Skip to main content
فهرست مقالات

تبیین و تحلیل بن مایه های اساطیری در ساختار قصه «ماه پیشانی»

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (18 صفحه - از 141 تا 158)

کلیدواژه ها :

پراپ ،کهن الگو ،ریخت شناسی ،موتیف ،قصه ،ماه پیشانی

Propp ،MahPishani ،Motif ،morphology ،tale ،archetype

کلید واژه های ماشینی : پراپ ، اساطیر ، موتیف ، ماه‌پیشانی ، داستان ، شهربانو ، گاو ، نظریۀ ریخت‌شناسی پراپ ، مادر ، بن‌مایه‌های اساطیری در ساختار قصۀ

ماه‌پیشانی از شناخته شده‌ترین قصّه‌های ایرانی است که روایت‌های گوناگونی از آن در ایران و جهان وجود دارد. مقاله حاضر به تبیین و تحلیل ساختار‌های این قصّه بر پایه نظریّه ریخت-شناسی پراپ می‌پردازد و شخصیت‌ها و خویش‌کاری‌های آن‌ها را در ژرفنای زمان پی می‌گیرد. گر چه ساختار کلّی این قصّه با نظریّه پراپ هم‌خوانی دارد و این نظریّه مطالعه قصّه را سامان می‌دهد، امّا در آن موتیف بسیار مهمّی یافته شده که از الگوی نموداری پراپ پیروی نکرده است. بنابراین، بهره‌گیری از ریخت‌شناسی پراپ در دیرین‌شناسی قصّه، گاهی بسندگی لازم را ندارد و تحلیل‌های فراساختاری را ناگزیر می‌کند. نگارنده، پس از کاویدن کهن‌الگو‌ها و موتیف-های قصّه، نشست‌های تاریخی و دینی عصر پارینه‌سنگی (عصر شکار)، عصر نو‌سنگی (عصر مادر‌سالاری)، دین قدیم آریایی و آیین مزدیسنا را بر پیکره آن، نشان داده است.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.