Skip to main content
فهرست مقالات

نسبت قبح اخلاقی با ارزش زیباشناختی فیلم از منظر اخلاق گرایی میانه رو

نویسنده:

علمی-ترویجی (حوزه علمیه)/ISC (14 صفحه - از 63 تا 76)

در زمینه نسبت اخلاق و فیلم، یکی از پرسش های مهم این است که آیا می توان فیلمی را به واسطه داشتن قبح اخلاقی، فاقد ارزش زیباشناختی یا دارای ضعف زیباشناختی دانست؟ در پاسخ به این پرسش از زمان افلاطون تاکنون دیدگاه های مختلفی بیان شده است. در میان این دیدگاه ها، «اخلاق گرایی میانه رو»، به عنوان یکی از رویکردهای معاصر، مدعی است که تبیین شایسته تری نسبت به سایر دیدگاه ها درباره رابطه میان اخلاق و هنر ارائه می دهد. این نوشتار با روش اسنادی و تحلیل محتوا، دیدگاه اخلاق گرایی میانه رو را بررسی می کند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که مهم ترین نقاط افتراق دیدگاه های افراطی و میانه روی اخلاق گرا در گستره پوشش ارزیابی اخلاقی، استفاده از اصول «تا آنجاکه» و «از تمام جهات» و قایل بودن به کثرت ارزش هاست. دیدگاه های میانه روی اخلاق گرا نیز در اموری همچون گستره پوشش ارزیابی اخلاقی، بهره بردن از قیود «همواره» و «گاهی»، شیوه استدلال و بهره گیری از مخاطب اخلاقا حساس از یکدیگر متمایز می شوند. بررسی سه دیدگاه میانه رو نشان می دهد که دیدگاه گات، موجه ترین آنها به شمار می رود.

خلاصه ماشینی:

"پـس از آن، بـا تبیـین دیـدگاه «اخـلاقگرایـی ١٣٨٧) و بررسی این دیدگاه ها و انتخاب یکی از آنها مجالی دیگر مـی طلبـد و بـرای ایـن پـژوهش نیـز میانه رو» به عنـوان یکـی از مهـم تـرین دیـدگاههـای شـش گانـۀ معاصـر (اخـلاقگرایـی افراطـی، ضرورت ندارد، در این نوشتار، سراغ تعریفی کلی می رویـم کـه مـی توانـد هریـک از نظریـات در بـاب اخلاقگرایی میانه رو، خودآیینیگرایی افراطی (radical autonomism)، خودآیینیگرایی میانه رو تعریف قبح اخلاقی را در خود جای دهد؛ بدین معنا که نخست یک رویکرد و نظریه در فلسـفۀ اخـلاق (moderate autonomism)، نـــااخلاقگرایـــی افراطـــی (moderate immoralism) و اتخاذ می شود و به عنوان پیش فرض در این معادله قرار می گیرد. در دیدگاههای افراطی در واقع اثر اگـر دارای قـبح اخلاقـی باشـد، از صورتهای مختلف نقد و بررسی شد و برخی دیگر نیز نسخه هایی از اخلاقگرایـی میانـه رو ارائـه کردنـد همۀ جهات یا روی هم رفته فاقد ارزش زیباشناختی خوانده می شود؛ اما در دیدگاههای میانه رو، بـرای اثـر که در میان آنها تنها دیدگاه متیو کییـران بـا عنـوان «میانـه روتـرین اخـلاقگرایـی» نکتـۀ چشـمگیری دارد هنری دو نوع داوری و ارزیابی وجود دارد: یک بار می توان اثـر را از منظـر اخلاقـی بررسـی کـرد و بـا (کییران، ٢٠٠١). البتـه در دیـدگاههـای میانـه رو، دیگـر نکتۀ مهم در زمینۀ پاسخ به فیلم این است که حسن یا قبح اخلاقی بازتابیافته در پاسخ هایی که فـیلم از ارزشهای اثر نادیده انگاشته نمی شود و ایـن گونـه ارزش زیباشـناختی اثـر دارای قـبح اخلاقـی نیـز در مخاطب طلب می کند، در حکم همان حسن یا قبح زیباشناختی اثر به شمار می رونـد (گـات، ٢٠٠١، ص ١٩٢-١٩٧)."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.