سنجش قراءات با اسلوب‌روایی و معیار نقل شفاهی مقاله

مطالعات قرائت قرآن بهار و تابستان 1400 - شماره 16 رتبه: ب/ISC (‎29 صفحه - از 10 تا 38 )

کلیدواژه ها: ابن جزری استفاضه رسم مصحف اسلوب روایی معیار نقل شفاهی حجّیت قراءات اجماع ابن مجاهد تسبیع قراءات تواتر قراءات Consensus Narrational Method Oral Narrative Criteria Septuple Tasbie’ of Recitations Qira’at Multiplicity in Narration Istifadha Custom Description Rasm of the Mus’haf Authority of Recitations Qira’at Massiveness of Recitations Qira’at Ibn Mujahid Ibn Jazari قراءات قرآن قاریان پیامبر اکرم تواتر القراءات معیار

fa ar en

چکیده:

قرآن کریم، متنی گفتاری و ریشه‌ی قراءت آن وحیانی است و اساس آن بر مبنای اسلوب روایی و معیار نقل شفاهی استوار است. میزان توجّه و اهتمام جدّی عموم مسلمانان به مسئله‌ی قراءت قرآن و برداشت‌های دقیق تفسیری آن، از عصر نزول تاکنون، بیانگر میزان اهمیّت و ضرورت موضوع پژوهش است. در این مقاله، با روش نقلی و عقلی و رویکردی تاریخی- تحلیلی، غرض اسلوب روایی در قراءت، دیدگاه‌های دانشمندان مؤثّر و تحوّل‌گرای مسیر قراءت پژوهی، همراه با بیان مراحل سنجش قراءات با اسلوب روایی و معیار نقل شفاهی از عصر رسول خداJ تا عصر حاضر، مورد بررسی قرار گرفته که نتایج پایانی آن چنین است: 1- در عصر پیامبر اکرمJ، سماع مستقیم از پیامبر؛ معیار بود. 2- در عصر صحابه و تابعین، نقل شفاهی به صورت روایات آحاد بود. 3- از عصر قاریان مشهور تا ظهور ابن مجاهد، اختیار، ترجیح قراءات، إجماع و إستفاضه در قراءات، رواج داشت و همچنین، موضوع حصر قراءات در هفت قراءت از سوی ابن مجاهد؛ مطرح شد. 4- از عصر ابن مجاهد تا ظهور دانی، تحدید و تسبیع قراءات با دو مقیاس قراءت محور و قاری محور، انجام می‌شد. 5- از عصر دانی تا ظهور ابن جزری، حجّیت یافتن قراءات هفت‌گانه، قداست قراءات، ظهور اندیشه‌ی تواتر قراءات، رونق داشت. 6- از عصر ابن جزری تاکنون، عقیده‌ به وحیانی بودن قراءات و همترازی آن با نصّ قرآن شکل یافت، همچنین استدلال نمودن با معیارهای صحّت سند، مطابقت با رسم مصحف به صورت احتمالی و موافقت قراءت با وجهی از وجوه زبان عربی، جهت شناخت قراءت صحیح، از دیگر نتایج این عصر می‌باشد.

چکیده: (ترجمه شده توسط هوش مصنوعی)

القران الکریم نص شفوی واصل قراءته وحیانی واساسه مبنی علی الاسلوب الروايی ومعیار النقل الشفوی. مدی اهتمام واهتمام عموم المسلمین بمساله قراءه القران وتفسیره الدقیق، منذ عصر الوحی حتی الان، یعکس مدی اهمیه وضروره موضوع البحث. فی هذه المقاله، باستخدام الطریقه النقلیه والعقلیه ومنهجا تاریخیا تحلیلیا، تم فحص الهدف من الاسلوب الروايی فی القراءه، وجهات نظر العلماء الموثرین والمجددین فی مسار دراسه القراءه، مع بیان مراحل تقییم القراءات بالاسلوب الروايی ومعیار النقل الشفوی من عصر رسول الله صلی الله علیه واله وسلم حتی العصر الحالی، وکانت النتايج النهايیه کما یلی: 1- فی عصر النبی الاکرم صلی الله علیه واله وسلم، کان السماع المباشر من النبی هو المعیار. 2- فی عصر الصحابه والتابعین، کان النقل الشفوی یتم علی شکل روایات احادیه. 3- من عصر القراء المشهورین الی ظهور ابن مجاهد، کانت الامتیاز والترجیح للقراءات والاجماع والاستفاضه فی القراءات سايدا، کما طرح ابن مجاهد موضوع حصر القراءات فی سبع قراءات. 4- من عصر ابن مجاهد الی ظهور دانی، تم تحدید وتسبع القراءات بمعیارین: محور القراء ومحور القاري. 5- من عصر دانی الی ظهور ابن جزری، کان حجیه القراءات السبع وقداستها وظهور فکره تواتر القراءات شايعا. 6- من عصر ابن جزری حتی الان، تکونت عقیده وحیانیه القراءات وتساویها مع نص القران، کما ان الاستدلال بمعاییر صحه السند، ومطابقه الرسم المصحفی بشکل احتمالی، وموافقه القراءه مع وجه من اوجه اللغه العربیه کانت من النتايج الاخری لهذه الفتره.

چکیده:

The Holy Quran is an oral text and the root of its recitation [qira’t] is revelatory, and its basis is based on the narrational method and oral narrative criteria. The level of serious attention and importance of the Muslim public to the issue of recitation [qira’t] of the Qur’an and its accurate interpretive comprehensions, from the time of revelation until now, indicates the significance and necessity of the subject of research. In this article, with narrative and intellectual method and historical-analytical approach, in order to acquire the purpose of narrational method in recitations [qira’at], the views of effective and transformational scholars in the recitation [qira’t] studies, along with expressing the stages of measuring recitations [qira’at] with narrational method and oral narrative criteria from the era of the Prophet (PBUH & His Progeny) upto the present as the final results have been examined as follows: 1- In the era of the Holy Prophet (PBUH & His Progeny), direct listening to the Prophet; was the standard. 2- In the era of the Companions and their followers [tabi’een], the oral narrative was in the form of individual narrations. 3- From the time of the famous reciters until the advent of Ibn Mujahid, authority, preference of recitations [qira’at], consensus and multiplicity [istifadha] in recitations [qira’at] were common, and also, the subject of limiting recitations [qira’at] in seven recitations [qira’at] was suggested by Ibn Mujahid; 4- From the era of Ibn Mujahid to Dani, the limitation and septuple [tasbie’] of recitations [qira’at] was done with two scales of recitation [qira’t]-centred and reciter-centred. 5. From the time of Dani until Ibn Jazari, the authenticity of the septette recitations [qira’at], the sanctity of the recitations [qira’at], the emergence of the idea of the massiveness [tawatur] of recitations [qira’at] were prospered. 6- From the time of Ibn Jazari until now, the idea of the being revelatory of the recitations [qira’at] and its alignment with the text of the Quran was formed, as well as arguing with the criteria of authenticity of the chain of narration [sanad], conforming to the custom [= description / rasm] of the Mus’haf in a possible way and being the recitation [qira’t] in accordance with one aspect of the Arabic language in order recognizing as a correct recitation [qira’t] are among other results of this era.

خلاصه ماشینی:

در این مقاله، با روش نقلی و عقلی و رویکردی تاریخی- تحلیلی، غرض اسلوب روایی در قراءت، دیدگاه‌های دانشمندان مؤثّر و تحوّل‌گرای مسیر قراءت پژوهی، همراه با بیان مراحل سنجش قراءات با اسلوب روایی و معیار نقل شفاهی از عصر رسول خدا( تا عصر حاضر، مورد بررسی قرار گرفته که نتایج پایانی آن چنین است: 1- در عصر پیامبر اکرم(، سماع مستقیم از پیامبر؛ معیار بود. 6- از عصر ابن جزری تاکنون، عقیده‌ به وحیانی بودن قراءات و همترازی آن با نصّ قرآن شکل یافت، همچنین استدلال نمودن با معیارهای صحّت سند، مطابقت با رسم مصحف به صورت احتمالی و موافقت قراءت با وجهی از وجوه زبان عربی، جهت شناخت قراءت صحیح، از دیگر نتایج این عصر می‌باشد. البته دلایل دیگری نیز در این رابطه هست، امّا از آنجا که در عصر پیامبر(، تنها معیار صحّت قراءت، سماع یا همان نقل شفاهی از ایشان و صحابه‌ی مورد تأیید ایشان بود، معیار متن مکتوب؛ در مرتبه بعدی قرار داشت، چنانکه پس از رحلت پیامبر، اختلاف قراءت قاریان بوجود آمد و عثمان- خلیفه‌ی سوم- (م 35ق) با تشکیل کمیته‌ی یکسان سازی مصاحف، تلاش نمود تا با ارسال مصاحف تدوین یافته این کمیته به همراه یک قاری به مناطق و بلاد اسلامی، به اختلاف قراءت قاریان خاتمه دهد؛ امّا این اقدام، سبب اختلاف قراءت مناطق شد (معرفت، التّمهید فی علوم القرآن، 1391، 2/10 ). بر این اساس، می‌توان گفت که ابن مجاهد از منظر پذیرش قراءات، معیارهای به کار گرفته شده قاریان هفت‌گانه و معیار انتقال شفاهی قراءات را به واسطه‌ی اخبار آحاد به رسمیّت شناخته است.

دریافت فایل ارجاع :
(پژوهیار, , , )

لینک کوتاه:

ورود / عضویت

برای مشاهده متن مقاله و یا دانلود آن لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

ورود