Skip to main content
فهرست مقالات

جدل هنری در شعر حافظ

نویسنده:

(3 صفحه - از 21 تا 23)

کلید واژه های ماشینی : جدل هنری در شعر حافظ ، حافظ ، جدل هنری ، رندی ، طنز ، منطق ، ازل ، نظریۀ جبر ، ملامت ، زاهد

خلاصه ماشینی:

"فی المثل وقتی خواجه از سر رندی،در یک جدل هنری،هنرمندانه از وفای خود به عهد امانت سخن می‌گوید و از این معنا که وفای به عهد ایجاب می‌کند که او بر سر پیمان عشق‌ورندی باشد؛پیمانی که روز نخست بسته است و دمی که روز نخست زده است، لاجرم سنت شعر حافظ از یک سو و اصل«نفی ماعدا با اثبات شیء»از سوی دیگر،این مفهوم را و این معنا را پیش چشم خواننده می‌آورد که:شما ریاکاران هم بر سر پیمانید،آنجا ریاکارانه«بلی شهدنا» گفته‌اید و نصیبۀ ازلیتان زهد ریاست نه عشق و صفا و اینک به حکم آنکه: «نصیبۀ ازل از خود نمی‌توان انداخت» و بدان سبب که:(16/9) «هر آن قسمت که آنجا رفت از آن افزون نخواهد شد» (165/3) ریا می‌ورزید و مغرور و معجب و مردم فریبید،یعنی همان معنا که به گونه‌ای نیمۀ مستقیم در جایی دیگر این سان بیان شده است:«... بدین ترتیب که خواجه همانند سرایندۀ رباعی منسوب به خیام با اشاره به اصل جبر و طرح این امر که تدبیر انسان در برابر تقدیر خداوند کارساز نمی‌تواند بود با روش ملامتی‌گری-که مبتنی است بر تظاهر به فسق‌وفساد-از این معنا سخن می‌گوید که تدبیر او در ترک باده‌نوشی بدان سبب که با تقدیر سازگار نیست ره به جایی نمی‌برد: {S«بر آن سرم که می ننوشم و گنه نکنم# اگر موافق تدبیر من شود تقدیر»S} (256/5) و بدین سان چنانکه شیوۀ اوست طنز می‌سازد و اهل ریا را مورد انتقاد قرار می‌دهد با این هدف که با نابکاری‌هایشان بستیزد."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.