چرا زنان دیندارتر از مردانند؟ پژوهشی در میان ایرانیان مسلمان مقاله

علوم اجتماعی (دانشگاه علامه طباطبائی) تابستان 1400 - شماره 93 رتبه: ب/ISC (‎35 صفحه - از 130 تا 164 )

کلیدواژه ها: نظریه محرومیت شکاف جنسیتی مذهبی نظریه جایگاه ساختاری نظریه جامعه پذیری نظریه ریسک پذیری Param Name value نظریه ریسک پذیری/ریسک گریزی /Param ریسک گریزی risk preferences Religious Gender Gap Structural Location Theory Deprivation Theory Socialization Theory Risk Aversion Theory دین زنان مردان دین‌داری جامعه‌پذیری محرومیت تبیین فرضیات

fa ar en

چکیده:

متون جامعه‌شناسی و روانشناسی دین و داده‌های توصیفی بدست آمده از پیمایش‌ها و تحقیقات متعدد در جوامع مختلف، از جمله ایران، همگی حکایت از آن دارند که در طیف وسیعی از سنجه‌ها، زنان مذهبی‌تر از مردان هستند. با وجود این، تبیین چرایی آن هنوز یک معمای علمی محسوب می‌شود. در مقالة پژوهشی حاضر، ابتدا تلاش گردید در سطح نظری با مروری تحلیلی بر تبیین‌های نظری مربوط به شکاف جنسیتیِ مذهبی در ادبیات جامعه‌شناسی، استدلال‌های اصلی تئوری‌های جایگاه ساختاری، محرومیت، جامعه‌پذیری، و ریسک‌پذیری/ریسک‌گریزی در قالب فرضیات تحقیق، استخراج و فرموله شوند. سپس، در سطح تجربی تلاش گردید تا با مقابلة این فرضیات با داده‌های حاصل از جمعیت ملّی مسلمانان ایرانی میزان انطباق و تناظر فرضیات یا پیش‌بینی‌های نظری مزبور با داده‌ها و شواهد تجربی مورد ارزیابی و داوری قرار گیرد. نتایج تحقیق، حمایت‌های تجربی برای نظریه‌های محرومیت، جامعه‌پذیری، و ریسک‌پذیری/ریسک‌گریزی به ارمغان آورد؛ در حالی که نظریة جایگاه ساختاری نتوانست از حمایت تجربی برخوردار گردد.

چکیده: (ترجمه شده توسط هوش مصنوعی)

النصوص السوسیولوجیه والسیکولوجیه للدین والبیانات التوصیفیه المستمده من الاستطلاعات والبحوث المتعدده فی المجتمعات المختلفه، بما فی ذلک ایران، تشیر جمیعها الی انه فی مجموعه واسعه من المقاییس، النساء اکثر تدینا من الرجال. ومع ذلک، لا یزال تفسیر سبب ذلک لغزا علمیا. فی المقاله البحثیه الحالیه، تم السعی اولا علی المستوی النظری لاستعراض التحلیلی للتفسیرات النظریه المتعلقه بالفجوه الدینیه بین الجنسین فی الادبیات السوسیولوجیه، وتم استخراج وصیاغه الحجج الريیسیه لنظریات المکانه الهیکلیه، الحرمان، التنشيه الاجتماعیه، والمخاطره/تجنب المخاطره فی شکل فرضیات البحث. ثم، علی المستوی التجریبی، تم السعی لمواجهه هذه الفرضیات مع البیانات المستمده من السکان المسلمین الایرانیین الوطنیین لتقییم وقیاس مدی توافق وتناظر هذه الفرضیات او التوقعات النظریه المذکوره مع البیانات والادله التجریبیه. النتايج البحثیه جلبت دعما تجریبیا لنظریات الحرمان، التنشيه الاجتماعیه، والمخاطره/تجنب المخاطره؛ فی حین ان نظریه المکانه الهیکلیه لم تتمکن من الحصول علی الدعم التجریبی.

خلاصه ماشینی:

در حقيقت ، متون جامعه شناسي و روانشناسي دين و داده هاي توصيفي به دست آمده از پيمايش ها و تحقيقات متعدد در جوامع مختلف ، ازجمله ايران ، همگي حکايت از آن دارند که در طيف وسيعي از سنجه ها، زنان مذهبيتر از مردان هستند Asadi et al: 1980, Mohseni: 1996, Serajzadeh: 2004, Taleban: 2013, De ) Vaus & Ian McAllister: 1987, Thompson,: 1991, Miller & Hafman: 1995, Francis: 1997, Miller & Stark: 2002, Noris & Inghart: 2008, Trzebiatowska ٢٠٢٠ :Li et al ,٢٠١٩:Hafman ,٢٠١٢ :Bruce &). 28 - - - - *: معنادار در سطح ٠/٠٥؛ **: معنادار در سطح ٠/٠١ يافته هاي منعکس شده در جدول ١ حکايت از آن دارند که در يکايک ٤٩ کشور مسيحي موردمطالعه ، درصد بالاتري از زنان در مقايسه با مردان گفته اند که فردي مذهبي هستند و به جز برزيل ، اختلاف دين داري زنان و مردان از حيث سنجۀ مزبور ازنظر آماري نيز کاملاً معنادار بوده است . يک نسخۀ خاص از تئوري محروميت که کاملاً معطوف به تبيين شکاف جنسيتي در دين داري طراحي و با عنوان «نظريه جايگاه ساختاري» ( & De Vaus ,١٩٨٤ :De Vaus ٢٠٠٩ :Cornwall ,٢٠٠١ :Hofmeister &Becker ,١٩٨٧ :Mc Alister) ارائه شده است ، به تفاوت جايگاه ساختاري مردان و زنان يعني ترکيبي از وضعيت اشتغال و نقش هاي درون خانواده اشاره دارد. مجموعه دوم نظريه ها براي تبيين دين داري بالاتر زنان نسبت به مردان بر ايده اصلي جامعه پذيري نقش هاي جنسيتي استوارند و به طور خاص اين ايده که تجارب خاص دوران کودکي است که زنان را به عقايد و دل بستگي هاي مذهبي سوق ميدهد.

دریافت فایل ارجاع :
(پژوهیار, , , )

لینک کوتاه:

ورود / عضویت

برای مشاهده متن مقاله و یا دانلود آن لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

ورود