Skip to main content
فهرست مقالات

بازخوانی انتقادی روایات ترتیب نزول (مطالعه موردی سه سوره منافقون، نور و احزاب)

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (24 صفحه - از 125 تا 148)

روایات ترتیب نزول با بیان ترتیب تاریخی نزول سورهها، به تعیین اجمالی زمان نزول آنها پرداخته است. بر همین اساس، سورههای نور و منافقون پس از سوره نصر قرار گرفته که زمان نزول آن به سال نهم هجری میرسد. سوره احزاب هم بعد از سوره آل عمران قرار گرفته که تاریخ نزول آن به بعد از سال سوم هجری میرسد؛ اما برخلاف روایات ترتیب نزول، گزارشهای تاریخی و روایات سبب نزول، نشانگر آن است که سوره منافقون، در راه بازگشت مسلمانان از جنگ بنی مصطلق، در شعبان سال پنجم هجری نازل شده است. پس از رسیدن مسلمانان به مدینه نیز تهمت منافقان به همسر پیامبر رخ داده که موجب نزول آیات ابتدایی سوره نور )آیات افک( شده است. آیات پایانی این سوره نیز به مساله حفر خندق پیش از جنگ احزاب اختصاص یافته است. همچنین سوره احزاب به مناسبت جنگ احزاب در شوال سال پنجم، محاصره بنیقریظه و در نهایت ازدواج پیامبر با زینب که در ذیالحجه همین سال واقع شده، نازل شده است. ازاینرو آیات زماندار سه سوره که اصلیترین منبع تاریخگذاری هستند، نشانگر نزول هر سه سوره در سال پنجم هجری، به ترتیب منافقون، نور و احزاب است. بر همین اساس، جایگاه این سه سوره در روایات ترتیب نزول اشتباه بوده و اعتبار این روایات در تاریخگذاری سورهها را مخدوش ساخته است.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.