Skip to main content
فهرست مقالات

سبک و شگرد «بهار» در تصنیف سرایی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (39 صفحه - از 117 تا 155)

تصنیف زیباترین و عالی‌ترین تجلی‌گاه پیوند و قرابت شعر و موسیقی است. دوره مشروطیت، عصر تکامل و تعالی واقعی ژانر تصنیف است که با ظهور عارف قزوینی سرآغازی نوین می‌یابد. در این میان ملک‌الشعراء بهار همزمان با عارف با کوله‌باری از اندوخته‌های ادبی و علمی پا به عرصه تصنیف‌سرایی می‌گذارد. در این پژوهش ضمن معرفی تصنیف به عنوان یک «ژانر ادبی» به بررسی و تحلیل ساختاری تصنیف‌های بهار پرداخته شده است و فرم بیرونی تصنیف‌ها و شاخصه‌های اصلی آن نظیر وزن، قالب، درهم‌آیی و گره‌خوردگی این دو مقوله و ساختارشکنی‌های دیگر آن مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش نشان می‌دهد که «ملودی» و «ریتم» نقش تعیین‌کننده‌ای در ساختار بیرونی تصنیف دارند و با غلبه و احاطة کامل بر پیکرة آن، ساختار و فرم بیرونی تصنیف را از شکل سنتی شعر و قوالب پذیرفته‌شده خارج می‌کند و آن را هم‌سو و همراه با «ریتم» و «نظام موسیقایی» تصنیف قرار می‌دهد. به‌کارگیری چند وزن عروضی در یک تصنیف، تغییر وزن کلام متناسب با تغییر ریتم، به کارگیری اوزان نادر و بی‌سابقة عروضی و کاربرد قالب‌های شعری ابداعی، تماما حاصل همین نگرش و غلبه ریتم و ملودی بر کلام است.

Ballad (Tasnif) is the best and most beautiful manifestation of the connection and affinity between poetry and music. Constitutional period is considered the period of the evolution and eminency of the genre of ballad which enters a new level by the work of Aref Ghazvini. Meanwhile، Malek Al-shoara Bahar along with Aref enters this field with a huge literary and methodical knowledge. In this study، in addition to introducing “ballad” as a “literary genre”، Bahar’s ballads are studied and structurally analyzed. The forms of these ballads and their main aspects including rhythm، format، and the interaction، and interrelatedness of these two categories، and other deconstructions found in them have also been analyzed. The results show that “melody” and “rhythm” play a major role in the external structure of ballad، and through full dominance on it، make the structure and form of the ballad different from the structure and accepted format of the traditional poetry، and accompanies it with “rhythm” and “musical system”. The use of several prosodic metres in one ballad، changing the speech metre in accordance with a change in rhythm، and the application of rare and unprecedented prosody، and innovative poem forms are all the results of this attitude and the dominance of rhythm and melody over the speech.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت)