Skip to main content
فهرست مقالات

تحلیل دگرگونی ساختار کالبدی فضایی شهر ایرانی- اسلامی (مطالعه موردی: شهر سبزوار)

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (10 صفحه - از 13 تا 22)

فرایند تحول، همواره تابع سازوکارها و نیروهای خاصی است که بررسی آن ها می تواند منطق و الگوی فضایی شهر را در هر دوره مشخص کند. شهرهای ایرانی ـ اسلامی در مسیر تحول خود در یک صد سال اخیر با تحولات عمیق کالبدی و فضایی روبه رو بوده اند. یکی از عواملی که می تواند به عنوان معیاری، در نحوه دگرگونی مدنظر قرار گیرد، تحلیل ساختار کالبدی ـ فضایی شهر است. این مقاله با هدف بررسی دگرگونی ساختار کالبدی ـ فضایی شهر سبزوار در دو دوره تاریخی (1285 و 1385 ه.ش) تدوین شده است. این تحقیق از نوع کمی ـ مقایسه ای است و رویکرد آن بر اساس نظریه چیدمان فضا و اندازه گیری پارامترهای فضایی نظیر ارزش هم پیوندی، عمق، کنترل و اتصال در هر دوره است. مقاله بر این فرضیه استوار است که تغییرات کالبدی در بافت های ارگانیک، تغییرات فضایی را به همراه دارد. بر این اساس پارامترهای فضایی در هر دوره تحلیل و صحت آن ارزیابی شده است. تحلیل ها نشان می دهد که متوسط همپیوندی در این دوره برابر 0.4946 و متوسط عمق فضایی 18.6059 است. هم چنین دو پارامتر کنترل و اتصال به ترتیب برابر با 0.9983 و 2.1661 است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که محدوده مورد مطالعه در سال 1285 ساختاری منسجم داشت که در آن بازار به عنوان هم پیوندترین فضای شهر(0.7433) نقش اصلی را در نحوه توسعه و دگرگونی شهر ایفا میکرد. اما در سال 1385ه.ش. تخریب بازار و احداث خیابان های مختلف سبب افزایش میزان هم پیوندی به 0.8715 و کاهش عمق به 12.5638 شده است. هم چنین پارامتر اتصال به 2.3759 و کنترل به 1.0239 افزایش یافته است. در این دوره، خیابان بیهقی که جایگزین بازار سنتی شده با مقدار 1.216 هم پیوندترین فضای شهر سبزوار است. نتایج نشان می دهد که خیابان بر خلاف بازار عامل گسستگی کالبدی و فضایی در محدوده بافت تاریخی است و عملکرد عناصر مرتبط با آن را تحت تاثیر قرار داده است.

Transformation process is always subject to specific forces and mechanisms and the study of them can determine the logic and spatial patterns of the city in each period. The Iranian-Islamic cities have been facing deep physical and spatial changes in the course of their changes in recent hundred years. One of the factors which can be considered as a standard in the method of transformation is the city spatial and physical structure analysis. Aiming at studying the transformation of the spatial –physical structure SABZEVAR city in two historical periods (1907 and 2007. ، this article has been compiled. This research is of the quantitative-comparative type and its approach is based on the theory of space syntax and spatial parameters measurements such as integration value، depth ، control and connectivity in each period. The article is based on this theory that physical changes in organic textures is associated with spatial changes . On this basis ، the spatial parameters in each period have been analyzed and their correctness have been evaluated. Analysis show that the average of mean integration in this period is equal to 0.4946 and the spatial Mean Depth is 18.6059. Also ، the two parameters of control and connectivity are 0.9983 and 2.1661 respectively. The results of this research show that the area under study in 2006 had an integrated structure in which the bazaar as the most mean integrated city space (0.7433) played a main role in the development and transformation method of the city. But، in 2006، the destruction of bazaar and the construction of new streets have increased the mean integration by 0.8715 and the reduction of the Depth by 12.5638. Also the parameter of connectivity has increased to 23759 and that of the control to 10239. In this period، BEIHAGH Street which has been replaced with the traditional bazaar ، with 1216 is the most integrated street in Sabzevar city space. The results show that the street ، opposite to the bazaar is the factor for the physical and spatial disruption in the limit of the historical texture and it has had impacts on the performance of the elements related to it. .


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.