Skip to main content
فهرست مقالات

رویکردی نوین در روایت شناسی شناختی بر اساس فضاهای ذهنی روایی و الگوی ان ام اس بی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (26 صفحه - از 21 تا 46)

مقاله حاضـر که بخشـی از پژوهشـی گسـترده در مورد کاربست نظریه فضاهای ذهنی در تحلیل متون روایی است ، در پی آن است که یک تحلیل شناختی نوین و روش مندی از متن روایی به دسـت دهد و در پی ارائه پاسـخی برای این پرسش در زبان شناسی شناختی باشد کـه چگونه فرایندهای زبانی مختلف میتوانند در پیدایش «داســـتان نوظهور» در یک متن روایی به کار روند. نخســتین و اســاســیترین گام در رســیدن به این هدف ، ارائه الگویی شناختی-تحلیلی است که فرایندهای شکل گیری معنا را در متون روایی بررسی کند. در این راسـتا، نظریه فضـاهای ذهنی فوکونیه ٤ (١٩٩٧، ١٩٩٤، ١٩٨٥) و روش شـناسی دنسیگر بر 5 پایه آن (٢٠١٢، ٢٠٠٨)، اســتدلال های محکمی در مورد فرایند معناســازی در گفتمان ارائه میدهند. بر این اسـاس ، این مقاله به تبیین چگونگی فرایند معناسـازی در یک متن داستانی به زبان فارسی میپردازد. هدف از ارائه این تحلیل ، در درجه اول ، آزمایش کاربست مفاهیم بنیادین نظریه فضــاهای ذهنی در تحلیل شــناختی متن های روایی، و در درجه دوم ، معرفی الگوی ان ام اس بی، به عنوان یک ابزار شـناختی نوین و روش مند در روایت شـناسی شناختی اسـت . یافته ها نشـان میدهد فضـاهای ذهنی روایی، افق هایی را برای کشف پیچیدگیها و ویژگیهای معناسازی در روایت های داستانی آشکار میسازد.

خلاصه ماشینی:

"این شبکه فضـاهای ذهنی را بر اسـاس فوکونیه ، میتوان به صـورت زیر بازنمایی کرد؛ با این توضیح که فضاهای پایه و چشــم انداز و تأکید مطابق با توضــیحی که در بالا آمد، در طول داســتان جابه جا شــده و حرکت میکنند: / انتظار سام نریمان برای داشتن فرزند ١ / فرمان سام به رهاکردن کودک در 2 خبردارشدن سام از تولد فرزندش / کوه البرز 3 4 / خواب دیدن سام فرزند را و تلاش برای پیداکردن او / 5 دیدار سام و زال انگارة (٨): مدیریت دیدگاه در شبکۀ فضاهای روایی داستان زال و سیمرغ (دایره های کوچک تر فضاهای درونه هستند) این فضــاهای ذهنی روایی در متن ، به عنوان فضــاهای دروندادی عمل میکنند که با ادغام با یکدیگر، معنای نهایی متن (داســـتان نوظهور) را خلق میکنند. میتوان گفت همین فضــای زمانی مهم اســت که ذهن خواننده را از یک فضای روایی به یک فضای روایی دیگر به درستی هدایت میکند: / راوی سام نریمان مهان خاندان سام موبدان دایۀ کودک سیمرغ زال / دستان / ف ر ١: آ بدین گونه بر، روزگاری دراز/ برآمد که بد کودک آنجا به راز از آن پس ، دستان با جوجه های سیمرغ میخورد و می خوابید و بازی می کرد؛ تا این که دور از چشم مردم بزرگ شد فضـای چشـم انداز شـخصیت (ها) (ف ش ): این داستان با خلق فضاهای متعدد برای شخصیت های خود به جلو میرود که بیشـتر به صـورت بیان افکار درونی هسـتند و با عنوان ف ش هسـتیشـناختی برای هر شـخصـیت به روشـنی در نمودار ان ام اس بی در پیوسـت بازنمایی شده اند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.