Skip to main content
فهرست مقالات

خردمند عصر جاهلی

نویسنده:

خلاصه ماشینی:

"در بررسیهای تاریخی،پژوهندگان و مورخان، تاریخ اعراب جزیرة العرب را به دو دورهء جاهلیت و اسلام تقسیم می‌کنند؛بدین ترتیب که حدود یک‌ قرن و نیم قبل از بعثت پیامبر اسلام(ص)را در نظر گرفته و آن را«عصر جاهلی»می‌نامند؛(1)زیرا، شعر و ادب جاهلی،از این دوران یکصد و پنجاه‌ ساله به یادگار مانده است و خط عربی نیز محصول‌ تحولات فرهنگی همین زمان است. نگاهی به ادبیات دوران جاهلیت خردمند عصر جاهلی سید ضیاء الدین جوادی *در دورهء جاهلیت عرب، سخن و سخنوری گسترش‌ بی مانندی یافت و تا حدی بلوغ‌ پیدا کرد که قرآن مجید با کمال‌ فصاحت و بلاغت خود در مقام‌ «تحدی»و«مبارزه و معارضه»با آن قیام کرد. (02) اگر چه در باب قصاید زهیر اختلاف نظر وجود دارد؛مثلا در بیت 11 و 21 قصیده زهیر،نحوهء بیان قرآنی را آشکار یافته‌اند و برخی دانشمندان،آن‌ را به یکی از همعصران نبی اکرم(ص)نسبت داده‌اند و از روزگار اصمعی به جعلی بودن قصیده زهیر، اشاراتی شده است،(12)لیکن گذشته از این‌ موضوعات و اظهار نظرها،او شاعر بزرگ و خردمند عصر جاهلیت عرب است. (42)او معتقد به فضایل اخلاقی‌ است و به شیوه خوی پسندیده اعراب بخل را ناپسند می‌شمارد و می‌گوید: ان البخیل ملوم حیث کان ولا کن الجوار علی علانه هرم (52) بزرگواری و شکوه اخلاقی و ادبی زهیر،آن گونه‌ بوده است که عمر بن کلثوم در معلقه خویش-با آن‌ که خود را از وارثان بزرگانی چون مهلهل و زهیر دانسته است،لیکن زهیر را از مهلهل برتر شمرده‌ است و می‌سراید:(62) ورثت مهلهلا و الخیر منه‌ زهیرا نعم ذخر الذاخرینا از ویژگیهای سخن زهیر سلاست و سلامت‌ سخن اوست."

صفحه:
از 21 تا 23