - از 69 تا 94)

کلیدواژه ها :

تفسیر ،روش تفسیری ،ترتیب نزول ،آیات مکی و مدنی ،التفسیر الحدیث

کلید واژه های ماشینی : قرآن، تفسیر، روایات، مفسر، نزول، ترتیب نزول، ترتیب، مکی، سیاق، تفسیر آیه

محمد عزت دروزه یکی از مفسران معاصر است که قرآن کریم را بر حسب ترتیب نزول، تفسیر کرده است. التفسیر الحدیث از جمله تفاسیر اجتهادی ـ عقلانی به شمار می‌آید که مؤلف بر پایه منابع و مصادر و بیشتر با تکیه بر سیاق و توجه به نظم آیات و دقت در نکات و دقایق نحوی و بیانی و به خصوص توجه به مقتضیات نزول و ... به تفسیر آیات پرداخته است. مفسر در یک نگاه کلی، سوره‌ها را به دو بخش کلی ـ مکی و مدنی ـ تقسیم می‌کند و پس از آن، براساس روش اجتهادی خود از روایات در تفسیر بهره می‌گیرد. این تفسیر، نخستین تفسیری است که بر این سبک نگارش یافته است. این نوشتار به بررسی این تفسیر و تحلیل شیوه تفسیری آن پرداخته است.

خلاصه ماشینی:

"تنها اثری که برای او یاد شده است، تفسیر او با عنوان بیان المعانی علی حسب ترتیب النزول است؛ وی کتاب را به دو بخش مکی و مدنی تقسیم کرده و هر قسم را در مجلداتی سامان داده است و در آغاز ضمن مقدمه‌ای مفصل از مباحث مرتبط با قرآن از جمله نزول آن، سخن گفته و کوشیده است ضرورت تفسیری بر اساس نزول را روشن نماید (نکــ : حویش، عواد، 2/303، کحالة، 2/201). البته در مقدمه چاپ دوم، سوره حج را هم بر این چهار سوره افزوده است، ضمن اینکه عدم پایبندی خود را به حفظ ترتیب در آن مصحف اعلام کرده است و همین معنا ـ عدم رعایت ترتیب ـ در مورد برخی از سوره‌های مدنی نیز مطرح شده و مفسر در ابتدای تفسیر هر سوره به دلائل این تغییرات ـ که مبتنی به روایات و شواهدی بوده ـ اشاره کرده است. دیدگاه توقیفی اکثر عالمان متأخر(1) علوم قرآنی بر این باورند که جمع قرآن، در زمان حیات پیامبر اکرم(ص) هم به اشاره برخی آیات قرآن و هم بنا به دلائلی عقلی و هم بنا به شواهد نقلی امری تردیدناپذیر و بلکه حتمی و یقیینی است (خویی، 354؛ حکیم، 106؛ صغیر، 68). به رغم اشاره به نقل روایات معتنابهی در تفاسیر مختلف ـ عمدتا تفاسیر اهل سنت ـ که به کیفیت و کمیت اعلان آیات موردنظر در حج اکبر ناظرند و به رغم اینکه خود او نیز ده روایت در این مورد نقل می‌کند ـ از جمله روایتی از بخاری ـ باز اینگونه روایات را به دلیل تصریح به گزینش علی(ع) از طرف پیامبر اکرم(ص)، بر ساخته شیعه می‌داند که در پی اثبات پیوند خاصی بین علی(ع) و پیامبر(ص) است!"

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.