پایایی و پویایی کمالیسم در سیاست خارجی معاصر ترکیه مقاله

سیاست جهانی بهار 1400 - شماره 35 رتبه: ب/ISC (‎34 صفحه - از 7 تا 40 )

کلیدواژه ها: کمالیسم ترکیه حزب عدالت و توسعه اسلام ترکی Turkey Kemalism AKP Turkish Islam

چکیده:

افزایش نفوذ احزاب اسلام‌گرا از اواخر دهه‌ی 1980 میلادی و به‌ ویژه به قدرت رسیدن حزب اسلام‌گرای عدالت و توسعه در جمهوری ترکیه از اوایل هزاره‌ی کنونی، پرسش‌های گوناگونی را راجع به سرنوشت ایدئولوژی مورد ترویج نخستین رهبران این کشور، که به نام بنیان‌گذار آن، مصطفی کمال آتاترک، کمالیسم خوانده می‌شود، برانگیخت؛ زیرا این ایدئولوژی بر نوعی سکولاریسم بنا شده بود و مدرن‌سازی ترکیه به شیوه‌ی غربی را در دستور کار داشت. استمرار حضور حزب یادشده در رأس هرم قدرت در سال‌های متمادی نیز پرداختن به این مسئله را ضروری‌تر کرده است. این پژوهش در تلاش برای پاسخ به این پرسش است که «کمالیسم در عرصه‌ی سیاست خارجی معاصر ترکیه از چه جایگاهی برخوردار بوده است؟» و در این راه با جست‌و‌جوی داده‌های مختلف در مورد مهم‌ترین عرصه‌های سیاست خارجی این کشور، به ارزیابی این فرضیه پرداخته است که «اگر چه کمالیسم هنوز ایدئولوژی قدرتمندی در سیاست خارجی ترکیه بوده اما تعدیل‌‌هایی را نیز شاهد بوده و از برخی جهات با افول مواجه شده است». بازه‌ی زمانی پژوهش حاضر، از تأسیس حزب رفاه، مهم‌ترین سلف حزب عدالت و توسعه، توسط نجم‌الدین اربکان در سال 1987 آغاز شده است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است و جمع‌آوری داده‌های مورد‌نیاز، به طریق اسنادی و کتابخانه‌ای بوده است. یافته‌های این پژوهش نشان دادند که شش اصل تشکیل‌دهنده‌ی کمالیسم، یعنی مردم‌گرایی، ملی‌گرایی، دولت‌گرایی، جمهوری‌خواهی، لائیسیته و انقلابی‌گری از پایایی یکسانی در سیاست خارجی معاصر ترکیه برخوردار نبوده و برای سیاست‌ورزان این کشور میزان متفاوتی از اهمیت را دارا بوده‌اند.

چکیده: (ترجمه شده توسط هوش مصنوعی)

زیاده نفوذ الاحزاب الاسلامیه من اواخر الثمانینات المیلادیه ولا سیما وصول حزب العداله والتنمیه الاسلامی الی السلطه فی جمهوریه ترکیا منذ اوايل الالفیه الحالیه اثار تساولات متنوعه بشان مصیر الایدیولوجیه التی روج لها الاوايل من قاده هذا البلد، والتی تعرف بالکمالیه نسبه الی موسسها مصطفی کمال اتاتورک؛ لان هذه الایدیولوجیه کانت تستند الی نوع من العلمانیه وکان لدیها خطه لتحدیث ترکیا باسلوب غربی. استمرار وجود الحزب المذکور علی راس هرم السلطه لسنوات عدیده جعل من الضروری تناول هذه القضیه بشکل اعمق. هذه الدراسه تحاول الاجابه علی السوال: "ما هو موقع الکمالیه فی السیاسه الخارجیه الترکیه المعاصره؟". ومن خلال البحث عن بیانات مختلفه حول اهم مجالات السیاسه الخارجیه لهذا البلد، تم تقییم هذه الفرضیه ان "علی الرغم من ان الکمالیه لا تزال ایدیولوجیه قویه فی السیاسه الخارجیه الترکیه، الا انها شهدت تعدیلات وتراجعت فی بعض الجوانب". الفتره الزمنیه لهذا البحث تبدا من تاسیس حزب الرفاه، اهم سلف لحزب العداله والتنمیه، من قبل نجم الدین اربکان فی عام 1987. وقد تم اجراء هذا البحث باستخدام المنهج الوصفی-التحلیلی، وتم جمع البیانات المطلوبه بشکل وثايقی ومکتبی. واظهرت نتايج هذا البحث ان المبادي السته المکونه للکمالیه، وهی الشعبویه والقومیه والدولتیه والجمهوریه والعلمانیه والثوریه، لم تحافظ علی نفس الثبات فی السیاسه الخارجیه الترکیه المعاصره، وکان لها مستویات متفاوته من الاهمیه لدی السیاسیین فی هذا البلد.

خلاصه ماشینی:

پایایی و پویایی کمالیسم در سیاست خارجی معاصر ترکیه 1* بهرام اخوان کاظمی محمد حسن غلامی ٢ تاریخ دریافت : ١٣٩٩/١٠/٢٥ تاریخ پذیرش : ١٤٠٠/٢/١٤ چکیده افزایش نفوذ احزاب اسلام گـرا از اواخـر دهـۀ ١٩٨٠ مـیلادی و بـه ویـژه بـه قـدرت رسـیدن حـزب اسلام گرای عدالت و توسعه در جمهوری ترکیه از اوایل هزارۀ کنونی، پرسش های گوناگونی را راجـع به سرنوشت ایدئولوژی مورد ترویج نخستین رهبران این کشور، که بنام بنیان گذار آن ، مصطفی کمـال آتاترک، کمالیسم خوانده میشود، برانگیخت ؛ زیرا این ایدئولوژی بر نوعی سکولاریسم بنا شده بـود و مدرن سازی ترکیه به شیوۀ غربی را در دستور کار داشت . یافته های این پژوهش نشان دادند که شش اصل تشکیل دهنده کمالیسم ، یعنی مردم گرایی، ملـیگرایـی، دولت گرایی، جمهوریخواهی، لائیسیته و انقلابیگری از پایایی یکسانی در سیاسـت خـارجی معاصـر ترکیه برخوردار نبوده و برای سیاست ورزان این کشور میزان متفاوتی از اهمیت را دارا بوده اند. ٤. جایگاه کمالیسم در سیاست اروپایی ترکیه با تشکیل جمهـوری ترکیـه بـر بازمانـده ای از سـوابق غرورانگیـز عثمـانی، در سیاسـت خارجی، دیدگاهی جدید که در اندیشه «صلح در کشور، صلح در جهان » آتاترک متبلـور میشد، در کنار نشان دادن یک خط ارتباطی بین المللی مبتنی بر محوریـت صـلح ، بـا در نظر داشتن مجموعه شرایط جهانی در مقطعی که استعمار به اوج خـود رسـیده بـود، در برابر قدرت های استعماری، سیاست خارجی پرهیز از درگیری همراه با واقـع بینـی را در پیش گرفته شد و تلاش میشد تا از ادامه تأثیرات فروپاشـی عثمـانی بـه دلیـل مقاومـت حدودا دویست ساله ضداستعماری هم زمان آن در برابر بسیاری از کشورهای غربی پرهیز شود و جایگاه بین المللی جدیدی برای سرزمین های بـاقیمانـده از آن امپراتـوری مـورد تعریف قرار گیرد.

دریافت فایل ارجاع :
(پژوهیار, , , )

لینک کوتاه:

ورود / عضویت

برای مشاهده متن مقاله و یا دانلود آن لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

ورود